nieuws

Voeding en beweging inzetten als bouwstenen van de zorg

Algemeen

Voeding en beweging inzetten als bouwstenen van de zorg

‘Hoe krijgen we mensen fit een operatie in en weer zo gezond mogelijk een operatie uit? Een ding is zeker, coalitie in de keten aan integrale zorg is noodzakelijk.’ Hiermee opende Leon Meijer, Wethouder Food in de Gemeente Ede gisteren het symposium Actief herstel in de keten.
Het Ziekenhuis Gelderse Vallei, Alliantie Voeding in de Zorg en Alles is Gezondheid organiseerde gezamenlijk een symposium om vitaliteit en zelfstandigheid van ouderen rondom een operatie te bevorderen. Landelijke en lokale zorgprofessionals deelden hun inzichten over het belang van voeding en beweging.

Heeft Nederland een minister van Voedsel nodig? In Den Haag zijn ze er nog niet uit. In de gemeente Ede wel. Voedselwethouder Leon Meijer benoemt Ede als echte voedselstad en behoort samen met zeven andere gemeentes tot de regio FoodValley: geïnteresseerde basisscholen krijgen een moestuin van de gemeente, er worden smaaklessen aangeboden en excursies naar boerderijen georganiseerd.  Sportkantines stappen over naar een verantwoord aanbod, evenals de middelbare scholen. ‘Dit allemaal om de gezondheid op latere leeftijd preventief te bevorderen.’

Nog vaak ondervoed

Ouderen stonden tijdens het symposium Actief herstel in de keten centraal. ‘Via Alliantie Voeding hoort de gemeente Ede dat de vijfenzestigplussers vaak ondervoed zijn. Ouderen met een slechte conditie blijken vaker een vertraagd herstel te hebben. Ze liggen langer in het ziekenhuis en zijn minder snel weer zelfstandig in hun eigen woonomgeving’, aldus Meijer. 

Wat voed ik mijn stad?

De gemeente kijkt met onder andere het ziekenhuis, fysiotherapeuten en wijkverpleegkundigen, hoe de gezondheid van de kwetsbare groep ouderen kan worden verbeterd. ‘Denken over gezondheid is nog nieuw voor veel gemeentes maar het geeft wel voldoening. In Ede gaat het niet om: Hoe voed ik mijn stad?, Maar om wat voed ik mijn stad en hoe zorg ik dat mijn inwoners fit blijven’, zegt Meijer enthousiast. 

Bouwstenen van zorg  

Ziekenhuis Gelderse Vallei zet al jaren voeding en beweging in als bouwstenen van de zorg. Het zorgpad Actief Herstel laat zien hoe het ziekenhuis leefstijlbegeleiding toepast bij orthopedische ingrepen. Ellen Oosting, fysiotherapeut in Ziekenhuis Gelderse Vallei, deed voor haar proefschrift onderzoek naar de (fysiotherapeutische) zorg voor kwetsbare ouderen die een nieuwe heup krijgen. 

Begeleiding op maat 

‘Door al vóór de operatie de fysieke fitheid in kaart te brengen en preoperatieve training in de thuissituatie aan te bieden, kan voorkomen worden dat de conditie verder achteruitgaat. Met een trainingsprogramma en begeleiding op maat kunnen zoveel mogelijk kwetsbare ouderen met een vlotte terugkeer naar huis na een orthopedische operatie’, aldus Oosting. 

‘Het is belangrijk de training af te stemmen op de wensen, mogelijkheden en doelen van ouderen. In een vervolgstap gaan we de onderzoeksresultaten breder in de praktijk implementeren, waarmee we  ook herstel en zelfstandigheid van deze ouderen op lange termijn willen bevorderen.’

Naar de patiënt kijken

‘We zouden wat vaker moeten kijken naar de patiënt zelf’, zegt Nico van Meeteren, directeur Topsector Life Sciences and Health en hoogleraar fysiotherapie Universiteit Maastricht. Van Meeteren pleit voor meer samenwerking tussen zorgverleners onderling, zoals fysiotherapeuten, diëtisten en voedingsconsulenten, en meer samenwerking van hen met het thuisfront en de patiënt. Volgens hem kan dit tot kostenreductie in de zorg leiden, omdat deze samenwerking leidt tot patiënten die vitaler en fit een operatie ingaan. 

Talent van de patiënt 

In de praktijk van het ziekenhuis betekent dat volgens Van Meeteren dat patiënten vaker het bed uit moeten. ‘Mensen komen lopend een ziekenhuis binnen maar worden in een bed naar de operatiekamer gereden’, zegt hij. ‘De combinatie van het bed en de televisie zorgt er vervolgens voor dat mensen blijven liggen. Zorgprofessionals doen bijna alles voor de patiënt en dat is helemaal niet nodig. Laten we eerst kijken naar het talent van de patiënt zelf, als dat niet gaat kijken we naar de technologische mogelijkheden en als ook dat niet mogelijk is komt therapie pas om de hoek kijken’, aldus van Meeteren.

Serieus probleem

Professor Lisette de Groot, hoogleraar Voeding van de Oudere Mens aan de Wageningen Universiteit is ervan overtuigd dat het bij ouderen gaat om de combinatie van voeding en beweging voor een goede gezondheid.

‘Zo vormt ondervoeding bij oudere ziekenhuispatiënten een serieus probleem. De gevolgen kunnen ernstig zijn: daling van de weerstand, langzamer herstel bij ziekte, en na een operatie verhoogde kans op complicaties, afname van spiermassa en verlies van zelfredzaamheid. 

Eiwitinname 

Een belangrijk onderdeel van de preventie en behandeling van ondervoeding is het verhogen van de hoeveelheid eiwit in de dagelijkse voeding van 0,8 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht naar 1,2-1,5 gram. Om dit doel mede te ondersteunen ontwikkelde Cater with Care eiwitverrijkte producten. Het bedrijf werkte hiervoor samen met onderzoekers van Wageningen Universiteit en diëtisten van het Ziekenhuis Gelderse Vallei, waarbij ze onder andere een effectiviteitsstudie uitvoerden bij oudere patiënten.  

‘79 procent van de ouderen in Ziekenhuis Gelderse Vallei die beschikking had over het Cater with Care-assortiment bestelde de aanbevolen hoeveelheid eiwit op de vierde dag na ziekenhuisopname. Het vervangen van gangbare voedingsmiddelen in het dagmenu door verrijkte varianten, blijkt effectief om de inname van eiwit te bevorderen’, aldus de Groot. 

Nationaal Programma Preventie 

Het symposium Actief herstel in de keten is een onderdeel van het Nationaal Programma Preventie. De Alliantie Voeding en Alles is Gezondheid werken samen aan het stimuleren van preventie in de zorg door inzichten te delen. Het symposium is tevens een onderdeel van de Dutch Agri Food Week die wordt georganiseerd van 9 tot en met 19 oktober 2017.

Reageer op dit artikel