artikel

Redactioneel: Claims en belangen

Algemeen

Beweringen over gunstige effecten van voedingsmiddelen of voedingssupplementen op de gezondheid zijn er in soorten en maten. Voor de consument is van belang dat zulke gezondheidsclaims kloppen. Omdat je dit van veel geclaimde effecten niet zelf gemakkelijk kunt nagaan, moeten wetenschappers dat bewijs leveren en moeten de autoriteiten ervoor zorgen dat producenten die zo’n claim hanteren, dat bewijs kunnen tonen.

Beweringen over gunstige effecten van voedingsmiddelen of voedingssupplementen op de gezondheid zijn er in soorten en maten. Voor de consument is van belang dat zulke gezondheidsclaims kloppen. Omdat je dit van veel geclaimde effecten niet zelf gemakkelijk kunt nagaan, moeten wetenschappers dat bewijs leveren en moeten de autoriteiten ervoor zorgen dat producenten die zo’n claim hanteren, dat bewijs kunnen tonen.Bedrijven die producten met gezondheidsclaims op de markt brengen, zijn er ook in soorten en maten. Sommige voeren om ethische of zakelijke motieven de wetenschappelijke onderbouwing van claims hoog in het vaandel, andere zoeken het om zakelijke redenen vooral in vage formuleringen waarvoor een onderbouwing minder gemakkelijk kan worden geëist of maken misbruik van het gegeven dat strikte handhaving van de huidige regels geen hoge prioriteit heeft bij de controlerende instanties.

Wetenschappers zijn het erover eens hoe de onderbouwing van gezondheidsclaims geleverd moet worden. In het consensusrapport van het PASSCLAIM-project staan als belangrijkste criteria dat onderzoek hiervoor bij de mens moet worden uitgevoerd en dat interventieonderzoek voorop moet staan. Verder levert het rapport een aantal randvoorwaarden waaraan het onderzoek moet voldoen. Ook bedrijven waren hierbij betrokken, want het project werd gecoördineerd door ILSI Europe, een samenwerkingsverband van grote voedingsmiddelenbedrijven. Opmerkelijk is dat een aantal hiervan tot op heden niet echt voorop heeft gelopen met een wetenschappelijke onderbouwing van claims op de producten.  

En dan de politiek. Het Europees Parlement heeft onlangs met een kleine meerderheid voorstellen van de Europese Commissie voor nieuwe regels ten aanzien van voedings- en gezondheidsclaims verworpen. Het voorstel om claims over gunstige gehaltes van bepaalde voedingsstoffen alleen toe te staan bij producten die wat betreft gehaltes vet, suiker en zout aan nog vast te stellen criteria zouden voldoen, sneuvelde. En ook de regeling die bij gezondheidsclaims vooraf toestemming voorschreef, haalde het niet. Al eerder hadden organisaties van Europese voedingsmiddelenbedrijven juist tegen deze elementen bezwaren naar voren gebracht. Met name het midden- en kleinbedrijf is gekant tegen de goedkeuringsprocedure voor gezondheidsclaims, vanwege de hoge kosten die ermee gemoeid zouden zijn. Een meerderheid van het parlement is hiervoor gevoelig gebleken. Er komt echter een tweede kans, want de Europese Commissie houdt vast aan haar voorstellen. Het lobbyen gaat ongetwijfeld door, maar hopelijk is met de stem van de kiezer over de grondwet het belang van de consument weer meer in beeld gekomen.

Reageer op dit artikel