artikel

Inname van acrylamide moet zo laag mogelijk zijn

Algemeen

Inname van acrylamide moet zo laag mogelijk zijn

Acrylamide kan ontstaan als zetmeelrijke producten worden verhit boven 120°C. Proefdieronderzoek toont aan dat acrylamide kanker kan veroorzaken. Het is de vraag of dit bij mensen ook het geval is, maar de EFSA en de WHO concluderen dat de inname zo laag mogelijk zou moeten zijn. Dit artikel komt uit de printuitgave van Voeding Nu 5.

In 2014 heeft het RIVM de bijdrage van de verschillende voedingsmiddelen aan de inname van acrylamide voor de Nederlandse consumenten berekend. Aardappelproducten zoals friet, aardappelkroketten en gebakken aardappels leveren de grootste bijdrage aan de inname.

Bij volwassenen is ook koffie een belangrijke bron, gevolgd door chips. Bij kinderen vormen chips, (fruit)biscuits en koekjes een belangrijk aandeel. Producten als brood (vooral geroosterd), crackers, ontbijtkoek, ontbijtgranen en pindakaas leveren bij zowel volwassenen als kinderen kleinere bijdragen aan de inname van acrylamide. 

Maatregelen
Vanaf april 2018 is een Europese verordening van kracht waarin staat dat voedselproducenten, supermarkten, fastfoodketens en restaurants de hoeveelheid acrylamide in hun producten zoveel mogelijk moeten terugdringen. Per productcategorie, zoals friet of koekjes, zijn risicobeperkende maatregelen opgenomen.

Ook zijn er normen (referentieniveaus) vastgesteld per productgroep. Als een bedrijf of de NVWA bij laboratoriumonderzoek in een levensmiddel een acrylamidegehalte aantreft dat hoger is dan de referentiewaarde, dan moet het bedrijf maatregelen treffen om het gehalte te verminderen.

Behalve dat bedrijven de hoeveelheid acrylamide zoveel mogelijk moeten terugdringen, hebben mensen thuis ook veel invloed op de vorming van acrylamide. Consumenten die de friet thuis licht bakken, kunnen bijvoorbeeld tot 80% minder acrylamide binnenkrijgen dan mensen die hun friet altijd donker bakken. Bij koken ontstaat geen acrylamide.

Voedingsadvies consumenten
Acrylamide helemaal vermijden is vrijwel onmogelijk, omdat het in veel voedingsmiddelen zit. Om minder acrylamide binnen te krijgen, kan op een aantal zaken gelet worden, namelijk: (a) Eet en drink gezond en gevarieerd volgens de Schijf van Vijf.

Eet alleen bij uitzondering gefrituurde producten, koekjes en chips. Dit geldt zeker voor kinderen. Wissel koffie af met thee en water; (b) Bak aardappelen en aardappelproducten niet bruin, maar goudgeel. Dat geldt ook voor (geroosterd) brood en tosti’s; (c) Volg de aanwijzingen op de verpakking van aardappelproducten en friet en bak ze in kleine porties; (d) Frituur op een temperatuur van maximaal 175 °C en niet langer dan nodig.

De vorming van acrylamide en de mogelijke gezondheidsrisico’s van deze stof is nog relatief onbekend bij de consument. Daarom wil het Voedingscentrum in 2018 de consument hierover actief voorlichten. 

Literatuur
European Food Safety Authority (EFSA), Scientific Opinion on acrylamide in food, EFSA Journal 2015, 13 (6):4104.
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, 2014, The intake of acrylamide, nitrate and ochratoxin A in people aged 7 to 69 living in the Netherlands.

Reageer op dit artikel