Consumentenbond: ‘Dweilen met kraan open tegen misleidende verpakkingen’

‘Op de verpakkingen van voedingsmiddelen staan nog steeds misleidende teksten. De overheid zou serieuze stappen moeten nemen om dit te stoppen.’

Dat zegt de Consumentenbond, die in een onderzoek op nieuwe misleidende verpakkingen stuitte. In de Consumentengids van september 2020 laat de organisatie er zeven voorbeelden van zien.

‘Verse’ ontdooide vis

Zo wordt de Italiaanse Pangasiusfilet van supermarkt Jumbo aangeprezen als verse vis. Deze Pangasius wordt echter gekweekt in Vietnam, vervolgens ingevroren en is al minstens een maand oud. Dat de vis ontdooid is, staat alleen op de achterkant van de verpakking. ‘Wat vooral in het oog springt is de aanprijzing ‘Verse vis – vismarkt’ op de voorkant van het bakje’, zegt Sandra Molenaar, directeur van de Consumentenbond. Ze beaamt dat de juiste informatie over producten wel op de achterkant van de verpakking staat, maar consumenten kijken vooral naar de voorkant. En daar staan vaker misleidende claims en afbeeldingen op, aldus de bond.

(On)gezonde koek

Een ander voorbeeld is de ‘gezondste koeck’ met ‘allemaal gezonde ingrediënten’ van producent Koeckebackers. In werkelijkheid bevatten de koekjes boter, suiker en (witte) bloem. Volgens de producent is de term ‘gezondste koeck’ bedoeld als een knipoog. Verder verkoopt zuivelmerk Almhof kwark waarvan op de achterkant van de verpakking staat dat het deels yoghurt is.

(On)gezoete sojamelk

In de Consumentengids noemt de organisatie ook de zogenaamd ongezoete plantaardige melkvervangers als voorbeeld. Vaak bevatten deze maltodextrine, dat wordt verkregen uit tarwe en maïs. Het is vooral een bindmiddel, maar heeft ook een licht zoete smaak. Hetzelfde geldt voor inuline en oligofructose, stoffen die in muesli van Quaker zitten.

Wetgeving

In de Consumentengids licht de organisatie bij elk voorbeeld toe wat de wetgeving erover zegt. Sommige claims mogen volgens deze wetgeving niet. Koekjes gezond noemen, mag bijvoorbeeld niet. Gezondheidsclaims moeten bewezen en meetbaar zijn en mogen alleen als ze op een Europese lijst staan. Het woord ‘gezond’ staat niet op de lijst. Producenten mogen hier dus geen claim over maken.

In sommige gevallen is een claim niet verboden, maar vindt de Consumentenbond die toch misleidend. Zo zijn aanprijzingen als ‘vers’ en ‘ambachtelijk’ niet beschermd. De verse ontdooide vis van Jumbo mag dus wel. Dat geldt ook voor de stoffen in melkvervangers en muesli. Maltodextrine, inuline en oligofructose zijn officieel geen suikers of zoetstoffen en hoeven dus niet als zodanig te worden vermeld, maar het misleidt wel, vindt de consumentenorganisatie.

Dweilen met kraan open

De Consumentenbond voert al jaren actie tegen misleidende voedseletiketten. ‘Zodra een etiket wordt ‘ontmaskerd,’ passen fabrikanten dat meestal aan’, vertelt Molenaar. ‘Maar het blijft dweilen met de kraan open, zolang fabrikanten steeds weer met nieuwe verpakkingen komen en de overheid niet ingrijpt.’

Aanpak door de overheid

In 2016 publiceerde het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een ‘Actieplan Etikettering’. Eind 2019 kwam er een evaluatie en vervolg. Maar die plannen gaan volgens de Consumentenbond niet ver genoeg. De regels zijn vaak te vaag en vrijblijvend. Molenaar: ‘Misleiding met lokingrediënten, suikerclaims en oneigenlijk gebruik van termen als ‘ambachtelijk’ en ‘volkoren’ moet serieus worden tegengegaan. En als er een afbeelding van een gezond product, bijvoorbeeld fruit, op een verpakking staat, dan moet dat er ook echt inzitten. De overheid moet een minimale hoeveelheid vaststellen.’ Er moet nu eens een echt ambitieuze aanpak komen. Liefst Europees, maar Nederland kan hierin wel het voortouw nemen’, besluit de directeur.

Lees ook
Animatie over de gezondheidseffecten van koffie

Animatie over de gezondheidseffecten van koffie

Het Kenniscentrum Koffie & Gezondheid heeft een animatie gemaakt om een aantal belangrijke gezondheidseffecten van het drinken van koffie op een rijtje te zetten.

Consumentenbond: "Aanpak te veel zout, suiker en vet in voeding heeft gefaald"

Consumentenbond: "Aanpak te veel zout, suiker en vet in voeding heeft gefaald"

De Consumentenbond vindt dat het toekomstige kabinet veel ambitieuzer moet zijn in het aanpakken van te veel zout, suiker en verzadigd vet in voedingsmiddelen.

Weerstand in verschillende verschijningen

Weerstand in verschillende verschijningen

‘Juist nu is het belangrijk om aandacht te besteden aan leefstijl’, een boodschap die regelmatig terugkomt in deze coronatijd.In een brandbrief aan het kabinet werd recentelijk zelfs opgeroepen om een campagne te starten over het belang van een gezonde leefstijl tijdens deze pandemie (1). Door onder andere gezonder te eten kan de weerstand immers worden...