Unicef: ‘Driekwart van de kinderproducten in supermarkten is onverantwoord’

Healthy and unhealthy lunch

‘Bijna driekwart van de kinderproducten in Nederlandse supermarkten past niet in een gezond voedingspatroon voor kinderen. Ook wordt bij een kwart van deze producten kindermarketing gebruikt.’

Dat concludeert Unicef vandaag op basis van eigen onderzoek, waarbij gekeken is naar de samenstelling en de promotie van producten voor kinderen. Het CBL noemt het onderzoek van Unicef te beperkt.

Kinderrecht

‘Goede voeding is een kinderrecht’, zegt Suzanne Laszlo, directeur van UNICEF. ‘Voor veel kinderen is goed gevoed zijn geen dagelijkse realiteit. Ze eten te weinig van wat goed voor ze is en te veel van wat ze niet nodig hebben. Dit maakt ze vatbaar voor bijvoorbeeld diabetes en overgewicht.’ Het verbeteren van de samenstelling en de presentatie van gezonde voeding, is hard nodig. Het RIVM toont aan dat 95 procent van de kinderen in Nederland niet voldoende groente per dag eet en 80 procent niet voldoende fruit. Daarnaast drinkt één op de vijf kinderen en jongeren dagelijks suikerhoudende dranken.

2000 kinderproducten geanalyseerd

Unicef analyseerde bijna 2000 kinderproducten in verschillende supermarkten en keek of ze pasten binnen de richtlijnen voor gezonde voeding van het Voedingscentrum. Ook is gekeken naar de promotie van kinderproducten in (online) folders en de marketing op de verpakking. Er blijkt veel ruimte voor verbetering.

Kinderproducten zelfs minder gezond dan de producten voor volwassenen

Voor het onderzoek zijn verschillende productcategorieën geanalyseerd.

Op de toetjesafdeling is er geen enkel kinderproduct dat binnen de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum valt.

In sommige categorieën, zoals de kinderontbijtgranen, zijn de kinderproducten zelfs minder gezond dan de producten voor volwassenen. Slechts één van de 39 onderzochte kinderontbijtgranen voldoet aan de Schijf van Vijf.

In de categorieën meeneemkoeken, kinderdranken en een deel van het broodbeleg vallen de producten per definitie niet in de Schijf van Vijf. De meeste producten bevatten te veel suikers en te weinig vezels.

Ook het babyschap kwam slecht naar voren. Ruim tweederde van de producten die in dit schap liggen, sluit niet aan bij de richtlijnen voor een gezond voedingspatroon voor deze leeftijdscategorie. Unicef wil dat supermarkten het babyschap anders gaan inrichten en alleen de verantwoorde producten laten staan.

attachment-kindermarketing-300x200 Einde aan kindermarketing

Ook in de manier waarop kinderproducten worden gepresenteerd, is ruimte voor verbetering. De kinderproducten die in reclamefolders worden aangeboden, komen niet ten goede aan de gezondheid van kinderen. Bij een kwart van de producten wordt kindermarketing gebruikt, bijvoorbeeld door een animatiefiguur of tekst met woorden als ‘baby’ of ‘kids’ op de verpakking te zetten. Vooral bij kinderontbijtgranen, kindertoetjes en frisdranken wordt er nog vaak gebruik gemaakt van kindermarketing. Om kinderen echt te beschermen pleit Unicef ervoor geen enkele vorm van kindermarketing gericht op kinderen en jongeren tot 18 jaar - op producten die niet bijdragen aan hun gezondheid – te gebruiken.

