artikel

Redactioneel: Sociaal, milieubewust en voedingskundig

Algemeen

Afgelopen zomer bezocht ik een biologisch-dynamische boerderij in Esbeek. Een gemengd bedrijf waar altijd met man en macht wordt gewerkt aan de productie van onbespoten groente- en fruitabonnementen, vlees en granen. Bloed, zweet en tranen, maar met liefde bereid, zo vertelde de boer. Ik kocht wat volkoren meel, per kilogram 80 eurocent. Ik schrok er van, want ga maar eens een pakje biologisch meel halen bij de grootgrutter. Daar kom je met een euro niet weg, laat staan dat de herkomst van het product zo goed te herleiden is. Ik heb zelfs nog over de akker gelopen waar mijn pakje meel vandaan kwam. Hoe is dit mogelijk – grondstof voor twee broden – en houdt die boer er nog een cent aan over? Is er misschien een prijzenoorlog tussen biologische boeren aan de gang? De eenvoudige verklaring is natuurlijk dat de transport- en retailkosten ontbreken.

Afgelopen zomer bezocht ik een biologisch-dynamische boerderij in Esbeek. Een gemengd bedrijf waar altijd met man en macht wordt gewerkt aan de productie van onbespoten groente- en fruitabonnementen, vlees en granen. Bloed, zweet en tranen, maar met liefde bereid, zo vertelde de boer. Ik kocht wat volkoren meel, per kilogram 80 eurocent. Ik schrok er van, want ga maar eens een pakje biologisch meel halen bij de grootgrutter. Daar kom je met een euro niet weg, laat staan dat de herkomst van het product zo goed te herleiden is. Ik heb zelfs nog over de akker gelopen waar mijn pakje meel vandaan kwam. Hoe is dit mogelijk – grondstof voor twee broden – en houdt die boer er nog een cent aan over? Is er misschien een prijzenoorlog tussen biologische boeren aan de gang? De eenvoudige verklaring is natuurlijk dat de transport- en retailkosten ontbreken. Je moet zelf naar de bioboederij om je waar op te halen. Maar waarom ook niet, in tijden waarin de lijn tussen producent en consument door massaproductie en supranormale reclameprikkels voor een vertroebeld beeld rond ons eten zorgen. Neem eens wat vaker een kijkje, zou ik zeggen, op een van de bedrijven van het nieuwe netwerk biolandbouw (www.biologischnetwerk.nl) dat afgelopen maand in het bijzijn van minister Veerman werd geopend. De aangesloten boeren vertellen graag hun verhaal, over waarom hun werkwijze goed is voor het milieu, en waarom ze denken dat hun producten gezonder zijn. Met de nadruk op ‘denken’, want er is nagenoeg geen onderzoek naar de verschillen in gezondheidseffecten tussen EKO-producten en producten van de reguliere landbouw. Een bioboer zal graag het verband uitleggen tussen ons eten en het gebruik der aarde.Maar ook in de voedingswetenschap klinkt de roep om een holistische benadering. Dit jaar werd door voedingswetenschappers de Giessendeclaratie ondertekend. Hierin pleiten ze voor aandacht binnen de voedingswetenschap voor meer dimensies dan de metabole en fysiologische alleen. Het initiatief voor deze gedachte komt voort uit The New Nutrition Science project van de International Union of Nutritional Sciences en de World Health Policy Forum. Om de problemen van de 21e eeuw het hoofd te bieden zouden voedingswetenschappers behalve vanuit een ‘biologisch’ perspectief ook moeten handelen vanuit een sociale en milieudimensie. Dat blijkt hard nodig, want de Millenium Development Goals van de Verenigde Naties (VN), waarin het uitbannen van honger en het behoud van een duurzame omgeving centraal staan, worden bij lange na nog niet gehaald. Sterker nog, er komen meer problemen bij. En paradoxaal genoeg gaat het dan vooral overvoeding.

Reageer op dit artikel