Ministerie van VWS over Preventieakkoord: ‘Scherpere maatregelen nodig om ambities te halen’

, 23 november 2018 18:50 | Hans Kraak

Is het nationaal preventieakkoord hét middel om Nederland gezonder te maken? Het ministerie van VWS denkt vooralsnog van wel en kopt op zijn website: ‘Nationaal Preventieakkoord verbetert gezondheid van alle Nederlanders’. Binnen het akkoord gaan ruim zeventig partijen samen aan de slag om Nederland gezonder te maken en gezondheidsverschillen te verkleinen. Toch worden meteen al twijfels uitgesproken over de haalbaarheid van de in het akkoord omschreven ambities, zoals door het adviesorgaan RIVM van het ministerie zelf. VWS erkent dat wellicht scherpere maatregelen nodig zijn.

Het Preventieakkoord bestaat uit een pakket afspraken en maatregelen over het terugdringen van roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik. ‘Met vereende krachten willen de deelnemers onder andere bereiken dat er in 2040 een rookvrije generatie is ontstaan, dat jongeren en zwangeren geen alcohol drinken, iedereen veel bewuster is van de risico’s van alcohol en dat het aantal mensen met overgewicht daalt in plaats van stijgt’, aldus het ministerie van VWS.

Bekijk hier de infographic van het akkoord met de ambities.

Aanpak overgewicht
Een van de speerpunten is de aanpak van overgewicht. Volgens staatssecretaris Blokhuis (foto) staat overgewicht staat met stip op twee als de belangrijkste oorzaak van bijvoorbeeld hart- en vaatziekten en veertig procent van alle gevallen van diabetes type 2.

Minder suiker in frisdrank
De verwachting is dat het aantal mensen met overgewicht fors toeneemt. Het is de ambitie van het Nationaal Preventieakkoord een daling te bereiken tot het niveau van 1996. ‘Partijen willen zich inzetten om de omgeving gezonder te maken en om kinderen thuis, op school, op de opvang in de wijk en op de sportvereniging meer te laten bewegen. Om gezond eten te stimuleren, komt er onder andere een campagne over de Schijf van Vijf en een nieuw, breed gedragen voedselkeuzelogo. Om het drinken van water te stimuleren komen er meer watertappunten op publieke plekken. Producenten gaan suiker in frisdrank stapsgewijs verminderen naar dertig procent minder verkochte calorieën in 2025’, aldus het ministerie.

Weinig ambitieus
Willem Lageweg van de Tranisitiecoalitie Voedsel, waarin circa 150 bedrijven en organisaties zijn vertegenwoordigd die zich richten op gezond en duurzaam voedsel, noemt het akkoord te vrijblijvend. ‘Het akkoord staat vol van vrijblijvende en weinig ambitieuze voornemens’, zegt hij in een interview met VMT. ‘Waar recente maatregelen in het Verenigd Koninkrijk binnen een jaar tot ruim 35 procent minder suiker in frisdranken hebben geleid, wordt in het Preventieakkoord 7 jaar de tijd genomen om tot een reductie van 30 procent te komen. Supermarkten ontlopen in het akkoord nagenoeg elke harde afspraak. Gezien hun grote rol en verantwoordelijkheid op het gebied van voeding vinden wij dit maatschappelijk onverantwoord.’

VWS plaatst kanttekening
In de berichtgeving over het akkoord plaatst het ministerie van VWS ook zelf kanttekeningen. ‘Uit een eerste analyse van het RIVM (het adviesorgaan van onder andere het ministerie van VWS, red.) blijkt dat de maatregelen uit het Nationaal Preventieakkoord een gunstig effect hebben op het terugdringen van roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik, en daarmee op de gezondheid van alle Nederlanders’, schrijft het ministerie op zijn website. ‘Tegelijkertijd blijkt ook dat de hoge ambities van het akkoord met dit pakket aan maatregelen niet binnen de planning worden gehaald. Op het terrein van overgewicht en problematisch alcoholgebruik stelt het RIVM dat de hoge ambities – zoals het keren van de trend dat mensen steeds zwaarder worden - vragen om scherpere maatregelen.’

Niettemin vinden de betrokken partijen het Nationaal Preventieakkoord een belangrijke stap op weg naar het gewenste doel. ‘Het is de start van een beweging’, aldus het ministerie. ‘Voor verdergaande stappen is draagvlak nodig in de samenleving. De hoge ambities blijven echter gehandhaafd voor en door alle betrokkenen.’ Blokhuis geeft aan ‘ongelooflijk trots te zijn op de constructieve manier waarop alle betrokken partijen samenwerken. We maken samen een vuist voor een gezonder Nederland.’

Akkoord naar Tweede Kamer
Met het Nationaal Preventieakkoord werken meer dan zeventig maatschappelijke organisaties, bedrijven, branches, patiëntenorganisaties, zorgaanbieders, zorgverzekeraars, gemeenten, fondsen, sportbonden, onderwijs  en het kabinet samen aan een brede beweging die Nederland nog gezonder en vitaler maakt. Namens het kabinet stuurt staatssecretaris Blokhuis van Volksgezondheid, Welzijn en Sport het Nationaal Preventieakkoord naar de Tweede Kamer. 

Diëtisten over het akkoord
Eerder lekten enkele plannen van het preventieakkoord uit. Voeding Nu vroeg enkele diëtisten naar hun mening over de voornemens in het preventieakkoord.Lees hun reacties hier.