artikel

Hogere magnesiuminname bij diabetes type 2 beschermt tegen coronair lijden

Algemeen

Hogere magnesiuminname bij diabetes type 2 beschermt tegen coronair lijden

Er zijn aanwijzingen dat een verhoogde magnesiuminname de kans op coronaire aandoeningen bij mensen met diabetes type 2 verkleint. Vooral magnesium uit groente lijkt een belangrijke rol te spelen. Dit artikel komt uit de printuitgave van Voeding Nu 5.

Een adequate status van magnesium is essentieel voor het correct functioneren van het menselijk lichaam. Magnesium speelt onder andere een belangrijke rol in de prikkeloverdracht van zenuwen en spieren, in botopbouw en in meer dan driehonderd enzymreacties. De magnesiumstatus wordt met name bepaald door de verhouding van magnesiuminname uit het dieet en het magnesiumverlies via de darmen en de nieren.

Bij patiënten met diabetes type 2 is deze verhouding verstoord, waardoor een tekort aan magnesium vaker voorkomt bij deze patiëntengroep. Dit komt enerzijds doordat insulineresistentie bij diabetes type 2 het verlies van magnesium in de nieren verhoogt en anderzijds doordat de inname van magnesium mogelijk verlaagd is. Een magnesiumtekort is op zijn beurt ook weer geassocieerd met hogere insulineresistentie bij type 2 diabetes.

In de algemene populatie zijn aanwijzingen gevonden dat een lage magnesiuminname en een tekort aan magnesium geassocieerd zijn met het optreden van coronair lijden. Er is echter maar zeer weinig bekend over het verband tussen magnesium en coronair lijden bij patiënten met diabetes type 2, terwijl deze patiënten juist vaker een magnesiumtekort hebben. Coronair lijden kan de kwaliteit van leven aanzienlijk verminderen en komt vaker voor bij patiënten met diabetes type 2.

Dialect-studie

In een recente studie is bij 450 diabetespatiënten onderzocht in hoeverre inname van magnesium en de magnesiumstatus geassocieerd zijn met coronair lijden. De studie maakte deel uit van het DIAbetes en LifEstyle Cohort Twente (DIALECT) die is uitgevoerd in de Ziekenhuis- Groep Twente (ZGT), Almelo en Hengelo. Alle patiënten met diabetes type 2 ouder dan 18 jaar mochten meedoen met de studie, tenzij er sprake was van dialyseafhankelijkheid of het informed consent niet kon worden begrepen.

Tijdens de baselinestudievisite werd relevante informatie verzameld over medische voorgeschiedenis, waaronder coronair lijden, medicatiegebruik en lichaamsdimensies. Magnesiuminname werd gemeten met behulp van een voedselvragenlijst waarmee de voedselinname van de afgelopen maand werd geïnventariseerd. De magnesiumstatus werd op twee manieren gemeten: door het bepalen van de 24-uurs urine-excretie van magnesium en door het meten van de concentratie magnesium in het bloed.

Aangezien de algehele voedselinname bij mannen hoger is dan bij vrouwen, is er per geslacht naar de resultaten gekeken. Patiënten werden zodoende ingedeeld in een geslachtspecifiek kwartiel voor magnesiuminname, 24-uurs urine-excretie van magnesium en magnesiumconcentratie in het bloed. Voor de analyses is bekeken in hoeverre de kans kransslagaderziekte doorgemaakt te hebben, in het verleden anders was per kwartiel van de drie bovenstaande magnesiumparameters.

De onderzoekspopulatie van de DIALECT-studie bestond uit een typische groep patiënten met lang bestaande diabetes die werden behandeld in de tweede lijn. De gemiddelde leeftijd was 63 jaar, 58% was man en de mediane diabetesduur was 11 jaar. De gemiddelde magnesiuminname was 305 mg/dag en was iets lager dan gerapporteerd wordt voor de Nederlandse bevolking (350 mg/dag). De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid magnesium is 350 mg/dag voor mannen en 280 mg/dag voor vrouwen.

Magnesiumbron

In totaal waren er 100 patiënten (22%) bij wie in het verleden coronair lijden was vastgesteld. Voor alle onderzochte parameters van magnesium (inname, 24-uurs urineexcretie en concentratie in het bloed) werd gevonden dat patiënten in het hoogste kwartiel een lagere kans hadden op coronair lijden dan patiënten in het laagste kwartiel.

Deze associatie was het sterkst voor magnesiuminname: patiënten in het hoogste kwartiel van magnesiuminname hadden een 60% kleinere kans op coronair lijden, ook na correctie voor eventuele verschillen in leeftijd, BMI, leefstijl en inname van andere voedingsmiddelen.

Onderzoek naar het belang van de bron waaruit magnesium verkregen wordt, toonde aan dat vooral magnesium uit groente mogelijk kan beschermen tegen coronair lijden. Hoewel de uitkomsten statistisch gezien niet significant waren, was het risico op coronair lijden wel 25% lager voor elke 10 mg/ dag magnesium uit groenten.

Conclusies

Samengenomen is met dit onderzoek aangetoond dat bij patiënten met lang bestaande diabetes type 2 een hogere inname van magnesium, een hogere 24-uurs urineexcretie en een hogere concentratie van magnesium in het bloed geassocieerd zijn met een lager risico op coronair lijden.

Dit is erg belangrijk, aangezien de magnesiuminname bij deze groep ook wat lager is dan in de algemene bevolking. Een adequate magnesiuminname bij diabetes type 2 is mogelijk extra belangrijk, omdat er door insulineresistentie meer verlies van magnesium via de nieren optreedt.

Bij het verhogen van de magnesiuminname zou in het bijzonder aandacht besteed kunnen worden aan de inname van magnesiumrijke groenten; de magnesiuminname in het hoogste kwartiel van inname was ongeveer 100 mg/ dag hoger dan in het laagste kwartiel, wat overeenkomt met een extra intake van bijvoorbeeld 200 gram spinazie of 100 gram rucola en 2 avocado’s per dag.

Het is belangrijk in het achterhoofd te houden dat het hier beschreven onderzoek een cross-sectionele studie is en dat de resultaten dus gebaseerd zijn op een momentopname. Daarom is het belangrijk dat er in de toekomst langetermijnstudies worden gedaan naar het verband tussen magnesiuminname en uitkomsten in diabetes type 2 en naar het potentiële beschermende effect van het verhogen van de magnesiuminname.

Het volledig artikel is hier te vinden.

Gant CM, Soedamah-Muthu SS, Binnenmars SH, Bakker SJL, Navis G, & Laverman GD. Higher Dietary Magnesium Intake and Higher Magnesium Status Are Associated with Lower Prevalence of Coronary Heart Disease in Patients with Type 2 Diabetes. Nutrients. 2018; 10(3):307. https://doi.org/10.3390/nu10030307

Reageer op dit artikel