Wat vinden diëtisten van intermittent fasting?

smart-watch-821557_1280-A1200x800

Eerder publiceerde Voeding Nu een studie waaruit blijkt dat intermittent fasting kan helpen bij afvallen. Voeding Nu sprak met twee diëtisten en een leefstijlcoach over dit onderwerp. Wat is hun visie op vasten? Hoe zetten zij dit in hun praktijk in?

Uit de studie bleek dat mensen die alleen tussen 3 en 7 of tussen 1 en 7 mochten eten, namen gemiddeld 550 kcal minder in en verloren drie procent van hun lichaamsgewicht.

Elenna-de-Roode-167x300 Elenna de Roode

Elenna de Roode

Elenna is diëtist bij de praktijk ‘Gezond leven diëtisten’ in Den Haag, Voorburg en Delft. Zij zet het actief in bij haar cliënten. ‘Voor veel mensen is het makkelijker om niet te eten, dan een klein beetje.’

Wat houdt intermittent fasting precies in?

‘Er zijn meer manieren waarop je periodiek kunt vasten. Je kunt bijvoorbeeld twee dagen per week niet eten of een beperkt aantal uren per dag eten. Ik adviseer meestal een ‘window’ (tijd waarin mensen mogen eten, red.) van 12 tot 8. Dus eerste maaltijd om 12 uur ‘s middags, de tweede om 3 uur en de derde om 7 uur ‘s avonds. Zo een ‘window’ kan ook opgeschoven worden.’

‘Ik ben hier niet heel streng in. Ik bespreek met de cliënt wat werkt voor die persoon. Belangrijk is dat die maaltijden wel aan aanbevolen hoeveelheden voldoen, om tekorten te voorkomen.’[intermezzo:3]

Uit onderzoek blijkt dat intermittent fasting kan helpen bij afvallen. De deelnemers namen gemiddeld 550 kcal minder in en vielen 3 procent af. Zouden dezelfde mensen ook afgevallen zijn als ze 550 kcal minder hadden gegeten, maar wel verspreid over de dag?

‘Ja, dan zouden ze ook zijn afgevallen. Als je minder calorieën tot je neemt dan je verbruikt, val je af. Het onderzoek leert ons dus: als je de tijdsperiode beperkt waarin mensen mogen eten, gaan ze automatisch minder eten. Dat merk ik ook in de praktijk. Het is een makkelijke manier om mensen minder calorieën tot zich te laten nemen. Doordat je ze minder tijd geeft om te eten, vallen ze af.’

‘Dat gaat natuurlijk niet op wanneer iemand dezelfde hoeveelheid blijft eten. Stel dat iemand behoefte heeft van 2000 kcal per dag. Die persoon gaat aan intermittent fasting doen, maar blijft 2000 Kcal eten. Dan zal die persoon niet afvallen.’

Wat zijn de voordelen van intermittent fasting?

‘Ik vind het een voordeel dat het relatief veilig is. Je hebt allerlei gekke diëten die schadelijk zijn. Bij intermittent fasting krijgen mensen wel hun voedingsstoffen binnen. Bovendien is het dieet helder en eenvoudig. Voor veel mensen is het makkelijker om niet te eten, dan een klein beetje. Vooral wanneer je mensen adviseert om elke maaltijd wat minder te eten, vinden ze dat moeilijk. Het ontbijt overslaan vinden cliënten makkelijker. Ze hebben het ’s ochtends vaak druk en hebben dan toch weinig tijd om te eten.’

Het ontbijt overslaan? Is dat wel gezond? We leren kinderen toch al dat goed ontbijten belangrijk is?

‘Vroeger werd ontbijten gezien als een soort van ‘heilig’. Daarvan komen we nu een beetje terug. Hierbij heb ik het wel over volwassenen. Voor de groei en ontwikkeling van kinderen blijft het ontbijt wel een belangrijke maaltijd.’

Zijn er ook nadelen van vasten?

