‘Meer waardering voor diëtisten met als voordeel kostenbesparing in de zorg’

Badhoevedorp, 17 september 2018 14:24 | Annemarie Delnoij

De zorg wordt duurder. Niet alleen voor de patiënt. Ook zorgverleners worstelen met nieuwe ontwikkelingen: de inkomsten dalen maar de kosten voor praktijkhouders lopen dusdanig op dat er een afkalving van het vak dreigt. Tijd voor een signaal!

De zorg wordt duurder, voor de patiënt. Want de zorgkosten gaan omhoog. Dat staat in uitgelekte stukken van Prinsjesdag. De zorgverzekering gaat circa 12 euro per maand meer kosten.

De zorg wordt duurder, ook om te verlenen. Het kost de zorgverlener, in dit geval de diëtist, namelijk steeds meer geld om hetzelfde werk te doen, dezelfde kwaliteit te garanderen. Dat klinkt gek, maar toch is het zo. Ik leg uit hoe dat zit.

Zorgverzekeraars

Vrijwel elk jaar sluiten wij hernieuwde contracten af met zorgverzekeraars. Hierin nemen zij eenzijdig eisen op waar de beroepsgroep aan moet voldoen en worden de vergoedingen bepaald. Jaar na jaar vindt er een verslechtering plaats van inkomsten (ons tarief is al 11 jaar niet geïndexeerd) maar ook een verhoging van kosten. Voldoet je praktijklocatie dit jaar aan de inrichtingseisen, mogelijk volgend jaar niet meer. Ondanks officiële brieven van de beroepsvereniging, die reageert op het inkoopbeleid én hun kostprijsonderzoeken (die aantonen dat het verdienmodel onhoudbaar is) volgt geen verbetering. Dat terwijl de aandacht voor voeding en gezonde leefstijl dagelijks in het nieuws is vanwege het grote belang?

Indirect tijd

Willen wij als diëtisten dezelfde zorg garanderen dan moeten we onbetaald werk gaan verrichten voor onze cliënten. De prestaties die we leveren, die vergoed worden, zijn vastgelegd in de beleidsregel van de NZa “prestatiebeschrijving extramurale diëtetiek”. Het resultaat is dat zorgverzekeraars vanaf 2019 niet alle tijd die het kost om zorg te bieden zullen blijven vergoeden. Denk o.a. aan rapportages aan de verwijzer, verslaglegging van het dossier of telefonisch overleg met betrokken disciplines. Een essentieel onderdeel van ons werk. Menig diëtist vraagt zich wanhopig af hoe zij dit volgend jaar moeten oplossen voor de cliënt willen zij kwaliteit blijven bieden. Linksom of rechtsom, de tijd en daarmee het geld komt uit de zak van de diëtist. Want alleen dat doen dat vergoed wordt, is geen optie.

PREM

Aanvullend moeten we patiëntervaringen gaan meten. In mijn praktijk doe ik dat via (de gratis tool) Zorgkaart Nederland. Beoordelingen geven mij waardevolle inzichten in de waardering van mijn cliënten. Wil ik echter een zorgcontract met sommige verzekeraars dan moet ik die meting via een gevalideerd meetinstrument en een goedgekeurde partij gaan doen. Op zich niet het probleem. Echter, kosten komen volledig voor rekening van de diëtist en zijn op jaarbasis ca. 100 euro per praktijk plus licenties van >100 euro per zorgverlener. Tel daarbij op de tijd die het kost om de enquêtes te verzenden, erover te rapporteren en te rappelleren. Want mijn ervaring leert dat de respons zeer laag is. Ik kijk er niet naar uit om cliënten hiermee te belasten. Als ik iets doe wil ik het ook graag kunnen begrijpen en uitleggen. Maar wát er gemeten wordt en wat de te behalen norm is, dat is nog niet helder. Het laat zich raden wat er met de uitkomsten gedaan wordt. Daar worden we op beoordeeld en krijgen bij nieuwe contracten een herzien, lager tarief. Of iets vergelijkbaars als de behandelindex bij fysiotherapie wellicht?

Transparant

De additionele kosten en bestede uren zouden nog verrekend kunnen worden in het uurtarief van de diëtist maar ook dat lijkt niet aan de orde. Veel is overigens nog onduidelijk over de precieze inhoud van de nieuwe contracten, bijlagen met exacte tarieven ontbreken hier en daar, het hoe en waarom van wijzigingen wordt niet nader toegelicht. Dit is iets wat ongetwijfeld elke jurist je zou afraden; het is immers niet transparant waar je mee akkoord gaat. Waarom is deze werkwijze dan wel ‘normaal’ als het gaat om zorgcontracten? Hierdoor ontstaat logischerwijs een angst en weerstand om te ondertekenen. 

AVG

Naast deze veranderingen worstelen veel praktijken bovendien nog steeds met de invoering van de AVG. Nieuwe wetgeving omtrent privacy is niet eenvoudig te implementeren en kost veel (wederom onbetaalde) tijd. Menig diëtist besteedt vele uren aan deze materie waar hij/zij niet per definitie voldoende bekend is om correct te kunnen implementeren. Voor mij altijd nog een hoofdpijndossier. Heb ik het nou goed ingericht en doe ik het zoals bedoeld?

Licht aan de horizon?

