Symposium ‘The Dairy Matrix’: de invloed van zuivel op de gezondheid

DEN HAAG, 10 oktober 2017 18:59 | Amy Berentsen

Heeft de voedingsmatrix invloed op de gezondheid? Als het aan professor Frans Kok, Wageningen Universiteit, ligt wel. ‘Voedingsmiddelen zijn meer dan een optelsom van voedingsstoffen’, zo opende emeritus-hoogleraar Frans Kok van Wageningen Universiteit het symposium The Dairy Matrix dat afgelopen week werd gehouden in Den Haag.

Tijdens het symposium bespraken de aanwezigen het effect van voedingsmiddelen op de gezondheid, ook wel de voedingsmatrix genoemd. Er werd ingezoomd op de wetenschappelijke stand van zaken rondom de (zuivel)matrix van melk, yoghurt en kaas.

Matrixeffecten

Een voedingsmiddel heeft een structuur die fysisch en voedingskundig complex is en invloed heeft op de vertering en absorptie van voedingsstoffen die erin zitten. De voedingsstoffen in een voedingsmiddel werken niet geïsoleerd, maar hebben een interactie met elkaar. De gezondheidseffecten van het geheel kunnen daardoor anders zijn dan van de afzonderlijke delen. Dit worden ook wel de matrixeffecten genoemd.

Simpele benadering

In de gangbare voedingswetenschap zijn epidemiologische studies (in het verleden) vaak gericht op relaties tussen individuele voedingstoffen zoals calcium, eiwit of verzadigd vet en de gezondheidseffecten.

Professor Ian Givens, hoogleraar Food Chain Nutrition aan de University of Reading, vindt deze nutritionele benadering te simpel: ‘Het gaat ervan uit dat je voedingstoffen bij elkaar kunt optellen, ongeacht uit wat voor soort voedingsmiddel ze komen. Maar voeding is veel meer dan een optelsom van individuele voedingsstoffen.’

Calcium uit zuivel

Dr. Emma Feeney, assistent professor aan de University College Dublin presenteerde resultaten van onderzoek naar de zuivelmatrix. Uit onderzoek blijkt dat calcium uit zuivel gunstiger is voor de botdichtheid dan eenzelfde hoeveelheid calcium uit supplementen.

Licht beschermend effect

Arne Astrup, hoofd van het Department of Nutrition, Excercise and Sports van de Universiteit van Kopenhagen presenteerde een metanalyse waarin het effect van volle zuivelproducten en hart- en vaatziekten werd bekeken. Volgens hem is er geen relatie tussen de inname van verzadigd vet in volle zuivel en een mogelijk grotere kans op hart- en vaatziekten, terwijl deze relatie wel vaak wordt genoemd. Astrup liet zien dat de inname van (volle) zuivel daarentegen een neutraal of zelfs licht beschermend effect heeft op het risico op hart- en vaatziekten, overgewicht, diabetes en sterfte.

Ontbrekende onderbouwing

‘Er is geen wetenschappelijke onderbouwing voor het advies in veel landen om te kiezen voor magere in plaats van volvette zuivelproducten vanwege het verzadigde vetgehalte’, aldus Astrup.

‘De laatste 6 à 8 jaar zijn er steeds meer publicaties in goed aangeschreven wetenschappelijke tijdschriften zoals Lancet en BMJ, waarin het adagium dat verzadigd vet slecht is, in twijfel wordt getrokken.’

‘De inname van verzadigd vet gaat in onderzoek niet gepaard met meer hart- en vaatziekten en sterfte’. Volgens Astrup raden veel artsen en diëtisten kaas ten onrechte af. ‘Kaas is een nutriëntenrijk voedingsmiddel, dat past in een gezonde voeding, ook voor mensen met diabetes, hypertensie en hart- en vaatziekten.’

Nederlandse Zuivel Organisatie

Het symposium werd georganiseerd door de Nederlandse Zuivel Organisatie in samenwerking met het European Milk Forum (EMF). Klik hier voor een uitgebreid verslag van het symposium.