artikel

Onderzoek: Magnesium verbetert de stijfheid van bloedvaten

Algemeen

Onderzoek: Magnesium verbetert de stijfheid van bloedvaten

Een dagelijks magnesiumsupplement van 350 mg gedurende 24 weken verbetert de stijfheid van bloedvaten, hetgeen een mogelijk mechanisme is waarlangs een verhoogde inname van magnesium het risico op hart- en vaatziekten verlaagt. Dit is aangetoond in een onderzoek, uitgevoerd aan het Maastricht UMC+ en gepubliceerd in het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift de American Journal of Clinical Nutrition. Dit artikel komt uit de printuitgave van Voeding Nu 5.

Hart- en vaatziekten zijn de belangrijkste oorzaak van ziekte en sterfte. Elke dag worden ongeveer duizend mensen in Nederland opgenomen in het ziekenhuis vanwege een hart- of vaatziekte. Het zijn tevens de belangrijkste oorzaken van invaliditeit en er leven meer dan een miljoen hart- en vaatpatiënten in Nederland. ‘Hart- en vaatziekten’ is de verzamelnaam voor alle aandoeningen die betrekking hebben op hart- en bloedvaten. Een hartinfarct, beroerte en hartfalen zijn de belangrijkste doodsoorzaken en deze kosten dagelijks het leven aan ruim honderd Nederlanders. Het voorkómen van harten vaatziekten is daarom erg belangrijk. Het is bekend dat het verbeteren van de gezondheid van de bloedvaten door een gezonde voeding, bestaande uit de juiste voedingsstoffen, het langetermijnrisico op harten vaatziekten verlaagt.

Lagere ziektekans

Magnesium is een mineraal dat uitermate belangrijk is voor de gezondheid. Het is nodig voor de energieproductie en de opbouw van spieren. Het speelt ook een belangrijke rol bij de werking van spieren en een groot aanta enzymen in het lichaam en is nodig voor de overdracht van zenuwprikkels. Voeding is de bron van magnesium. Magnesium is aanwezig in verschillende voedingsmiddelen. Het zit in noten, melk en melkproducten, groente, brood en graanproducten en vlees. Een hoge inname van magnesium via de voeding voorkomt gezondheidsklachten en is geassocieerd met een lagere kans op hart- en vaatziekten. De onderzoekers denken nu dat magnesium het risico op hart- en vaatziekten vermindert door een gunstige werking op de vaatwandfunctie – een belangrijke parameter voor de gezondheid van de bloedvaten – in het lichaam. Voornamelijk de stijfheid van bloedvaten is van belang.

Onderzoek

Voor dit onderzoek aan het Maastricht UMC+ is een langetermijnstudie uitgevoerd naar de effecten van magnesiumsuppletie op de stijfheid van bloedvaten, gemeten als de polsgolfsnelheid of pulse wave velocity (PWV) in de aorta. De PWV is de snelheid waarmee de bloeddrukgolf (polsgolf) zich door de aorta verplaatst en wordt momenteel beschouwd als de ‘gouden standaard’ meetmethode voor het bepalen van de vaatstijfheid. Er werden 52 volwassenen van gemiddeld 62 jaar met overgewicht of matige obesitas (30 mannen en 22 postmenopauzale vrouwen) gerekruteerd om deel te nemen aan een gerandomiseerd, dubbelblind, placebogecontroleerd suppletieonderzoek. Hierin werd het effect op de polsgolfsnelheid in de aorta onderzocht van een dagelijkse inname van 350 mg magnesium in de vorm van magnesiumcitraat, verdeeld over driemaal 117 mg na de maaltijden, gedurende 24 weken. Een dosis van 350 mg komt overeen met de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid magnesium voor volwassenen.

Positief effect

In deze studie, die gepubliceerd is in het tijdschrift de American Journal of Clinical Nutrition, werd geen effect gevonden na 12 weken, maar de PWV was wel significant verbeterd met een meter per seconde aan het einde
van de studie (1). Een dergelijke versoepeling van de bloedvaten is in epidemiologisch onderzoek geassocieerd met een 14% daling van het langetermijnrisico om hart- en vaatziekten te ontwikkelen. Ook werd in het onderzoek gekeken naar de hoeveelheid magnesium in het serum, naar de uitscheiding van dit mineraal via de urine en naar de bloeddruk. In vergelijking met de placebogroep waren serum magnesiumconcentraties in de magnesiumgroep niet verschillend na 12 weken, terwijl serum magnesiumconcentraties en de magnesiumuitscheiding in 24-uurs urine waren toegenomen aan het einde van de studie. De bloeddruk, gemeten in de ochtend voorafgaande aan de metingen, evenals de bloeddruk, gemeten gedurende 24 uur, veranderden niet. Er werden geen bijwerkingen van magnesiumsuppletie gerapporteerd door de deelnemers. Naast de bloeddruk konden de positieve effecten van magnesium ook niet verklaard worden door veranderingen in andere meer traditionele cardiometabole risicomarkers, zoals het serum cholesterolgehalte, het plasma glucosegehalte en ontstekingsmarkers. Deze effecten zijn door dezelfde onderzoekers recentelijk beschreven in het wetenschappelijk tijdschrift Scientific Reports (2). Er was ook geen effect op andere vaatfunctiemarkers, maar het positieve effect van langetermijn magnesiumsuppletie op de vaatstijfheid kan mogelijk wel verklaard worden door een verbetering van de vaatwandsamenstelling van grote slagaders, zoals de aorta. In toekomstig onderzoek willen de onderzoekers zich verder focussen op mogelijke onderliggende mechanismen.

Conclusie

Uit deze suppletiestudie kan geconcludeerd worden dat een dagelijks magnesiumsupplement van 350 mg gedurende 24 weken de stijfheid van bloedvaten verbetert, hetgeen een mogelijk mechanisme is waarlangs een verhoogde inname van magnesium het risico op hart- en vaatziekten verlaagt. Langetermijn-magnesiumsuppletie heeft geen effect op andere vaatfunctiemarkers en de meer traditionele cardiometabole risicomarkers bij volwassenen met overgewicht of obesitas.

Dr. Peter J. Joris. Department of Human Biology, NUTRIM School of Nutrition and Translational Research in Metabolism, Maastricht University Medical Center

Dit onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen binnen het Top Institute for Food and Nutrition (TIFN), een publiek-private samenwerking van wetenschap en voedingsindustrie.

 

REFERENTIES
1. Joris PJ, Plat J, Bakker SJ, Mensink RP. Long-term magnesium supplementation improves arterial stiffness in overweight and obese adults: Results of a randomized, double-blind, placebo-controlled, intervention trial. The American Journal of Clinical Nutrition. 2016;103:1260-1266
2. Joris PJ, Plat J, Bakker SJ, Mensink RP. Effects of longterm magnesium supplementation on endothelial function and metabolic risk markers: A randomized controlled trial in overweight/obese adults. Scientific Reports. 2017;7:106

Reageer op dit artikel