artikel

Gezond eten vraagt om een gezonde eetomgeving

Algemeen

Gezond eten vraagt om een gezonde eetomgeving

Een op de twee volwassen Nederlanders is te zwaar. Ook kinderen en jongeren hebben steeds vaker te maken met overgewicht. Anno 2018 is ongeveer 14% van de jeugd te zwaar. Overgewicht gaat gepaard met tal van gezondheidsrisico’s. Het voorkomen en verminderen ervan is dan ook een van de grootste uitdagingen op het gebied van gezondheid. Dit artikel komt uit de printuitgave van Voeding Nu 8.

Aanpassing van de individuele leefstijl en het eetgedrag wordt vaak genoemd als de belangrijkste maatregel die nodig is om dit maatschappelijke probleem aan te pakken. Het vergroten van het bewustzijn en het inspelen op de kennis die nodig is om gezond te kunnen eten, staan hierbij centraal. Dagelijks worden er in Nederland nieuwe voorlichtingsinitiatieven gelanceerd die ervoor moeten zorgen dat consumenten gezonder gaan eten, variërend van brochures tot webpagina’s vol met tips.

De achterliggende gedachte is dat goedgeinformeerde mensen automatisch de juiste keuzes maken; weten leidt tot doen. Op basis van gedragswetenschappelijke inzichten is echter allang duidelijk geworden dat dit perspectief achterhaald is. Want hoewel iedereen weet dat veel en vaak ongezond eten kan zorgen voor gezondheidsrisico’s, worden toch vaak andere keuzes gemaakt.

Dit komt vooral doordat onze eetlust blijvend geprikkeld wordt door datgene wat we om ons heen zien én ruiken. We hoeven de deur maar uit te lopen of we worden verleid door het aanbod van calorierijk, veelal ongezond voedsel. Het huidige aanbod is zo groot en toegankelijk geworden, dat het heel moeilijk is geworden om die extra snack of hap níet te nemen. Te veel en ongezond eten is dan ook een normale reactie op een abnormale (eet)omgeving.

Als we daadwerkelijk willen dat mensen minder en gezonder gaan eten, hebben we meer nodig dan tips en adviezen. Kennis is belangrijk, maar leidt niet automatisch tot ander gedrag; weten ís nog geen doen. Als het aanbod van eten en drinken blijft zoals het nu is, of zelfs groter wordt met de uitbreiding van allerlei fastfoodketens, blijft het namelijk dweilen met de kraan open als het gaat om gedragsverandering. We kunnen niet van mensen verwachten dat ze gezonder gaan eten als de omgeving hen continu verleidt om voor ongezond voedsel te kiezen.

Het aanpassen van de voedselomgeving, waarbij ingezet wordt op het vergroten van het aanbod gezond voedsel en het terugdringen van ongezond voedsel in openbare ruimtes, is dan ook een cruciale stap die gezet moet worden om mensen minder en gezonder te laten eten. Het is daarom goed om te zien dat er al in diverse gemeenten in Nederland activiteiten ontplooid worden om de eetomgeving gezonder te maken. Het wijzigen van het bestemmingsplan om de komst van een fastfoodketen tegen te gaan, is hiervan een krachtig voorbeeld.

Het Voedingscentrum gaat in 2019 werken aan richtlijnen voor een gezonde eetomgeving. Dit kan gemeenten en andere partijen die daadwerkelijk invloed kunnen hebben op de eetomgeving ondersteunen bij het gezonder maken van het publieke domein.

Reageer op dit artikel