Nationaal Preventieakkoord

In 2018 is het Nationaal Preventieakkoord gesloten, met daarin maatschappelijke maatregelen

om toe te werken naar een gezondere generatie. Het akkoord beschrijft verschillende maatregelen

om de percentages van kinderen en volwassenen met overgewicht en obesitas te laten dalen, waarvan een aantal specifiek bestemd is voor supermarkten. Het RIVM heeft echter berekend dat de huidige maatregelen in het akkoord niet ambitieus genoeg zijn om alle doelstellingen te halen. Dat schijft Unicef in het rapport.

attachment-Supermarkten-gezonder-voor-kinderen-Voeding-Planetfem-300x199 Aanbevelingen voor supermarkten

Volgens Unicef kunnen supermarkten een belangrijke rol spelen in het promoten van gezonde voeding voor kinderen. De organisatie beschrijft in haar rapport een ‘supermarkt die de rechten van kinderen respecteert’.

Unicef doet een aantal aanbevelingen. Zo moeten kinderproducten gezonder worden, met minder zout, suiker en vet en kleinere portiegroottes. Verder moet er duidelijke productinformatie op het etiket of het schap staan. De leeftijdsgrens voor het kopen van energie houdende dranken moet van Unicef naar 18 jaar. Bovendien moet de winkelindeling consumenten helpen met het maken van gezonde keuzes.

De schapindeling moet ervoor zorgen dat producten binnen de Schijf van Vijf in het oog springen. Dag- en weekkeuzes zijn minder prominent aanwezig. Daarnaast moeten gezonde producten niet duurder zijn dan ongezonde en worden gezonde keuzes gepromoot in aanbiedingen en marketingcampagnes. Ook in de winkel worden Schijf van Vijf-producten gepromoot, bijvoorbeeld door ze gratis te verstrekken aan kinderen. Elke supermarktorganisatie heeft als duidelijk doel bij te dragen aan de gezondheid van kinderen en is transparant over de resultaten en voortgang.

‘Door eerlijker te communiceren over producten en door op te roepen om te stoppen met het gebruik van kindermarketing, maken we het ouders makkelijker om de juiste voedingskeuzes te maken,’ zegt Laszlo. Het onderzoek moet supermarkten bewuster maken van hun invloed op verantwoorde voeding voor kinderen en hun verantwoordelijkheid daarvoor.

Reactie CBL

Marc Jansen, directeur van het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) reageerde op het rapport in Distrifood. Hij noemt het onderzoek veel te beperkt. 'Er is maar naar een klein aantal producten gekeken die Unicef in dit geval kinderproducten noemt. En niet naar de enorme hoeveelheden gezonde en veilige producten in de supermarkten, zoals verse groenten en fruit.’ Verder wijst hij op de verantwoordelijkheid van volwassenen. 'Kinderen doen niet de boodschappen.'

In een reactie daarop zegt Leonie Barelds van Unicef tegen NOS dat die gedachtegang te makkelijk is. Ze geeft aan dat supermarkten bepalen wat ze in de schappen neerleggen en wat de verhouding is tussen de producten die wel of niet voldoen aan de richtlijnen van het Voedingscentrum. ‘Wij zouden graag zien dat er een groter aanbod is van kinderproducten die wel binnen de schijf vallen.’

Lees ook
Als het van school moet, snacken kinderen dubbel zoveel meegebracht fruit

Als het van school moet, snacken kinderen dubbel zoveel meegebracht fruit

Op basisscholen waar de snack in de ochtendpauze alleen maar groente en/of fruit mag zijn, eten kinderen twee keer zoveel groente en fruit als op scholen waar geen regels zijn.

Suiker schaadt mogelijk kinderbrein

Suiker schaadt mogelijk kinderbrein

Het (overmatig) consumeren van suiker lijkt de ontwikkeling van een kinderbrein negatief te beïnvloeden, zo toont nieuw onderzoek aan.

Goed eten voor een goed microbioom

Goed eten voor een goed microbioom

Het eten en drinken van veel fastfood, alcohol en suiker leidt eerder tot ontstekingen in het lichaam. Een groenterijk dieet heeft juist het tegenovergestelde effect, zo blijkt uit onderzoek van het UMCG.