Vitamine D kan hoofdrol spelen in nieuwe behandeling type 2 diabetes

Deventer, 15 mei 2018 14:02 | Coen Dros

Vitamine D speelt een hoofdrol in een mogelijk nieuwe behandeling van type 2 diabetes door bescherming van bètacellen. Dit stellen onderzoekers van het Salk Instituut, een Amerikaans onderzoeksinstituut gericht op biologie, aan de hand van een recent gepubliceerde studie in Cell.

De studie richt zich op het beschermen van bètacellen tegen ontstekingen. Deze cellen bevinden zich in de alvleesklier en produceren het hormoon insuline. Dat zorgt voor de opname van glucose uit het bloed.

Wanneer er niet genoeg insuline wordt aangemaakt (bijvoorbeeld door functieverlies van de bètacellen door ontstekingen) om de glucose uit het bloed op te nemen, gaat het om type 2 diabetes.

Embryonale stamcellen

Wetenschappers maakten bètacellen van embryonale stamcellen. Door verschillende testen uit te voeren op de bètacellen vonden de onderzoekers een chemische verbinding, genaamd iBRD9. Het koppelen van deze verbinding aan vitamine D zorgde voor een verhoogde activatie van vitamine D-receptoren.

Vervolgens kregen muizen met diabetes vitamine D met IBRD9. Dit zorgde voor een verlaging van het bloedglucosegehalte.

Chemische verbinding iBRD9

iBRD9, dat staat voor Inhibitor-Bromodomain-containing protein 9, kan simpel gezien worden als een remmer (inhibitor)  van eiwitten met een bepaalde aminozuurstructuur (bromodomain-containing protein 9). 

Deze chemische verbinding zorgt er samen met vitamine D voordat vitamine D-receptoren extra geactiveerd worden. Dit vergroot de effecten van vitamine D.. Die effecten zorgen op hun beurt voor activatie van genen die beschermen tegen ontstekingen.

‘Het activeren van de vitamine D-receptor kan de ontstekingsremmende functie van genen activeren om cellen  helpen te overleven onder stressvolle omstandigheden,’ zegt Michael Downes, mede onderzoeker bij Salk.

Vitamine D

Zong Wei, hoofdauteur van het onderzoek, stelt dat vitamine D een hoofdrol in deze studie speelt. Wetenschapers associëren deze vitamine namelijk al langer met een lagere kans op het krijgen van type 2 diabetes.

‘Epidemiologische studies onder patiënten suggereren een correlatie tussen hoge vitamine D-concentraties in het bloed en een lager risico op diabetes, maar het onderliggende mechanisme werd niet goed begrepen,’  aldus de onderzoeker.

Ontstekingen

Volgens professor Ronald Evans, tweede auteur van de studie en hoofd van het genexpressie laboratorium bij Salk, ontstaat type 2 diabetes door ontstekingsreacties in het lichaam. ‘In deze studie ontdekte we dat de vitamine D-receptoren op bètacellen een belangrijke  schakel zijn bij het bestrijden van ontstekingen en het behoud van de bètacellen.’

Verdere implementaties van methode

Deze methode creëert vele mogelijkheden, weten de onderzoekers.

‘In deze studie hebben we gekeken naar diabetes, maar omdat de vitamine D-receptor  een belangrijke receptor is, zou het potentieel gebruikt kunnen worden voor alle behandelingen waarbij je het effect van vitamine D moet vergroten,’ vertelt Ruth Yu, een Salk-onderzoeker en een van de auteurs van het onderzoek.

De onderzoekers zeggen dat, hoewel de nieuwe verbinding geen bijwerkingen bij de muizen lijkt te veroorzaken, verdere tests nodig zijn voordat klinische proeven kunnen beginnen.