artikel

Koolhydraten in de ban?

Algemeen

Koolhydraten in de ban?

Al ruim anderhalve eeuw is er discussie over de juiste verhouding van koolhydraten, vetten en eiwitten in de voeding. Toen medicus en scheikundige Gerrit Jan Mulder in 1838 voor het eerst het woord proteïne gebruikte, leidde hij dat af uit het Griekse woord protos, daarmee doelend op een stof van de eerste kwaliteit. Dit artikel komt uit de printuitgave van Voeding Nu 5.

Mulder kwam er door experimenteren achter dat eiwitachtige stoffen in zowel planten als dieren uit dezelfde ‘wortelstof’ bestonden. In zijn autobiografie beschreef hij het zo: ‘Het vlees is in het brood aanwezig en de kaas in het gras; het geheele organische rijk is met ééne en dezelfde groep bedeeld, die van planten op dieren overgaat en van het eene dier op het andere: eene groep, die de eerste en voornaamste is, en die ik dus nog blijf noemen protiene van het Griekse woord protos.’ Hij leefde in een tijd waarin de organische chemie sterk in ontwikkeling was. En met de ontdekking van eiwitten werd door sommige onderzoekers het belang van koolhydraten en vetten naar het tweede plan geschoven – ze zouden bijkomstig zijn.

Mulder was ervan overtuigd dat het één niet zomaar door het ander kon worden vervangen en daarmee hield hij zich bezig met het vraagstuk waar menig voedingsonderzoeker zich nu ook nog op richt: de ideale verhouding van de macrovoedingsstoffen. Anno 2018 weten we het nog steeds niet precies. Als het aan enkele artsen in Leende ligt, die een heel dorp aan de koolhydraatarme voeding proberen te krijgen, mag deze macrovoedingsstof in de ban (zo laag mogelijk) en zijn vetten (roomboter in overvloed) en eiwitten de betere keuze. Waarmee ze indruisen tegen de consensus in de wetenschappelijke voedingswereld, althans in Nederland tegen de opvattingen van de Gezondheidsraad en het Voedingscentrum.

Recent onderzoek, gepubliceerd in The Lancet laat zien dat te weinig (of te veel) koolhydraten juist voor een lagere levensverwachting kunnen zorgen. Een ander recent onderzoek met proefdieren wijst erop dat een ketogeen of westers dieet met veel (verzadigd) vet de kans op diabetes vergroot. Enkele nieuwe onderzoeken zorgen echter niet voor een nieuwe consensus of voor een steviger onderbouwing daarvan. Evenzo zal een experiment met dorpsbewoners in Leende dat ook niet doen. Ja, daar wordt voor sommigen gezondheidswinst geboekt. Er zijn mensen die gewicht verliezen met een koolhydraatarm menu, ze zijn zich bewuster van wat ze eten. Maar de grote vraag is wat het koolhydraatarme menu met hun gezondheid op de langere termijn doet en wat het doet met de andere betrokken dorpsbewoners die niet zo succesvol zijn.

Hoofdredacteur Hans Kraak laat zijn gedachten gaan over koolhydraatarme voeding, een belangrijk thema in het nieuwe nummer van Voeding Nu. Abonnees lezen het nummer hier

Reageer op dit artikel