artikel

Het is weer zomertijd, leve de wintertijd

Algemeen

Het is weer zomertijd, leve de wintertijd

De zomertijd is weer ingegaan. Ik heb van de tweejaarlijkse tijdwisselingen eerlijk gezegd nooit zo’n last, maar ik ken veel mensen die het erover hebben er wel hinder van te ondervinden, klagen is een te groot woord. Dit artikel komt uit de printuitgave van Voeding Nu 2.

Na de ingang van de wintertijd kun je het in de ochtend wat rustiger aan doen, een uurtje extra slaap en het is dan wat eerder licht; met de zomertijd mis je meestal dat ene uurtje slaap, maar het langere avondlicht maakt dat je meer dag hebt en wat langer kunt buitenspelen, zo je zou willen.

Desondanks vind ik het prima als vanuit de Europese politiek, waar het debat over de zomer- en wintertijd sinds een tijdje op gang is gekomen, voor één tijd wordt gekozen. Als het aan mij ligt de wintertijd, want dat is de tijd waaraan we als biologische wezens het best zijn aangepast. Het is, zeg maar, onze normale tijd.

Hoe belangrijk de juiste tijd voor ons lichaam is, blijkt steeds vaker uit onderzoek waarin de biologische oftewel de circadiane klok wordt bestudeerd.

We hebben overigens niet één klok, maar vele tijdmechanismen, die maken dat we goed reageren op het ritme van dag en nacht, op waak- en slaapperioden. In de hersenen is er een centrale klok en in andere weefsels en organen (zoals lever, spieren en alvleesklier) bevinden zich de perifere klokjes, die samenwerken om de tijdelijke machine waarin wij leven optimaal te laten functioneren.

Het circadiane mechanisme van de mens is betrokken bij de regulering van allerlei essentiële, dagelijkse processen, zoals de voedsel en energie-inname, het energiegebruik of de insuline- en glucosestofwisseling. De ‘tandradertjes’ van de tijd in de alvleesklier bepalen mede de afgifte van insuline, de spierklokjes helpen bij de gevoeligheid ervoor. Het is dan ook niet verwonderlijk dat verstoringen van de biologische klok in verband worden gebracht met insulineresistentie, al is er nog wel veel onderzoek naar dit onderwerp nodig om een en ander hard te maken, om bijvoorbeeld al te gaan werken met chronotherapie bij diabetes.

Het is nog te vroeg om vaste adviezen over de juiste tijd van eten te geven bij gezondheid of ziekte, maar duidelijk is wel dat de timing rond ons eten een grotere rol speelt dan tot nu toe is aangenomen. Daarbij komt dat ook fysieke inspanningen invloed kunnen hebben op de verschuivingen in de circadiane klok. En eerste experimenten laten zien dat er waarschijnlijk ‘circadiane moleculen’ zijn die de werking van het menselijke klokmechanisme kunnen versterken.

Reageer op dit artikel