artikel

25 jaar Diëtisten Coöperatie Nederland: Sylvia van Daalen

Algemeen

25 jaar Diëtisten Coöperatie Nederland: Sylvia van Daalen

De Diëtisten Coöperatie Nederland (DCN) bestaat 25 jaar. In iedere uitgave van jaargang 2016 van Voeding NU zal een portret van een DCN-diëtist verschijnen. Sylvia van Daalen, vrijgevestigd diëtist en vanaf het begin nauw betrokken bij DCN, geeft haar visie over voeding. Ze is niet van het wijzende vingertje, maar van het enthousiasmeren om verandering te bewerkstelligen.

‘Bij sommige mensen is meer aan de hand en dan gaat het eten ook niet goed.’Het speelse schilderij aan haar muur van vier dikke dames staand aan een lange tafel die genieten van drankjes en taartjes laat precies zien hoe Sylvia van Daalen over voeding denkt: eten moet leuk zijn. De vrijgevestigd diëtist vertelt dat cliënten iets moeten overwinnen om een afspraak te maken. Vaak merken ze pas na drie of vier consulten het kunstwerk op en zeggen dan ‘Oh, je mag dus best zondigen’.

‘Persoonlijk heb ik een hekel aan het woord “zondigen” en leg dan uit dat het gaat om keuzes maken. Soms een high tea, zoals de dames doen, kan best. Het is volgens mij belangrijk dat mensen de liefde voor eten niet verliezen maar leren doseren.’ Van Daalen probeert haar cliënten vooral te helpen om de juiste productkeuze te maken, bijvoorbeeld in de supermarkt. Verschillende merken voedingsmiddelen die achter haar bureau op een kastje staan, illustreren dit. Niet iedereen heeft een grote portemonnee, dus prijkt daar ook het merk Linessa van Lidl. In bijvoorbeeld het zuivelvak is zo veel keuze, terwijl consumenten vaak boodschappen doen op de automatische piloot. Van Daalen raadt daarom aan producten en merken te vergelijken. ‘Ik attendeer cliënten op voor hen geschikte producten.’ Ze geeft daarom cursussen over de “winkel als doolhof” en hoe daarin de juiste keuzes te maken.

Buikklachten

De praktijk van Van Daalen in Arnhem wordt bezocht door cliënten met zeer diverse klachten. Recent riep een moeder van een vijfjarige dochter haar hulp in. Het meisje had veel last van diarree en buikpijn. Uit de anamnese bleek dat het kind altijd witbrood at en veel drinkyoghurt gebruikte. Van Daalen adviseerde een andere productkeuze met onder andere als doel het voedingsvezelgehalte van de voeding te verhogen. Het sorteerde het gewenste effect. ‘De moeder kwam vorige week op consult en haar dochter had voor de allereerste keer vaste ontlasting.’

Bourgondiërs type 2

Ook veel bourgondiërs type 2, zoals Van Daalen babyboomers met diabetes noemt, worden via de ketenzorg naar haar verwezen. Deze zestigers en zeventigers zijn op hun eigen manier gemotiveerd. ‘Deze groep vitale ouderen maakt zijn eigen keuzes. Ze hebben al veel vrienden en kennissen zien wegvallen en willen van het leven genieten. Ze kiezen voor een wijntje en hapje op een terrasje, maar willen ook gezond ouder worden. Ze geven aan in de consulten dat gezondheid belangrijk is, maar dat ze niet meer slank hoeven te worden.’ Ze gaan aan de slag met de adviezen van de diëtiste. Hiermee bereiken ze over het algemeen redelijk goede glucose- en Hba1c-waarden. Van Daalen spreekt met hen twee keer per jaar een vervolgconsult af. ‘Een maandje voor de afspraak zetten ze weer even de puntjes op de i om de pondjes die erbij zijn gekomen weer kwijt te raken. Op die manier houd ik een vinger aan de pols en fungeer voor de babyboomers als een welkome stok achter de deur. Op deze manier blijven de mensen in balans. Juist het begrip voor hun keuzes, maakt dat ze openstaan voor mijn adviezen.’