Maar er is licht aan de horizon want de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) wordt vanaf 2019 vergoed. Een mooie kans voor de diëtist! Neen, want wij voldoen, ondanks een HBO-opleiding en verplichting vanuit het BIG-register tot prijzige bijscholingen, persoonlijke ontwikkeling en werkzame uren, niet aan het profiel van de leefstijlcoach. Leefstijlcoach word je, als je niet veel tijd hebt, in zo’n 8 dagen. Ik meen dat de enige eis is die vastligt om een GLI uit te mogen voeren is dat je HBO niveau geschoold bent in een willekeurig vakgebied. En toch kan niemand ons vertellen wat wij moeten doen om hiervoor in aanmerking te komen. Blijkbaar is het curriculum dusdanig ingewikkeld dat een antwoord hierop voorlopig uitblijft. Extra spijtig en niet in het voordeel van de cliënt bovendien: volgt een cliënt een GLI, dan vervalt de mogelijkheid tot diëtistische begeleiding.

In beweging

Ontwikkelingen binnen wetgeving, het vakgebied of aanvullende maar nuttige vereisten vanuit overheid of zorgverzekeraar zijn overigens helemaal niet erg. Begrijp me niet verkeerd. Maar een beroepsgroep die stelselmatig wordt geconfronteerd met kostenverhogingen, inperking van vergoedingen, een niet geïndexeerde uurtarief en daardoor dalende inkomsten zal hier dusdanige schade van ondervinden dat het beroep afkalft, er geen redelijk inkomen uit werk gehaald kan worden en praktijken moeten sluiten. Dit alles leidt er bovendien toe dat het uiteindelijk de patiënt is die de rekening krijgt. Letterlijk maar ook figuurlijk: want waar ga je heen voor goede betaalbare specialistische zorg?

Actiegroep

Inmiddels bundelen diëtisten op initiatief van Everdien van der Leek hun krachten en zijn ze een actiegroep gestart, zoals fysiotherapeuten dat doen. De spagaat waarin velen zich bevinden zal mogelijk een deel over de streep trekken om toch te tekenen. En ik vind dat persoonlijk begrijpelijk. Helemaal als een voorwaarde voor ketenzorgdeelname de gecontracteerde zorg betreft. Zelf ben ik er ook nog niet over uit waar ik akkoord mee wil of kan gaan. Het alternatief is immers ook niet rooskleurig? Maar voor de cliënt is gecontracteerde zorg financieel gezien nog altijd de beste keuze. 

Wat moet er gebeuren?

Diëtisten eisen waardering voor het specialistische werk dat zij doen en waar zij continue voor (door)leren. Hoe? Door middel van indexering van de tarieven (na 11 jaar), realistische vergoedingen voor bestede uren en verrekening van aanvullende kosten in het uurtarief. Als kers op de taart zou het geweldig zijn als zowel overheid als zorgverzekeraars het beroep in een positief daglicht stellen en (pro)actief gebruik maken van onze kennis en kunde. Juist deze expertise helpt om beleidsplannen t.a.v. gezondheid en preventie kracht bij te zetten en mede te behalen. Want niet alleen voor ons als beroepsgroep is dit belangrijk, maar uiteindelijk is nou juist de (tijdige) inzet van een diëtist een enorm kostenbesparend middel als het gaat om gezondheid.  Want zeg nou zelf overheid en verzekeraar: dat is toch waar we allemaal naar streven?

Heel misschien kan op deze manier de diëtist een eerlijke boterham verdienen, of wie weet dan eindelijk eens die AOV afsluiten of sparen voor een klein pensioen. Dat alles terwijl wij doen waar ons hart ligt, zorg verlenen!

Daar teken ik wel voor!
  • Annemarie Delnoij

    1 okt 2018 21:04:59

    De site vd BLCN biedt inmiddels aanzienlijk meer informatie. Ook opvallend zijn de tarieven voor accreditatie die mij eerder niet waren opgevallen. Marktwerking? Want als de vraag toeneemt kan er (meer) geld voor gevraagd worden. Wederom voor rekening vd diëtist. Hopelijk zullen de aanbieders van PREM hun tarieven niet verhogen nu wij deze verplicht moeten gaan meten. Er is via de NVD een manier om de markering leefstijlcoach te krijgen. Daar werd in dit stuk voornamelijk aan gerefereerd.

  • Anneke Palsma

    18 sep 2018 09:56:23

    Daarbij dient opgemerkt worden dat ook de opleidingen die leiden tot specialisaties als sportdiëtist, kinderdiëtist, etc. en universitaire studies die in het verlengde liggen niet uitbetaald in de vergoedingen die er voor de diëtist worden berekend.
    De patiënt maakt daar gebruik van, maar betaalt daar niets extra's voor. De zorgverzekeraar vergoedt dat ook niet extra. Dat komt overeen met het kopen van een luxe auto en betalen voor het basismodel.
    Terecht dat hier nu eens tegen opgestaan wordt.

  • Liesbeth Oerlemans

    17 sep 2018 19:49:21

    De eisen om vergoed te worden als leefstijlcoach zijn toch helemaal niet onduidelijk? Voor mensen die niet weten wat de criteria zijn, die kun je hier lezen https://www.blcn.nl/individuele-accreditatie/ PS voorlopig wordt de leefstijlcoach vergoed als deze het groepsprogramma Cool volgt.