artikel

Producten onder de loe: Peijnenburg Zero *

Algemeen

Producten onder de loe: Peijnenburg Zero *

Peijnenburg is één van de eerste fabrikanten van ontbijtkoek die geen suikers toevoegt. Een hele opgave. Samen met onderzoeksinstituut TNO werkte de fabrikant drie jaar lang om ‘Peijnenburg Zero’ te ontwikkelen. ‘De grootste innovatie sinds de oprichting van Peijnenburg in 1883’, vindt R&Dmanager Marloes Kramer.

Een grote innovatie verdient een eigen website, moeten ze bij Koninklijke Peijnenburg in Geldrop hebben gedacht. Op de www.peijnenburgzero.nl staan allerlei weetjes over het product. Van informatie over de suikervervangers tot een filmpje waar mensen Peijnenburg Zero en de reguliere ontbijtkoek aten. Ze proefden nauwelijks verschil. ‘De meeste consumenten vinden Peijnenburg Zero zelfs lekkerder’, verklapt R&D-manager Marloes Kramer die van meet af aan betrokken was bij de productontwikkeling. Ze benadrukt dat er geen extra suiker aan het product is toegevoegd, maar dat er van nature nog wel suiker in rogge zit. Naast smaak geeft suiker volume en textuur aan ontbijtkoek. Hoe vervang je suiker en glucose-fructosestroop het beste? ‘Ze zijn vervangen door de zoetstof xylitol (uit berken) en oligofructose (uit witlofwortel). De functie van deze twee stoffen is het zorgen voor malsheid, houdbaarheid en in mindere mate smaak. Dit komt omdat er aan Zero extra kruiden zijn toegevoegd’, vertelt Kramer. ‘Stel, je laat glucose-fructosestroop weg, dan wordt de ontbijtkoek een soort roggebrood. Ook is de koek dan niet lang houdbaar.’ Het is dus van belang om vervangers toe te voegen met dezelfde functionele eigenschappen. In de drie jaar dat de productontwikkeling duurde, is er heel wat afgepuzzeld over hoe dit precies te doen.

Rond 2012 sloot Peijnenburg zich aan bij TNO dat destijds net was gestart met een herformuleringsproject voor levensmiddelen. De fabrikant vroeg het onderzoeksinstituut te helpen met het ontwikkelen van een ontbijtkoek zonder toegevoegde suikers. Ook hield Peijnenburg contact met leveranciers over de verwerking en toepassing van grondstoffen. ‘We kregen steeds meer signalen dat consumenten suiker als negatief ervaren. Wij wilden hier op inspelen met de ontwikkeling van Peijnenburg Zero’, geeft Kramer aan. Peijnenburg heeft behoorlijk moeten investeren in onderzoek omdat er weinig kennis over ontbijtkoek beschikbaar was. In een model hebben TNO en Peijnenburg alle mogelijke zoetstoffen en combinaties daarvan getest. Ze deden bijvoorbeeld meer dan honderd baktesten waarbij werd gelet op uiterlijk, textuur en houdbaarheid. Uiteindelijk kwamen oligofructose en xylitol als beste ingrediënten uit de bus. Ze vullen elkaar perfect aan. Alleen xylitol gebruiken, levert witte uitslag op de koek op, omdat de suikervervanger niet goed oplost. Bij oligofructose als enige suikervervanging wordt de ontbijtkoek niet goed gaar. Xylitol kan laxerend werken, deze waarschuwing staat dan ook op de verpakking. ‘Vrijwel niemand heeft hier last van na het eten van een aantal plakken. Wij hebben geen klachten gehad van consumenten.’ Ruim een jaar geleden gaf EFSA een positief oordeel over het gezondheidseffect van oligofructose als suikervervanger. De oplosbare voedingsvezel kan de glycemische index verlagen.