Van Daalen is zeer betrokken. ‘Ik probeer het breder te trekken dan eten door vooral te kijken hoe het met de mens gaat. Daarom vraag ik altijd eerst ‘hoe gaat het met je’? Als mensen dan zeggen ‘slecht’, vraag ik, ben je ziek? maar ze bedoelen vaak dat het niet goed gaat met het dieet. Ook hoor ik vaak, ik heb gezondigd of ik ben vaak uit eten geweest. Ik probeer mensen dan uit te leggen dat het om de balans gaat. Voor veel mensen is dat lastig, want mensen denken veelal in goed en slecht (gezond/ongezond). Mensen helpen die balans te vinden is voor mij het belangrijkste aspect van het diëtistenvak.’

Doorslaan in eten

Van Daalen mag dan vinden dat ‘eten leuk moet zijn’, er blijven altijd mensen die doorslaan. ‘Ik maak veel gebruik van het DCN-voedingsdagboek waarin cliënten hun voeding noteren om inzicht krijgen in hun eetgedrag. De afbeeldingen van portiegroottes zijn echte eyeopeners’, benadrukt ze. Dit is ook nuttig voor mensen die met apps werken. De app is gebaseerd op standaard hoeveelheden van bijvoorbeeld 15 gram hagelslag. Gebruikers voeren netjes in op bijvoorbeeld de Eetmeter, 3 sneetjes brood met 15 gram hagelslag, maar in werkelijkheid doen ze vaak 30 gram op de boterham. Ik reken ze dan voor dat dit jaarlijks zo’n 3,5 kilo lichaamsgewicht scheelt als ze zich zouden houden aan de 15 gram. Visueel maken wat je eet helpt heel goed.’ Het Voedingsdagboek is intussen aan de tiende druk toe. Regelmatig vindt een update plaats. In de volgende uitgave wordt de nieuwe Schijf van Vijf opgenomen die op 22 maart werd gepresenteerd.

DCN

Sylvia van Daalen is DCN-lid van het eerste uur. Ze is verantwoordelijk voor de PR van de organisatie en werkt veel samen met voorzitter Willy Gilbert-Peek (zie Voeding Nu 1, 2016). Van Daalen heeft vaak contact met het bedrijfsleven in verband met DCN-symposia en congressen. Op beurzen vertegenwoordigt de diëtist DCN. Onlangs was de diëtistenorganisatie op de Gezondheidsbeurs aanwezig waar bezoekers attent werden gemaakt op het achtweekse E-coaching-programma. ‘Met dit programma doen we ook try-outs bij bijvoorbeeld bedrijven. Bij alle DCN-activiteiten profileren we de diëtist als deskundige bij uitstek.’

Start eigen praktijk

Van Daalen beweegt zich al bijna een kwart eeuw in het diëtistenwereldje. Meteen na haar hbo-studie Voeding & Diëtetiek in Nijmegen besloot ze in 1992 een eigen praktijk te starten. In feite had ze geen keus. Banen waren er nauwelijks. Een bevriende huisarts verwees de eerste cliënten naar haar door. In de loop der tijd is het een (financieel) gezonde praktijk geworden. Om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen bezoekt Van Daalen vaak congressen. Daarnaast volgt ze scholingen in verband met de paramedische accreditatie.

Gezonde producten

Hoe denkt Van Daalen eigenlijk over wat nu gezond is en wat niet? ‘Van één product kun je niet zeggen of het gezond of ongezond is’, reageert ze. ‘Het gaat om de totaliteit van de voeding. Net als elke andere beroepsbeoefenaar moeten wij als diëtist vaak een soort verantwoording afleggen. Op een verjaardag wordt vaak gezegd “eet jij een gebakje? Maar jij bent toch diëtist?”’ Van Daalen: ‘Mensen willen vaak een ingewikkelde oplossing. Extreme methoden spreken hen aan, zoals het eten van superfoods zoals tarwegras. Draag je gedegen boodschap als diëtist uit en ga niet mee in die gekte. Maak dingen inzichtelijk. Dat maakt je sterker.’

Reageer op dit artikel