artikel

Redactioneel: IJzersterke voeding met teff

Algemeen

Wereldwijd is ijzer het mineraal waaraan het grootste tekort bestaat in de voeding, (zwangere) vrouwen, zuigelingen en kinderen hebben er het vaakst mee te kampen, vooral in ontwikkelingslanden. Behalve de gebrekkige voeding, spelen daar infecties een belangrijke rol in de afname van ijzer in het lichaam. Naar schatting hebben mondiaal een paar miljard mensen anemie, waarvan ongeveer de helft te wijten is aan een gebrekkige voeding.

Wereldwijd is ijzer het mineraal waaraan het grootste tekort bestaat in de voeding, (zwangere) vrouwen, zuigelingen en kinderen hebben er het vaakst mee te kampen, vooral in ontwikkelingslanden. Behalve de gebrekkige voeding, spelen daar infecties een belangrijke rol in de afname van ijzer in het lichaam. Naar schatting hebben mondiaal een paar miljard mensen anemie, waarvan ongeveer de helft te wijten is aan een gebrekkige voeding.

IJzertekort is hardnekkig; het mineraal wordt maar moeilijk door het lichaam opgenomen, daarbij is het de vraag of de juiste voedingsmiddelen of combinaties van voedingsmiddelen voorhanden zijn. In Nederland hoeft dat laatste niet zo’n probleem te zijn, maar ook hier signaleren deskundigen steeds vaker tekorten aan ijzer. Onder meer door een afname van de vleesconsumptie.

Eind februari presenteerde het RIVM de nieuwste Voedselconsumptiepeiling, die in 2005 en 2006 is gehouden onder jonge kinderen. Hierin komt naar voren dat twee- tot drie-jarigen een lage ijzerinname hebben. Voor vier- tot zes-jarigen ligt de inname rond de norm, alleen jongens zitten er net boven. Volgens de VCP-onderzoekers zou twee procent van de kinderen tot zes jaar een inname hebben die inadequaat is. Om echt inzicht in deze problematiek te krijgen is voedingsstatusonderzoek het beste.

Nog meer in het oog springen de ijzertekorten onder asielzoekerskinderen in Nederland, vooral bij die uit Afrika. Arts-onderzoeker Annette Boelen deed vanuit de Universiteit Groningen onderzoek bij 122 kinderen tot twaalf jaar. Bij hen bleek de ijzerstatus zo laag dat een systematische biologische screening aanbeveelt. Zestien procent van de kinderen had ijzerdeficiëntie, vier procent anemie. Nog eens zes procent had thalassemie waarbij erfelijke factoren een rol spelen bij het ontstaan van bloedarmoede. Volgens de onderzoeker wordt er te lang gewacht met het herkennen van tekorten: ‘Pas als er sprake is van een anemie, wordt er ingegrepen, maar juist daar voor is de afname van ijzerstatus voor de cellen belangrijk, ook voor de ontwikkeling op langere termijn.’ De ggd-en die zich bezighouden met de gezondheidsstatus van asielzoekers zouden volgens haar een binnenkomstprotocol moeten opstellen.

Ook een gerichte suppletie kan uitkomst bieden, behalve voor thallasemie-patiënten bij wie ijzerstapeling kan optreden. Misschien kan ijzer aangevuld worden met broodjes gebakken van teff. Dit van oorsprong Ethiopische graan bevat veel meer ijzer dan de bij ons gangbare graansoorten, zie het artikel verderop in dit nummer. De vraag is nog wel hoe goed de biobeschikbaarheid van het ijzer uit deze oeroude graansoort is en of een hogere inname zich vertaalt in een betere ijzerstatus.

Hans Kraak

Reageer op dit artikel