Bessen, appels en thee tegen Alzheimer en dementie

fruit-en-groente

Een lage inname van voedingsmiddelen die rijk zijn aan flavonoïden zoals bessen, appels en thee, zou een hoger risico op Alzheimer kunnen betekenen. Zo blijkt uit de resultaten van een studie over een periode van twintig jaar bij ouderen.

Volwassenen die slechts kleine hoeveelheden flavonoïdenrijke voedingsmiddelen eten zoals bessen, appels en thee, zouden twee tot vier keer eerder Alzheimer of dementie-symptomen kunnen ontwikkelen dan mensen die dagelijks een hogere inname hebben. Dit komt naar voren in een epidemiologische studie het Jean Mayer USDA Human Nutrition Research Center on Aging en Tufts Universiteit in de Verenigde Staten.

In de studie werden de eetgewoonten van 2,800 mensen van 50 jaar of ouder over een periode van twintig jaar geanalyseerd. Daarbij werd gekeken naar de relatie tussen het eten van voedsel met flavonoïden en de ziekte van Alzheimer en dementie-symptomen later in het leven van de proefpersonen. De onderzoekers analyseerden de langetermijninname van zes typen flavonoïden. De resultaten zijn gepubliceerd in American Journal of Clinical Nutrition. De gemiddelde leeftijd van de deelnemers was 59 jaar.

Wat zijn Flavonoïden?

Flavonoïden zijn natuurlijke verbindingen die voorkomen in groente en fruit zoals peren, appels, bessen, uien en plantaardige dranken zoals thee en wijn. Ook in donkere chocolade komen ze voor. Flavonoïden worden geassocieerd met gezondheidsvoordelen, waaronder verminderde ontstekingsgevoeligheid.

Flavonolen en anthocyanen

De Amerikaanse onderzoekers zagen een verband tussen een lage inname van drie type flavonoïden en een hoger risico op dementie, in vergelijking met de hoogste inname. Een lage inname van flavonolen (voorkomend in appels, peren en thee) is volgens hen geassocieerd met een twee keer zo groot risico op de ontwikkeling van dementie-symptomen.  Een lage inname van anthocyanen (voorkomend in onder andere blauwe bessen, aardbeien en rode wijn) is geassocieerd met een viervoudig risico. En een lage inname van zogeheten flavonoïde polymeren (voorkomend in appels, peren en thee) heeft een twee keer zo groot risico. attachment-appel

In het onderzoek is een lage inname gelijkgesteld aan geen inname van bessen per maand, ruwweg anderhalve appel per maand (flavonolen) en geen thee (flavonoïde polymeren). Een hoge inname is gelijkgesteld aan ruwweg 750 gram blauwe bessen of aardbeien (anthocyanen) per maand, 8 appels en peren per maand (flavonolen) en 19 koppen thee per maand (flavonoide polymeren).

Cognitieve achteruitgang

‘Onze studie geeft een beeld van de relatie tussen een voeding en de cognitieve achteruitgang van personen omdat we over een langere periode naar de flavonoïden-inname hebben kunnen kijken. Nog voor de deelnemers aan onze studie gediagnosticeerd werden met dementie’, zegt Paul Jacques, epidemioloog aan het USDA onderzoekscentrum voor humane voeding en veroudering. ‘Nu er nog geen effectief medicijn tegen de ziekte van Alzheimer is, is preventie via de voeding een belangrijke overweging.’

Hoofdonderzoekster Esra Shishtar, verbonden aan het onderzoeksprogramma van Tufts universiteit, vult hem aan:  ‘Als we kijken naar de resultaten, dan zijn de mensen die nu de laagste inname hebben, degenen die het meest zouden kunnen profiteren van een hogere inname van flavonoïden. Het kost niet veel moeite de inname te verhogen. Een kop thee per dag, een beetje bessen twee of drie keer per week zou al adequaat zijn.’ attachment-groene-thee-300x200

Nog niet te laat

Volgens de onderzoekers is een leeftijd van vijftig of meer niet te laat om nog een positieve ommezwaai in de voeding te maken, aangezien het risico van dementie vooral vanaf zeventig jaar speelt. Als je rond de vijftig jaar bent, is het verstandig om aan een gezonder voeding te denken, aldus de onderzoekers.

In Nederland deden onderzoekers Peter Hollman en Daan Kromhout veel onderzoek aan flavonoïden. Bekijk hier hun opvattingen over onderzoek naar deze stoffen.

 

Beperkingen studie

De Amerikaanse onderzoekers deden hun studie naar de flavonoïden-inname via de voedselvragenlijsten die deelnemers aan de Framingham Heart Study om de vier jaar invulden. Aan deze studie doen vooral mensen met een Caucasische signatuur mee. De studie loopt over meerdere generaties en was opgezet om de risicofactoren voor hart- en vaatziekten in kaart te brengen. De flavonoïdenonderzoekers maakten alleen gebruik van de data van het zogenoemde Offspring Cohort (met kinderen van de eerste, originele deelnemers). Alle geïncludeerden waren aan het begin vrij van Alzheimer of dementie-symptomen. De oorspronkelijke studie begon in 1948, het cohort van de offspring-studie werd in 1970 gevormd.

De onderzoekers geven aan dat een van de beperkingen van het onderzoek de zelfrapportage van deelnemers is via de voedselvragenlijsten. En de bevindingen zijn beperkt te veralgemeniseren tot deelnemers met caucasische afkomst. De onderzoekers sloten andere factoren die van invloed zouden kunnen zijn op de resultaten uit in hun statistische analyse zoals opleidingsniveau, rookstatus, fysieke activiteit en BMI. Doordat het gaat om een observationele (epidemiologische) studie is er geen causaal verband te leggen tussen de inname van flavonoïden en de ontwikkeling van Alzheimer of dementie.

Bron:

Paul F Jacques, Rhoda Au, Jeffrey B Blumberg, Gail T Rogers, Esra Shishtar. Long-term dietary flavonoid intake and risk of Alzheimer disease and related dementias in the Framingham Offspring Cohort. The American Journal of Clinical Nutrition, 2020; DOI: 10.1093/ajcn/nqaa079

Lees ook
Kan groente in de winkel en op je bord nog verser?

Kan groente in de winkel en op je bord nog verser?

Die vraag proberen Hessing Supervers en Brightlands Campus Greenport Venlo met ‘ja’ te beantwoorden in een nieuwe samenwerking, waarin ze met innovatieve oplossingen verse groente langer houdbaar willen maken.

‘3D-geprint voedsel helpt mensen met kauw- en slikproblemen’

‘3D-geprint voedsel helpt mensen met kauw- en slikproblemen’

Voeding die gepureerd wordt en vervolgens met een 3D-voedselprinter weer in originele vorm wordt geprint, kan mensen met kauw- en slikproblemen hun eetlust teruggeven.

Groente-spel helpt kinderen met eetproblemen

Groente-spel helpt kinderen met eetproblemen

Kinderen met eetproblemen kunnen een gezonder eetpatroon ontwikkelen door het doen van groente-spelletjes, zo blijkt uit een pilotstudie.