Een groot nadeel van oligofructose en xylitol is dat ze meer dan drie keer zo duur zijn dan suiker en glucose-fructosestroop. Maar het was zeker de investering waard, vindt Kramer. Peijnenburg Zero (475 gram) is daarom met €2,29 duurder dan de reguliere variant die uitkomt op zo’n €1,66.  ‘Uit onderzoek is gebleken dat we consumenten zijn verloren doordat zij het suikergehalte van ontbijtkoek te hoog vinden. Die hopen we met deze ontbijtkoek weer terug te winnen.’
‘Het mondgevoel van Zero is anders. Het is wat zachter en de ontbijtkoek plakt minder aan de onder- en bovenkant.’

Sinds week 34 ligt Peijnenburg Zero in het supermarktschap. De eerste signalen zijn positief. Om te zorgen dat huismerken de ontbijtkoek niet kopiëren heeft Peijnenburg patent aangevraagd. Met de introductie van het product zonder toegevoegde suiker wil Peijnenburg consumenten keuze bieden, naast de varianten met ‘minder suiker’ en de reguliere ontbijtkoek. ‘Mensen laten wennen aan een minder zoete smaak is geen beleid van Peijnenburg. Zero wordt juist gewaardeerd door de minder zoete en kruidige smaak.’ Volgend jaar gaat de promotie van Peijnenburg pas groots van start. Dan staat bijvoorbeeld een tv-commercial op de planning. ‘Ook hebben we verschillende pakketten voor diëtisten beschikbaar gesteld om de ontbijtkoek te testen’, besluit Kramer.

Berdien van Wezel, zelfstandig diëtist
‘De nieuwe ontbijtkoek bevat minder koolhydraten en ook geen toegevoegde suikers. Om de smaak en textuur te behouden is gekozen voor oligofructose dat ervoor zorgt dat het vezelgehalte van de ontbijtkoek per plak bijna verdubbelt. Dit maakt het tot een gezond tussendoortje dat niet te veel calorieën bevat en rijk is aan vezels. De norm voor een gezond tussendoortje volgens het Voedingscentrum is maximaal 100 calorieën. Peijenburg Zero komt uit op 72 calorieën. Als diëtist zou ik het adviseren aan alle cliënten en consumenten die op zoek zijn naar een tussendoortje met veel vezel en niet te veel calorieën. Het is volgens mij niet geschikt voor cliënten (met overgewicht) die een koolhydraatbeperkt moeten volgen, maar voor die groep was de gewone ontbijtkoek ook al geen optie. Of het geschikt is voor cliënten met darmklachten, is de vraag. Wellicht is dan verder onderzoek gewenst. Het vezelgehalte is hoog, echter dit komt door de oligofructose, een van de fodmaps, die vermeden moet worden. Verder onderzoek is ook gewenst naar de GI. Die ligt voor dit product rond de 70, als je het eet zonder iets anders.’

Jurriaan Mes, Wageningen UR – Food & Biobased Research, senior scientist and expertise leader Food Quality & Health Effects
‘Een knappe prestatie waarbij ik me kan voorstellen dat het even geduurd heeft Peijnenburg Zero te ontwikkelen. Oligofructose zou zelfs een positief effect kunnen hebben op de gewenste darmbacteriën als Lactobacteria en Bifidobacteria en dus onder de prebiotische voedingsvezels geschaard kunnen worden. Of dergelijke effecten van deze ontbijtkoek te verwachten zijn, weet ik niet, dat zal ook van andere componenten in de koek afhangen en van wanneer en hoeveel je van de koek eet en hoeveel en wat je daarnaast nog inneemt. Het schijnt wel dat bij hoge inname van xylitol een laxerend effect kan ontstaan omdat de darmen en de microbiota in de darmen er niet zo goed raad mee weten. Deze waarschuwing staat ook op de verpakking. Volgens de literatuur zou er echter wel gewenning kunnen ontstaan. Sommige mensen kozen juist al voor ontbijtkoek vanwege een positief effect op de stoelgang.’

Dit artikel verscheen in Voeding Nu nummer 11 van november 2015 op bladzijde 14

Reageer op dit artikel