artikel

Jaarprijs Goede Voeding 2015: Goud voor sportreep *

Algemeen

Jaarprijs Goede Voeding 2015: Goud voor sportreep *

De Sportsgrain Bar ging er tijdens de Jaarprijs Goede Voeding 2015 met de hoofdprijs vandoor. De reep – volgens de jury een goed alternatief voor bestaande repen – is een bron van vezels, bevat vitaminen en mineralen en zout met een verlaagd natriumgehalte. Herformulering was ook het thema op het symposium ‘De toekomst van een gezondere voeding’.

‘Gezonde voeding bestaat niet.’ Deze pittige stelling poneerde TNO-onderzoeker Nard Clabbers in een zaal vol diëtisten en voedingskundigen. ‘Consumenten helpen het meest gezonde dieet voor hen te vinden, is cruciaal’, nuanceerde hij. Clabbers, senior business developer Personalized Nutrition and Health bij TNO presenteerde samen met Jettie Hoonhout, senior scientist Experiences Research Department van Philips de onderzoeksdoelstellingen van het project Personal Nutrition and Health. In het project onderzoeken TNO, Philips en andere partijen hoe informatie gemeten door de consument (via wearables) gecombineerd met gedragswetenschappen de consument kan bewegen om een voor hem gezond dieet en een gezonde levensstijl te kiezen. De ontwikkeling van gezondere voeding was echter wel het onderwerp van de andere sprekers.

Akkoord verbetering productsamenstelling
Christine Grit, manager voeding & gezondheid bij de FNLI, presenteerde de stand van zaken van het Akkoord Verbetering Productsamenstelling. Dit akkoord, ondertekend in januari 2014 (looptijd tot 2020) door VWS, FNLI, CBL, KHN en Veneca, heeft als doel de gehaltes aan zout, verzadigd vet en calorieën (suiker, vet, porties) in voedingsmiddelen en dranken omlaag te brengen. Grit gaf aan dat er alleen voor zout een heel concrete doelstelling ligt voor 2020: maximaal 6 gram per dag als mensen eten volgens de richtlijnen van het Voedingscentrum. Deze is gelijk aan het gehalte in de recent gepresenteerde voedingsrichtlijnen van de Gezondheidsraad. Grit had verwacht dat dit aangescherpt zou worden vanwege het maximum dat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) aanhoudt: 5 gram per dag. Ook voor verzadigd vet en energie (via suiker en/of vet) zijn doelstellingen geformuleerd. Deze zijn echter minder concreet dan voor zout. Omdat suiker momenteel zeer negatief in de pers verschijnt, had Grit verwacht dat in de Richtlijnen goede voeding 2015 er een maximum aan zou worden gesteld. Er is echter alleen een aanbeveling gezet op suikerhoudende dranken, niet voor de consumptie van suikers als zodanig. De frisdrankensector heeft zelf afgesproken 10 procent minder calorieën in de markt te zetten per 2020. Grit gaf aan dat het gemiddelde zoutgehalte van soepen en bouillons al dichtbij de eerdere normen van het Vinkje (= best practice in de markt) komt. Deze zijn echter recent aangescherpt, waardoor de voedingsmiddelenbedrijven zich moeten beraden op verdere stappen. Afspraken in ontwikkeling zijn onder andere over het zoutgehalte in hartige droge snacks, koek&banket en vleesconserven. Deze laatste categorie is gekozen omdat deze onder meer knakworstjes omvat, een bij kinderen populaire snack.

Monitoring
Monitoring van geherformuleerde voeding is cruciaal. Minister Schippers heeft het instituut RIVM de opdracht gegeven om de voortgang van het Akkoord Verbetering Productsamenstelling te monitoren. ‘In de RIVM herformuleringsmonitor zijn bepaalde (voor de afsluiting van het Akkoord gemaakte) afspraken goed terug te vinden – werkelijk lagere gehaltes aan zout, verzadigd vet en/of suiker in producten. Dit zou zo moeten worden gecontinueerd en dat zou bij steeds meer categorieën het geval moeten zijn’, vindt Grit. Volgens Joop van Raaij van het RIVM worden bestaande databases en monitoringssystemen gebruikt voor de rapportages. Uit de laatste monitoring uit 2014 bleek dat het zoutgehalte in brood 21 procent lager is dan in 2011. In groenteconserven was het zoutgehalte zelfs 30 procent lager dan voorheen, terwijl er ook in Goudse kaas van substantiële dalingen sprake was. In andere voedingsmiddelen, zoals soepen en vleeswaren, bleef het zoutgehalte vooralsnog gelijk, maar inmiddels zijn daar afspraken voor in gang gezet. Voor verzadigd vet zijn geen significante veranderingen geconstateerd. En voor suiker was het jaar 2014 de nulmeting. Grit benadrukt dat ze foodbedrijven aanspoort om verlaagde gehaltes door te geven zodat ze worden opgenomen in de NEVO-tabel, een belangrijke bron van het RIVM.

