Wat is de rol van de voedingsindustrie om Nederlanders gezonder te laten eten?

photo-1495753379358-73c76ccd644b

Het aantal mensen met overgewicht is in Nederland sinds 1990 met 17 procent gestegen. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door ongezond eetgedrag. In dit artikel een overzicht van zes consequenties voor de voedingsindustrie.

De acties komen voort uit het Food-EPI rapport Nederland, uitgevoerd door de Universiteit van Utrecht en Wageningen University & Research. In het onderzoek is de Healthy Food Environment Policy Index (Food-EPI) toegepast. De Food-EPI beoordeelt de implementatie van het overheidsbeleid en de acties voor het creëren van een gezonde voedselomgeving. Daarnaast worden de ‘best practices’ van andere landen vergeleken. Dit betekent het voor de voedingsproducent: 

Nummer-Pijl-1-150x150

Eisen productverbetering

Uit het rapport blijkt dat het nieuwe systeem voor productverbetering minimaal moet voldoen aan de volgende eisen:

 Ambitieuzere doelstellingen;

– Jaarlijkse doelstellingen voor het verminderen van zout, verzadigd vet en toegevoegd suiker;

– Heldere tijdlijn met jaarlijkse onafhankelijke monitoring;

– Een bewezen effectieve beloning voor voedingsmiddelenproducenten. 

De doelstellingen die in het Akkoord Verbetering Productsamenstelling gesteld zijn, worden door de wetenschappelijke adviescommissie (WAC) als matig ambitieus beoordeeldDe Food-EPI experts stellen dan ook dat het nieuwe systeem ambitieuzere doelstellingen moet omvatten, waaronder jaarlijkse doelstellingen voor alle productgroepen met betrekking tot het verminderen van zout, verzadigd vet en toegevoegd suiker. Om de voortgang zichtbaar te maken, moet er een tijdlijn gemaakt worden inclusief nulmeting. Tenslotte moet het systeem volgens de Food-EPI experts bewezen effectieve beloningen per productgroep moeten omvatten die ervoor zorgen dat voedingsmiddelenproducenten afspraken nakomen.

Nummer-Pijl-2-150x150

Reclame voedingsmiddelen

De Food-EPI experts adviseren om alle vormen van reclame over voedingsmiddelen buiten de Schijf van Vijf gericht op kinderen onder de 18 jaar te verbieden. 

   

Een reclame is gericht op kinderen wanneer de reclame-uiting publiek bereikt dat voor minimaal 10 procent bestaat uit kinderen van onder de 18 jaar. De mediakanalen die hier bedoeld worden, zijn: TV, radio, sociale media, verpakkingen, games, bioscopen en films. Daarnaast luidt in het rapport het advies om het gebruik van kinderidolen, animatiefiguren, spaaracties en wedstrijden te verbieden. 

 

Nummer-Pijl-3-150x150

Btw- of accijnsheffing ongezonde voeding

Het derde advies vanuit het rapport is om de prijzen van ongezonde voedingsmiddelen te verhogen door een btw-verhoging of accijnsheffing. 

 

Hiermee bedoelen de experts productgroepen zoals suikerhoudende dranken. Resultaten van een studie uitgevoerd door het RIVM laten zien dat een afname in de verkoop van suikerhoudende dranken leidt tot een verhoging in de verkoop van gezonde alternatieven. Ook de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) heeft al eerder aanbevolen om een belasting op suikerhoudende dranken in te voeren. 

Nummer-Pijl-4-150x150

Prijsverlaging gezonde voedingsmiddelen

Aanvullend op de btw- of accijnsheffing voor ongezonde voedingsmiddelen, adviseert de groep experts om de prijzen van gezonde voedingsmiddelen te verlagen door een btw-verlaging naar 0 procent. 

Sinds 1 januari 2019 hebben groenten en fruit een btw-tarief van 9 procent. De overheid is van mening dat btw geen geschikt middel is om de gezonde keuze te stimuleren. Echter ligt er oEU niveau een voorstel om het voor landen mogelijk te maken de btw-tarieven voor bepaalde productgroepen, zoals groenten en fruit, te verlagen naar 0 procent. De Food-EPI experts adviseren de overheid om dit in te voeren wanneer dit mogelijk wordt.  

 

Nummer-Pijl-5-150x150

Groter aanbod gezonde voedingsmiddelen

Daarnaast adviseren de experts om duidelijke regels op te stellen voor cateraars, quickservicerestaurants, supermarkten en winkels die leiden tot een groter aandeel van gezonde voedingsmiddelen.  

In het Nationaal Preventieakkoord staat dat supermarkten, horeca en catering streven naar een jaarlijkse consumptiegroei van producten uit de Schijf van Vijf. Omdat dit vrijwillig is, adviseren de Food-EPI experts om duidelijke regels in te voeren zodat het aandeel gezonde voedingsmiddelen groter wordt

Nummer-Pijl-6-150x150

Voedselhulp voor burgers met lage inkomens

Ten slotte luidt het laatste advies om voedselhulp aan mensen onder een bepaalde inkomensgrens te financieren. Dit kan volgens de experts door het verstrekken van vouchers voor het kosteloos ontvangen van gezonde voedingsmiddelen. 

Mensen met een laag opleidingsniveau en een lager inkomen kampen vaker met overgewicht dan mensen met een hoog opleidingsniveau of hoger inkomen, blijkt uit onderzoekZo steeg het percentage van de bevolking van 25 jaar of ouder met overgewicht tussen 1999 en 2018 minder sterk voor hoogopgeleiden (9 procent) dan voor laag- (12 procent) en middelbaar (16 procent) opgeleiden.  

Lees ook
Plantaardig(er): ook bij de diëtist?

Plantaardig(er): ook bij de diëtist?

Een plantaardig eetpatroon lijkt geschikt als duurzame interventie bij overgewicht, zeggen literatuur en experts. Moet hier meer aandacht voor komen in de diëtistenpraktijk?

Gezondere keuze dankzij kennis

Gezondere keuze dankzij kennis

Meer dan de helft van de bevolking is te zwaar. Dit leidt tot vele aandoeningen zoals onder meer diabetes type 2, hart- en vaatziekten en diverse vormen van kanker. Artsen en verpleegkundigen hebben een belangrijke rol in het bespreekbaar maken en doorverwijzen bij overgewicht. Reden om aandacht te vragen voor overgewicht en leefstijl in de opleidingen...

Booster: nieuwe prijs voor initiatieven om obesitas te verminderen

Booster: nieuwe prijs voor initiatieven om obesitas te verminderen

Food Innovation Hub lanceert Booster, een wedstrijd voor initiatieven om obesitas te verminderen. Er wordt drie keer 30.000 euro weggegeven. Kandidaten kunnen zich tot 1 oktober 2021 aanmelden.