artikel

Redactioneel: Samenspel

Algemeen

Ons voedsel is chemisch gezien een zeer complex mengsel van verbindingen. We kennen dat mengsel behoorlijk goed, al zijn verassingen nog steeds niet uitgesloten, zoals de recente ontdekking van acrylamide in een aantal voedingsmiddelen laat zien.

Ons voedsel is chemisch gezien een zeer complex mengsel van verbindingen. We kennen dat mengsel behoorlijk goed, al zijn verassingen nog steeds niet uitgesloten, zoals de recente ontdekking van acrylamide in een aantal voedingsmiddelen laat zien. De darm is biologisch gezien een zeer complex systeem, waarvan een aantal basisfuncties goed in kaart gebracht zijn, maar waarvan nog vele mechanismen om opheldering vragen. Het gaat om samenspel, dat is duidelijk. In sommige gevallen is het effect van een interactie met de darm goed gedocumenteerd: plantensterolen remmen de opname van cholesterol en zorgen zo voor verlaging van LDL. Producten gebaseerd op dit principe lagen al lang en breed in winkels, voordat -zoals nu blijkt- het mechanisme ervan goed ontrafeld was. Er zijn sterke epidemiologische wijzigingen voor een verband tussen een hoge consumptie van rood vlees en darmkanker. Verschilende mechanismen zijn hiervoor geopperd, maar recent onderzoek wijst niet alleen op heem als een waarschijnlijke boosdoener, maar laat ook zien dat chlorofyl uit groene groenten dit effect kan tegengaan. Van fermenterbare vezels wordt verondersteld dat ze gunstige effecten op de gezondheid kunnen hebben. Het concept ‘ prebioticum’ gaat uit van een gezondheidsvoordeel via de samenstelling en/of activiteit van de darmflora. Dit zou mogelijk relevant zijn voor darmkanker, darmontstekingen, de beschikbaarheid van calcium en magnesium, en ook voor darminfecties. Met  fructo- oligosachariden wordt echter in een diermodel de darmbarriere voor salmonella juist slechter. Ook indirecte waarnemingen bij mensen wijzen in deze richting, al lijkt de aanwezigheid van calcium hier de schade binnen de perken te houden. Gecombineerd met galacto-oligosachariden in babyvoeding geven fructo-oligosachariden baby’s wel een darmflora die meer lijkt op die van borstgevoede kinderen. Of dat in gezondheid ook nog iets oplevert, is nog niet bekend. In algemene termen geldt die vraag ook nog steeds voor producten met probiotica, levende bacterien met een verondersteld gunstig gezondheidseffect. Behalve sommige toepassingen bij patienten en enkele concrete effecten die voor specifieke groepen relevant kunnen zijn, blijft dit nog een terrein van vage claims. Sturing van het immuunsysteem via de darm, mogelijk door probiotica, maar ook door andere voedingscomponenten lijkt goede perspectieven te bieden. En toenemend inzicht in de werking van darmhormonen brengt ook sturing van het verzadingingssysteem in beeld. Dit is, gezien het overgewichtprobleem, een zaak van hoge prioriteit.

Reageer op dit artikel