artikel

Twee keer zoveel vezel als havermout

Algemeen

Twee keer zoveel vezel als havermout

Na jaren werkzaam te zijn geweest als kok, productontwikkelaar en adviseur, besloot Marc Veltman (50) zelf maar eens plaats te nemen achter de stuurknuppel. Samen met zakenpartner Merick Schoute (30) ontwikkelde hij ontbijtgranen voor kinderen zonder zout en toegevoegde suikers, onder het merk Holie. Dit artikel komt uit de printuitgave van Voeding Nu 4.

Drie grote kokers met kleurige tekeningen van een uil, een beer en een leeuw zullen winkelende ouders en kinderen trachten te verleiden. Maar dan wel op een positieve manier, vertellen zelfstandig productontwikkelaar Marc Veltman en zijn zakenpartner Merick Schoute (ex-category manager bij Ahold), want de ontbijtgranen met de vrolijke dierenplaatjes bevatten geen toegevoegde (geraffineerde) suikers en zout. ‘De naam Holie is een knipoog naar het woord “heilig”’, lacht Schoute, ‘maar er zal natuurlijk altijd wat op een product aan te merken zijn.’

Toen Schoute nog voor Albert Heijn werkte, ontmoette hij Veltman die productontwikkeling doet voor onder andere private-labelfabrikanten. Ze bleken hetzelfde te denken over voedingsmiddelen: ze bevatten te veel zout en suiker. Schoute: ‘Ik dacht: dit moet gezonder kunnen. En al snel werd het idee geboren om gezondere en knapperige ontbijtgranen te maken voor kinderen: zoet en luchtig. Dat werden de Goodies.’ De productie van de Goodies, bij een externe partij, gebeurt via extrusie. Dat is een proces waarbij een machine onder hoge druk granenmengsels vormt. Meestal gebruiken fabrikanten hiervoor mais of rijst. Daarmee kun je gemakkelijk een luchtig product maken, geeft Veltman aan. Maar om de hoeveelheid vezel te verhogen, zijn haver- en tarwezemelen toegevoegd. Er zit per 100 gram zo’n 20,5 gram vezel in de drie varianten Aardbei Goodies, Choco Goodies en Appel-Kaneel Goodies. ‘Omdat het langer duurt voordat de energie uit het product vrijkomt, ben je langer verzadigd.

Er zit bijvoorbeeld twee keer zoveel vezel in als in havermout’, zegt Veltman. ‘De suikers die erin zitten komen uit haver (daar zit van nature al suiker in, red), puur (gezuiverd) appelsap en stevia. Het appelsap is gefilterd, omdat je niet wilt dat de producten daadwerkelijk naar appel gaan smaken, behalve in de variant met appel en kaneel. We hebben de appelsap mede nodig om de dropachtige smaak van stevia te neutraliseren. Ook voegen we een klein beetje rijstebloem toe.’ De hoeveelheid suikers komt daarmee uit op 6,7 -6,9 gram per 100 gram product. Toegevoegde vitamines ontbreken. ‘Behalve aan vitamine D, hebben we daar in Nederland geen tekort aan.’

Veltman en Schoute voerden smaaktesten uit in hun eigen netwerk. ‘Mijn neefje en nichtje vonden de kaneelsmaak eerst te sterk. Kaneel geeft iets scherps mee. Kinderen willen dat er meer smaaknadruk ligt op de appel’, zegt Schoute. De kinderontbijtgranen zijn 100% plantaardig, en voeren twee goedgekeurde voedingsclaims: ‘70% minder suiker’ en ‘rijk aan vezels.’ Veltman: ‘Dat scheelt dus zo’n 2 kilo suiker per persoon per jaar.’ De producten kosten €3,29 voor een pak van 270 gram. De Goodies vormen slechts het startpunt van het productassortiment. ‘We zullen breder gaan dan ontbijtgranen. Het hangt er natuurlijk ook vanaf waar we het meest kunnen verbeteren’, besluit Schoute.

JAN-WILLEM VAN DER KAMP, voedingsvezelexpert, TNO

‘De drie Goodie ontbijtgranen hebben zonder meer een gezonde samenstelling: een heel laag suikergehalte – zonder toegevoegde suikers – nauwelijks verzadigd vet en maar liefst meer dan 20% voedingsvezels uit tarwe- en haverzemelen. Het gehalte aan graanzemelen en graanvezels is meer dan twee keer zo hoog als dat van volkorenbrood en -havermout. Consumptie van met name graanvezels wordt warm aanbevolen in de Richtlijnen goede voeding van de Gezondheidsraad. Het is technologisch gezien een hele prestatie om een krokant product te ontwikkelen met zo weinig suiker en zoveel vezels, die graag vocht absorberen. Ik zie één minpunt. Het etiket vermeldt behalve de macronutriënten ook de hoeveelheden mineralen: kalium, calcium, ijzer, magnesium en fosfor. Dit suggereert dat de producten wezenlijk bijdragen aan de dagelijkse aanbevolen inname. Dit is echter niet het geval: al deze hoeveelheden zijn lager tot veel lager (calcium slechts 6%!) dan de minimale hoeveelheid die nodig is om het product een “bron van” deze stoffen te mogen noemen volgens de EU-verordening 1169/2011. Mijn advies aan de producent: laat deze informatie weg. Dan heb je een uitstekend product zonder minder belangrijke en misleidende informatie.’

LAURA KOOL, (kinder)diëtist, diëtistenpraktijk Novita, Utrecht

Op het gebied van suiker, zout, vezel en vet springen Goodies er in positieve zin uit. Kool maakte een vergelijkingstabel met concurrerende ontbijtgranen (zie tabel 1). ‘Je zou denken dat met al deze positieve eigenschappen, de hoeveelheid vet in de Goodies dan wel hoog moet zijn. Maar ook dat is niet het geval: de hoeveelheid totaal vet is vergelijkbaar met reguliere ontbijtgranen en het verzadigd vet is de helft lager. De conclusie is dat het met Goodies mogelijk wordt om een gezondere keuze te maken voor je kind, als je op zoek bent naar een product in deze categorie (bewerkte ontbijtgranen voor kinderen), bijvoorbeeld ter afwisseling van de volkoren boterham en onbewerkte ontbijtgranen.’

Wat goed is voor het milieu, is goed voor de mens? Wie ecologisch eet, eet doorgaans gezonder. De Gezondheidsraad pleit in de recente Richtlijnen goede voeding voor een meer duurzaam voedingspatroon: vaker kiezen voor plantaardige producten in plaats van producten uit dierlijke bron. Maar hoe doe je dat in de praktijk? Sommige zorgprofessionals hebben al veel ervaring met het integreren van adviezen over duurzaamheid. Zij adviseren een groter aandeel plantaardige voeding aan hun cliënten in hun praktijk. Hoe doe jij dat? Zijn jouw adviezen voedingskundig verantwoord? Op de Voeding Nu-bijeenkomst Plantaardige en duurzame voeding vertellen de sprekers hoe je het beste adviseert over een duurzame en gezonde voeding. Kom jij ook naar de bijeenkomst en workshop plantaardige voeding?

Reageer op dit artikel