artikel

Lang voor de televisie zitten belangrijke risicofactor voor overgewicht

Algemeen

Lang voor de televisie zitten belangrijke risicofactor voor overgewicht

Eten en bewegen worden vaak gezien als de belangrijkste leefstijlgedragingen gerelateerd aan overgewicht. Maar ook lang zitten, alcoholgebruik, roken en te weinig slapen lijken een rol te spelen. Onderzoekers uit Nederland, België, Frankrijk, Engeland en Hongarije bevestigen dat vooral ‘lang voor de televisie zitten’ een belangrijke risicofactor is.

Overgewicht en obesitas worden veroorzaakt door een veelheid aan factoren. Zo spelen genetische aanleg, metabole factoren, gedrag, maar ook de sociaal-culturele omgeving, de woonomgeving en de sociaaleconomische omstandigheden waarin mensen opgroeien een rol. Naast eten en lichamelijke activiteit is er steeds meer aandacht voor andere leefstijlfactoren, zoals lang zitten, alcoholgebruik, roken en slaapgebrek als risicofactoren voor overgewicht. Door te bestuderen welke leefstijlfactoren het sterkst gerelateerd zijn aan overgewicht kan een prioritering worden aangebracht in de focus op leefstijlinterventies.

Europees onderzoek

Onderzoekers verbonden aan het Europese SPOTLIGHT-project, onderzochten de verscheidenheid aan leefstijlgedragingen en het gewicht van meer dan zesduizend volwassenen verspreid over vijf Europese stedelijke gebieden: de Randstad, Gent, Parijs, Londen en Boedapest. Met behulp van een specifieke analytische aanpak kon een hiërarchie worden aangebracht in de mate waarin de verschillende leefstijlgedragingen gerelateerd waren aan overgewicht. Van de deelnemers had 46% overgewicht. Dit waren vaker mannen, oudere deelnemers, lager opgeleiden, voormalig rokers, korte slapers en mensen die minder bewogen, minder groente en fruit aten en meer zaten. Als werd gekeken naar de mate van invloed op overgewicht, kwamen de volgende factoren (in deze volgorde) het sterkst naar voren: zitten voor de televisie, rookgedrag, slaapgedrag, weinig bewegen in de vrije tijd en lagere groente-inname. Mensen die langer voor de televisie zaten (meer dan 2,5 uur per dag) hadden 61% meer kans om overgewicht te hebben.

Implicaties

Geen of weinig tv-kijken, niet roken, veel bewegen in de vrije tijd, veel groenten eten en langer slapen kunnen dus worden beschouwd als componenten van een gezonde leefstijl en zijn geassocieerd met een kleinere kans op overgewicht. Bovendien zouden sommige ongezonde gedragingen andere ongezonde gedragingen in de hand kunnen werken en gezamenlijk voor een hoger risico zorgen. Mogelijk ontstaat het risico op overgewicht niet alleen doordat het lange zitten op zich ongezond is, maar ook doordat er vaak ongezonde snacks worden genuttigd tijdens het tv-kijken. Hetzelfde geldt voor slaaptekort: dat leidt vaak tot te weinig energie om te bewegen en een verhoogd hongergevoel. Deze kennis kan bijdagen aan de ontwikkeling van preventieprogramma’s, zeker als deze wordt aangevuld met de resultaten van andere onderzoeken die laten zien welke bredere factoren van invloed zijn op deze gedragingen.

Roda C, Charreire H, Feuillet T, Mackenbach JD et al.

Lifestyle correlates of overweight in adults: a hierarchical approach (the SPOTLIGHT project).

International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity. 2016:13;114. DOI: 10.1186/s12966-016-0439-x

Reageer op dit artikel