Endorfine niet de schuld van te veel eten

TURKU, 6 september 2017 13:12 | Amy Berentsen

Endorfine is een neurotransmitter in de hersenen, die na verbinding met een receptor het gevoel van pijn kan verminderen en het gevoel van plezier kan stimuleren. Ook wordt het stofje aangemaakt bij het eten van vette en zoete voedingsmiddelen, wat tot de hypothese heeft geleid dat endorfine kan bijdragen aan overeten. Hoewel het aannemelijk klinkt - meer eten om het gevoel van plezier te stimuleren - suggereert een recente Finse studie dat endorfine niet de ’schuld’ kan krijgen van overeten.

In de studie werd met een zogeheten PET-scan (Positron Emissie Tomografie), een nucleair geneeskundig onderzoek, gekeken naar de activiteit in de hersenen van tien gezonde mannen (20-35 jaar). Onderzoeker Jetro J. Tuulari van de University of Turku ging met zijn team na wat er gebeurde in hun hoofden na een smakelijke maaltijd, na een niet-smakende maaltijd en na een nacht vasten (op de nuchtere maag).

Verschillende maaltijden

De smakelijke maaltijd in het onderzoek was pizza.  Alle deelnemers hadden van tevoren aangegeven dat ze pizza lekker vonden. De niet lekker smakende maaltijd was een nutriëntendrank. De deelnemers werden 20 minuten na start van hun maaltijd getest. Daarbij werd endorfine en de hersenactiviteit gescand en werd het gevoel van verzadiging nagegaan.

Onverwachte resultaten

Na de consumptie van beide maaltijden liet de PET-scan een hogere endorfine-afgifte zien, dan na een nacht vasten op nuchtere maag. Onverwacht resultaat was dat er meer endorfine-afgifte ontstond na de niet lekker smakende nutriëntendrank, dan na de pizza. Er waren meer hersengebieden actief na het consumeren van de drank. De verschillen tussen de niet-smakelijke maaltijd en het vasten waren statistisch zeer significant, terwijl die tussen de smakelijke maaltijd en het vasten slechts marginaal significant waren. In de verzadigingsniveaus van de deelnemers constateerden de onderzoekers geen verschillen tussen de beide maaltijden.

Klein onderzoek

Hoewel het een kleine studie betreft, lijkt het erop dat voeding, ongeacht het soort maaltijd, leidt tot een grotere vrijlating van endorfine. Volgens de onderzoekers lijkt er geen verband te zijn tussen endorfine en het plezier van voeding. Alleen smakelijke maaltijden veroorzaken subjectief aangename sensaties.

De resultaten suggereren dat de relatie tussen endorfine, voeding en plezier complexer zijn dan tot nu toe wordt gedacht.

Werking PET-scan

Via een PET-scan is het mogelijk informatie te verkrijgen over verschillende hersenactiviteiten. Een persoon die een PET-scan ondergaat, wordt geïnjecteerd met kleine hoeveelheden radioactief materiaal (tracers), dat wordt opgenomen door het lichaam. Deze kleine hoeveelheid radioactieve stof is in regel onschadelijk en verlaat het lichaam vanzelf weer via de urine. De radioactieve stof kan worden waargenomen door de PET-scanner waardoor de verspreiding van deze stof te volgen is. Het gebied waar de radioactieve stof (tracer) eindigt, wijst op het meest metabool actieve gebied. In deze endorfine-studie was de radioactieve stof een chemische stof die specifiek bindt aan een opiaatreceptor, in dit geval endorfine.