Meer eten door afleiding van smartphone of televisie

Donders-Instituut

Hersenen verwerken smaak slechter als je bent afgeleid. Daardoor proef je minder. Dit blijkt uit een onderzoek van het Donders Instituut van de Radboud Universiteit Nijmegen. Het mechanisme kan eraan bijdragen dat je meer gaat eten als een smartphone of televisie je afleidt.

Uit eerder onderzoek bleek al dat afleiding ervoor zorgt dat je tijdens de maaltijd meer gaat eten en dat je later op de dag weer eerder opnieuw begint met eten. Nog niet bekend was wat er precies misgaat in het brein op zo’n moment. De hersenonderzoekers van het Donders Instituut bekeken nu welk effect afleiding zou hebben op de smaakverwerking in de hersenen. Hun bevindingen publiceerden ze vandaag (16 maart) in The American Journal of Clinical Nutrition.

Voor het onderzoek dronken 41 gezonde deelnemers chocolademelk in een MRI-scanner terwijl ze een computertaak uitvoerden. De ene keer leidde de taak ze veel af en de andere keer juist weinig. Vervolgens analyseerden de onderzoekers hoe de twee hersengebieden reageerden op de smaak van de chocolademelk.

Minder communicatie

De twee hersengebieden die verantwoordelijk zijn voor smaakverwerking bleken minder goed met elkaar te communiceren wanneer de proefpersonen afgeleid waren tijdens het eten.

Er zijn twee gebieden in onze hersenen die bepalen hoe ons eten ons smaakt. De insula, gelegen in een diepe spleet aan de zijkant van het brein, bepaalt de primaire smaakverwerking: is het zuur, zoet, zout of bitter? En de orbitofrontale cortex, een gebied achter de ogen, geeft vervolgens een belonende waarde aan de smaak: smaakt het lekker?

Minder actief gebied in hersenen

De onderzoekers vonden dat hoe minder actief de insula was door de afleidende taak, hoe meer de deelnemers aten op een later moment. ‘Niet alle deelnemers vertoonden een verminderde activatie van de insula’, licht hersenonderzoeker Iris Duif toe, die het onderzoek samen met collega’s onder leiding van Esther Aarts heeft uitgevoerd. ‘Dit hangt er waarschijnlijk mee samen dat niet iedereen even gevoelig is voor het effect van afleiding op smaak.’

Mindful eten

‘Afleiding kan bijvoorbeeld een reden zijn waarom sommige mensen te veel eten’, vervolgt Duif. ‘Als we meer kennis hebben over welke hersenprocessen precies meespelen bij dit probleem, kunnen we ook beter behandelen. En dan weten we beter bij wie focussen op de smaak van eten dus deel kan zijn van succesvolle preventie en behandeling van overgewicht en obesitas.’

Ook zijn er volgens Duif andere hersenprocessen die vermoedelijk minder goed verlopen tijdens afgeleid eten. ‘Mensen kunnen overgaan op gewoontegedrag als ze afgeleid zijn, of ze vergeten bijvoorbeeld dat ze al eerder hebben gegeten. Het is interessant om te onderzoeken welke rol deze andere mechanismen spelen.’

De onderzoekers doen nu vervolgonderzoek naar het effect van afleiding op dit soort andere hersenprocessen tijdens het eten.

Lees ook de columns van Eva Vermeulen over voeding en gedrag.

Bron: Effects of distraction on taste-related neural processing: a cross-sectional fMRI study, Iris Duif, Joost Wegman, Monica Marc, Cees de Graaf, Paul A. M. Smeets, Esther Aarts. The American Journal of Clinical Nutrition. DOI: 10.1093/ajcn/nqaa032

Lees ook
Leestip: Salt, sugar, fat door Michael Moss

Leestip: Salt, sugar, fat door Michael Moss

Elke vrijdag deelt de redactie van Voeding Nu een kijk-, luister- of leestip. Vandaag tippen we het boek Salt, sugar, fat van Michael Moss.

Eetgedrag Nederlanders veranderd door COVID-19

Eetgedrag Nederlanders veranderd door COVID-19

22% van de Nederlanders eten sinds de coronacrisis gezonder en 12% juist minder gezond. Dit kwam uit onderzoek van Wageningen University & Research (WUR) naar het effect van de pandemie op ons eetgedrag.

Column: Het belang van dubbel inleven

Column: Het belang van dubbel inleven

‘Gewoon wat gezonder eten’, een regelmatig terugkerend, goedbedoeld advies. Voor mensen die dat met gemak doen, is het soms lastig te begrijpen dat een chocoladereep minder of juist een sinaasappel extra een hele opgave kan zijn. Dat vergt inlevingsvermogen.