Neuropsycholoog Markus: ‘Zoetstoffen of suikers leiden niet tot overeten’

Maastricht, 7 september 2017 09:00 | Hans Kraak

Een veelgehoorde stelling is dat zoetstoffen zonder energetische waarde door hun zoete smaak of chemische werking kunnen leiden tot overeten. Hoogleraar neuropsychologie, Rob Markus, deed er recent onderzoek naar en kan de stelling op basis van zijn resultaten ontkrachten. In een interview in het septembernummer van Voeding Nu zet hij zijn nog niet gepubliceerde onderzoek uiteen.

‘Een vaak geopperd mechanisme is dat zoetstoffen zonder energetische waarde, dan wel suikers met energetische waarde, de aanleiding vormen om meer te eten’, legt Markus in Voeding Nu uit. ‘Dat zou komen doordat ze een enorme stijging in de glucose veroorzaken, waarna het lichaam in een hypoglycemie komt met hongergevoelens als kenmerk. Daarna zouden mensen dan weer meer gaan eten. De stelling dat gesuikerde dranken of zoete dranken zonder calorische waarde de trek of honger vergroten, in relatie tot de glycemische respons, kan op basis van onze bevindingen ontkracht worden.’

 

Glucoserespons, honger en stemming

Markus keek bij negentig mensen naar glucoserespons, hypoglycemie, honger en stemming. De proefpersonen kwamen om half negen, steeds nuchter bij hem in het lab. Ze kregen een zoet smakende, gesuikerde drank aangeboden, melk (als controledrank) ofwel een zoet smakende, energieloze drank met zoetstoffen. Er werd een voormeting en een bloedtest gedaan, waarna ze een van de drie drankjes kregen. Om het half uur vond een bloedmeting plaats.

 

Glucosepieken

Bij de gesuikerde drank en de melk zagen de onderzoekers van na dertig minuten een glucosepiek, bij de zoete placebo (met zoetstof) zagen ze nauwelijks een glucoserespons. Na circa anderhalf uur hadden de proefpersonen in alle groepen weer normale glucoseniveaus. ‘De tijd die verstreek tussen de glucosepiek en het ontstaan van trek of honger was vergelijkbaar’, licht Markus toe. ’We zagen bij de gesuikerde drank wel de hoogste piek en grootste daling, maar ook hier was geen sprake van meer of minder honger dan in de andere groepen. Ook het idee dat mensen geneigd zijn tot overeten als ze ‘snelle suikers’ innemen, waarna hypoglycemie ontstaat, wordt door deze studie niet ondersteund. Bij alle drie de variaties in aangeboden dranken was geen sprake van meer of minder trek of honger.’

 

Betere stemming

‘Naarmate de tijd verstreek na het innemen van het drankje, werd de stemming van de proefpersonen over het algemeen wat negatiever’, constateert Markus. ‘We zagen een minder negatieve stemming na innemen van de zoet smakende suikerdrank. In een vervolgonderzoek gaan we kijken wat mensen drie uur na eenzelfde proef tijdens de lunch gaan eten.’

 

Overeten

In het interview legt Markus uit dat overeten vooral gestuurd wordt door emoties en dat mensen vooral overeten als ze zich niet lekker, vervelend of gestrest voelen. Ook gaat hij in op de commotie rond suiker, koolhydraten en verslaving. Een gezonde voeding draait volgens hem om ‘de emotioneel-cognitieve representatie van hoe iemand zich voelt. Hoe goed voel je jezelf en hoe goed voel je je in de samenleving? Is het antwoord op deze vraag over het algemeen positief, dan is er minder grond te overeten’, aldus Markus.

 

Rob Markus is een van de sprekers op het congres Dialoog over Koolhydraten op 28 september dat mede door Voeding Nu is georganiseerd.