artikel

De passie van Ellen Kampman *

Algemeen

De passie van Ellen Kampman *

Naam: Ellen Kampman Geboortedatum: 29 april 1962 Woonplaats: Wageningen Functie: Hoogleraar Voeding en Kanker bij Wageningen Universiteit

Waarom heb je voor voeding en kanker gekozen?
‘Na mijn studie humane voeding in Wageningen, met als afstudeerrichting voeding, epidemiologie en toxicologie, heb ik al vrij snel gekozen voor de epidemiologie van voeding en kanker. De bevlogenheid voor dit onderwerp van wetenschappers met wie ik in contact kwam, zoals Clive West en Dimitrios Trichopoulos, was zo aanstekelijk dat die ook op mij oversloeg. Kanker is een vreselijke ziekte die 1 op de 3 Nederlanders treft. Over de invloed van voeding bij het ontstaan en de overleving van kanker valt nog veel te verduidelijken. Consumenten zijn bijvoorbeeld nog erg onwetend over het ontstaan van de ziekte en zoeken de oorzaak ervan vooral buiten zichzelf. Zij gaan er nog heel vaak van uit dat de ziekte erfelijk is en dat zij zelf toch niets kunnen doen om het te voorkomen. Maar dat is onjuist! 30 procent van alle gevallen van kanker wordt veroorzaakt door ongezonde voedingsgewoonten en te weinig beweging. En roken verklaart nog eens 30 procent. Dus hebben we zelf een invloed.’

‘Eenmaal patiënt geworden, gaan mensen vaak wel zelf dokteren door bijvoorbeeld voedingssupplementen te gebruiken waar nog heel weinig over bekend is. Mijn leeropdracht als persoonlijk hoogleraar Voeding en Kanker richt zich dan ook niet alleen op de rol van voeding bij de preventie van kanker, maar ook op voeding bij de overleving van kanker.’

Wat was een mijlpaal in je carrière?

Een van de mijlpalen vond ik het moment waarop uit onderzoek van ons en van anderen bleek dat een relatief hoge inname van foliumzuur via supplementen een negatieve invloed op het ontstaan van dikkedarmkanker kan hebben. Dit heeft echt mijn ogen geopend voor de kwetsbaarheid van het fysiologisch evenwicht in het lichaam. Toen besefte ik: baat het niet, het schaadt ook niet? Zo werkt het dus niet!’

Wat wil je nog graag onderzoeken?

‘Hoewel onderzoek al veel heeft onthuld over de preventie en het ontstaan van kanker, is het onderliggende mechanisme ervan nog steeds niet bekend. Daar moet de komende jaren verder naar gezocht worden. Ook belangrijk vind ik om te achterhalen wat je kunt doen met voeding en beweging om de ziekte te bestrijden als je eenmaal kanker hebt. En omdat steeds meer mensen de ziekte overleven, door onder andere screening en een betere behandeling, is onderzoek nodig naar de vraag wat mensen kunnen doen om te voorkomen dat ze de ziekte terugkrijgen. De vraag is of daarvoor dezelfde adviezen gelden als voor primaire preventie of dat er iets extra’s moet gebeuren. Zo zie je bijvoorbeeld bij vrouwen met borstkanker die een behandeling met chemotherapie ondergaan, het lichaamsgewicht stijgen. Omdat overgewicht het risico op het terugkeren van borstkanker verhoogt en daardoor de overlevingskans daalt, is het belangrijk dat we onderzoeken wat die chemotherapie met het metabolisme, met lichamelijke activiteit en met voedingsgewoonten doet.’

‘Van overgewicht zou ik in ieder geval graag onderzocht zien waarom het zo’n belangrijke risicofactor voor het ontstaan van kanker is en waarom dat vooral om de hoeveelheid buikvet gaat, net als bij hart- en vaatziekten.’

‘Ten slotte vind ik het erg belangrijk om na te gaan hoe de boodschap die onderzoekers en voorlichters uitdragen bij consumenten overkomt en waarom zij de oorzaak van de ziekte vaak buiten zichzelf zoeken.’

Dit artikel verscheen in Voeding Nu nummer 4 van april 2009 op bladzijde 17

Reageer op dit artikel