artikel

Producten onder de loep: Jackfruit, de rijzende ster onder de vleesalternatieven

Algemeen

Producten onder de loep: Jackfruit, de rijzende ster onder de vleesalternatieven

Op de grootste beurs van Europa voor biologische voeding, die in februari in Nürnberg plaatsvindt, wordt een aparte lezing aan jackfruit gewijd: hype of blijvertje? Op de Horecava in Amsterdam van afgelopen maand sprak een exporteur van Aziatische producten zijn verbazing uit over de snel toegenomen vraag ernaar in Nederland. Dit artikel komt uit de printuitgave van Voeding Nu 1.

Sinds januari heeft het bedrijf Fairtrade Original Jackfruit in blik uit Thailand in het assortiment opgenomen en levert daarmee het eerste jackfruit in de reguliere supermarkten. Fairtrade Original richt zich als not for profit-foodmerk primair op het eerlijk maken van handelsketens. De producten die van het merk in de winkels liggen, komen daarom vooral uit landen van opkomende economieën.

Het bedrijf dat in 1959 in Nederland werd opgericht en in de jaren 70 begon met koffie onder het Max Havelaar-keurmerk, is in zestig jaar uitgegroeid tot een onderneming met tientallen producten die in alle supers van Nederland te koop zijn. Fairtrade Original kiest ervoor het Fairtrade-keurmerk op haar producten te voeren. Hiermee wordt onder andere toegezien op eerlijke handel, waaronder goede arbeidsomstandigheden (geen kinderarbeid) en een Fairtrade-premie voor boeren.

‘Het opzetten van een eerlijke handelsketen om te voldoen aan de standaard van Fairtrade International kost meestal enkele jaren, maar bij jackfruit hebben we het binnen een half jaar voor elkaar gekregen’, zegt productmanager Lisette Brouwers van Fairtrade Original met trots.

‘Jackfruit komt uit Thailand, waar we met boerencoöperatie al veel ervaring hebben opgedaan met ananas. Veel boeren bleken ook enkele jackfruitbomen of een veldje ervan te hebben. Door snel te schakelen, konden we binnen korte tijd goedkeuring van Fairtrade International krijgen.’

Marketingmanager Felice Uiterwijk vult haar aan. ‘Het is voor onze organisatie belangrijker geworden om sneller op trends in te kunnen spelen. Het gaat er binnen onze doelstellingen om dat we op economisch vlak impact kunnen hebben, vandaar dat we onze activiteiten nu ook naar Duitsland aan het uitbreiden zijn.’

Met het op de markt brengen van jackfruit speelt de organisatie met het merk Fairtrade in op de toenemende aandacht voor alternatieven voor vlees. Het wordt niet gepositioneerd als volwaardige vervanger, omdat de nodige eiwitten ontbreken. ‘We zien het als culinaire vervanger van vlees’, licht Brouwers toe. ‘Het gaat om een vrucht met een vezelige structuur die tijdens het sudderen of koken niet uiteen valt, wat bij een appel bijvoorbeeld wel het geval is. Hierdoor is jackfruit geschikt voor stoofgerechten zoals een boeuf bourguignon of pulled pork, maar dan zonder vlees. De vrucht is een bron van vezels en heeft een relatief hoog gehalte vitamine A, wat interessant is voor vegetariers en veganisten.’

Jackfruit groeit aan een steel aan de stam van bomen en komt oorspronkelijk uit India. Volwassen vruchten worden zo’n veertig kilo per stuk, maar voor de ‘vleesvervangers’ in blik worden jonge exemplaren van zes tot acht kilo gebruikt. Brouwers: ‘Doordat ze jong worden geoogst, bevatten de vruchten nog weinig fruitsuikers, deze komen er pas later in de rijping in. Hierdoor heeft de vrucht een lager energiepercentage dan vergelijkbare vleesvervangers als tofu of tempeh. De jonge vrucht kan zowel gestoofd, gebakken als gegrild worden.’

In de loop der jaren werkte Fairtrade Original aan het eerlijker maken van tientallen ketens, zoals die van rooibosthee, kokosmelk en rijstnoedels. Brouwers: ‘We zijn nu hard aan het werk om producten uit Marokko en het Midden-Oosten te certificeren, ook daarvoor komt steeds meer culinaire aandacht. We willen snel op deze trend inspelen voordat hij weer voorbij is.

We zien vaak dat producten die in de horeca worden opgenomen, na verloop van tijd breder geaccepteerd worden. Dat zagen we ook met jackfruit. Daarbij komt dat er nu veel over geschreven wordt door influencers, bloggers en vloggers.’

Vooralsnog is Fairtrade Original jackfruit alleen bij Albert Heijn verkrijgbaar. Het is te vinden in het schap bij de peulvruchten.

Diëtist Joran Broer,

Broer Voedingsadvies

Kefir Joran Broer vn 6‘Young Jackfruit. Ik had er al eens van gehoord, maar gegeten heb ik het nog niet. Ik houd van nieuwe producten, dus deze wil ik zeker eens proberen! De ingrediëntenlijst van het product is simpel: jackfruit, water en zout. Dat is vergelijkbaar met andere groenten en fruit uit blik, zoals sperziebonen. Jackfruit wordt neergezet als ‘vezelrijke vleesvervanger’. Het is slim om het product zo te noemen, want de vraag naar vleesvervangers stijgt. Als de smaak op vlees lijkt, denk ik zeker dat vooral flexitariërs voor dit product open zouden staan. Qua voedingswaarde is jackfruit echter geen goede vleesvervanger. Vlees bevat veel ijzer, B-vitamines en eiwitten. Jackfruit bevat bijna geen van die voedingsstoffen. Je zou meer dan twee kilo jackfruit moeten eten om net zo veel eiwitten binnen te krijgen als met één tartaartje. Onze eigen Hollandse bruine bonen zijn dan een beter alternatief: daarvan zou je maar 300 gram hoeven te eten voor dezelfde hoeveelheid eiwitten. Jackfruit heeft dus wel de structuur, maar niet de voedingswaarde van vlees. Toch zie ik potentie in dit product, maar dan liever als vervanger van rijst, pasta of aardappelen. Op die manier krijg je minder koolhydraten, maar wel méér vezels en minder calorieën binnen.’

Susan Tuinier,

diëtiste en communicatieadviseur

Suzan Tuinier‘In de Oosterse keuken wordt jackfruit, ook bekend als nangka, al jaren gebruikt als handfruit of in rauwe vorm in bijvoorbeeld een curry. Door zijn stevigheid en de zwakke smaak kun je ‘m marineren en er plantaardig draadjesvlees mee maken. De online NEVO is doorgaans zeer volledig, maar jackfruit staat er helaas niet in. Elders op internet staat dat jackfruit rijk is aan vezels, vitamine B6, C en Kalium. Vitamine B12 zit er uiteraard niet in. En dat is nou juist de vitamine die belangrijk is voor vegetariërs en veganisten. We kunnen niet anders concluderen dan dat het wellicht een heel smaakvolle, maar geen volwaardige draadjesvleesvervanger is.’

Reageer op dit artikel