Project Foodture
Van Raaij ging ook in op het project Foodture, een project waar stakeholders uit de wereld van voedsel en voeding samen nadenken over hoe het voedselaanbod er in de toekomst uit zou kunnen zien. Na enkele sessies zijn vier interessante toekomstbeelden geformuleerd rond: gezond en veilig, duurzaam, samen eten en inpasbaar eten. In volgende sessies zullen deze toekomstbeelden vertaald worden naar toekomstig voedsel. Van Raaij concludeert ook dat de huidige herformuleringsmogelijkheden voldoende zijn om voedsel te produceren die aan de Richtlijnen goede voeding voldoen. Hij benadrukt dat de toekomst van productverbetering niet los gezien kan worden van een internationale context. ‘Het delen van ervaringen tussen landen omtrent good practices van herformulering en monitoring is essentieel.’

Sportreep goud,…
De Sportsgrain Bar van Bakels-Senior en Millets Place Sportsgrainbar won de Jaarprijs Goede Voeding 2015. De reep bevat naast de gebruikelijke broodingrediënten (volkorenmeel, gist, zout en water), teffgraan, wortelvezels, banaan, cranberry, rozijnen, lijnzaadmeel, tarwekiemen en zuurdeegpoeder (van tarwe en rogge). Het brood is een bron van vezels, bevat vitaminen en mineralen en zout met een verlaagd natriumgehalte. Volgens de jury is het een goed alternatief voor bestaande sportrepen. De winnaar kreeg 40 procent van de publieksstemmen.

… gedeeld zilver voor vleeswaren en sojadrank
De Pur’Enjoy sojadrank van Alpro kreeg 30 procent van de stemmen. De vakjury was van mening dat Alpro met Pur’Enjoy erin is geslaagd een plantaardige sojadrank te produceren die vergeleken met bestaande drinkyoghurts betere gehaltes verzadig vet en toegevoegd suiker heeft. Bovendien levert 100 ml 15 procent van de dagelijks aanbevolen hoeveelheid calcium, vitamine B12 en D2.

De gezonde vleeswaren van Jumbo/Vollebregt Fresh Company kreeg net als Alpro 30% van de stemmen. De vleeswaren zijn ontwikkeld binnen het zogeheten Jumbo huismerklab als alternatief voor bestaande vleeswaren. Het product is bedoeld als broodbeleg, maar kan ook dienen als borrelhapje of snack. De plakjes bestaan voor de helft uit vlees en voor de rest uit groente en zuivelingrediënten.

Aanmoedigingsprijs
Behalve de genomineerden en de winnaar gaf de vakjury nog een aanmoedigingsprijs aan Koninklijke Peijnenburg voor het product Peijnenburg Zero. De jury vindt het zeer bemoedigend dat Peijnenburg erin geslaagd is een ontbijtkoek te maken zonder toegevoegde suikers (-40%) en het daarbij gelukt is smaak te behouden. Met 72 kcal per voorgesneden plak, rijk aan roggevezel, biedt Peijnenburg een goed alternatief voor reguliere ontbijtkoeken.

Bijzondere vermelding
Een bijzondere vermelding ging naar Fiber – More than Meat. Het bedrijf Fiber brengt worstjes op de markt die voor de helft uit vlees en voor de helft uit groenten bestaan. Hierdoor bevatten de worstjes minder vet dan reguliere worstjes die geheel uit vlees bestaan. Ook bevatten ze minder kilocalorieën en meer groente waardoor ze als bron van vezels kunnen worden aangemerkt. Echter, de hoeveelheid verzadigd vet en zout/natrium is nog te hoog om voor een hogere ranking in de Jaarprijs Goede Voeding te eindigen.

Dit artikel verscheen in Voeding Nu nummer 12 van december 2015 op bladzijde 14

Reageer op dit artikel