‘Ja, sommige mensen eten tot 12 uur niks en hebben daarna zo’n honger dat ze een eetbui krijgen. Daarom is het belangrijk dat een diëtist goede adviezen geeft. De eerste maaltijd moet goed en voedzaam zijn, niet te klein of onvolwaardig. Deze maaltijd moet een juiste balans hebben van eiwitten, complexe koolhydraten, gezonde vetten en groenten.’

‘Daarnaast zie ik soms in de praktijk dat mensen iets lezen over intermittent fasting en denken dat het dan verder niet uitmaakt wat je eet. Dat klopt natuurlijk niet. Een volwaardige voeding volgens de Schijf van Vijf is belangrijk.’

Welke effecten van intermittent fasting zie je bij cliënten?

‘Over het algemeen zie ik dat mannen het makkelijker vinden om vijf dagen per week wel te eten en twee dagen niet. Veel vrouwen vinden het juist makkelijker om 16 uur per dag te vasten en 8 uur wel te mogen eten. Maar er zijn uitzonderingen.’

‘Ik zet het vaak in bij mensen die al zijn afgevallen, maar op een bepaald gewicht blijven hangen. Of ik gebruik het bij mensen die juist op gewicht willen blijven. Een groot gedeelte van mijn cliënten heeft er baat bij. De meeste mensen vinden het een prettige manier om af te vallen of gewicht te beheersen. Bij een enkeling werkt het niet. Die valt wel af, maar vindt het niet prettig en krijgt last van bijvoorbeeld eetbuiten, honger of weinig energie in de ochtend.’

Sascha-de-Jong-300x225 Sacha de Jong

Sascha de Jong

Sascha is eerstelijnsdiëtist bij Careyn en werkt in twee gezondheidscentra in Utrecht. Verder schrijft ze artikelen, onder andere voor dieetditdieetdat.nl en voor Floorzorgt.nl. Sascha adviseert IF niet actief. ‘Ik zie eigenlijk heel weinig cliënten die dat doen.’

Wat is jouw visie op intermittent fasting?

‘Sommige mensen vinden het fijn om dit als methode te gebruiken om af te vallen. Als mensen ernaar vragen, leg ik uit wat het is en hoe je het toe kunt passen. Maar ik adviseer het niet actief. Ik zie eigenlijk heel weinig cliënten die dat doen. Ze zijn er wel nieuwsgierig naar, want ze lezen er wel over.’

‘Of intermittent fasting een goed idee is, verschilt heel erg per persoon. Sommige mensen vallen af, maar er zijn ook mensen die er juist door aankomen. Die cliënten zijn er zo gefocust op dat ze een tijd niet mogen eten, dat ze daarna extra veel gaan eten en daardoor juist aankomen. Ze hebben zoveel honger dat ze daarna gaan inhalen. Als ze het ontbijt over hebben geslagen, nemen ze bijvoorbeeld een extra boterham bij de lunch of een koekje tussendoor. Dan werkt het natuurlijk niet.’

Uit onderzoek blijkt dat intermittent fasting kan helpen bij afvallen. De deelnemers namen gemiddeld 550 kcal minder in en vielen 3 procent af. zouden dezelfde mensen ook afgevallen zijn als ze 550 kcal minder hadden gegeten, maar wel verspreid over de dag?

‘Ja, dan zouden ze ook afvallen. Maar voor sommige mensen is dat heel moeilijk. Dan moeten ze veel meer nadenken: wat eet ik en wat laat ik staan? Het voordeel van intermittent fasting is dat je er verder niet veel over na hoeft te denken. Je past je eetgewoonten en keuzes niet aan.’[intermezzo:1]

‘Dat kan echter ook weer een nadeel zijn. Sommige mensen vallen namelijk wel af, maar gaan niet gezonder eten. Juist doordat ze niet over hun voeding na hoeven te denken, krijgen ze ook geen inzicht in wat gezonde voeding is en ook niet in hun eetgedrag. En daar wil ik ze als diëtist nu juist wel over laten nadenken.’

Foto-Yneke-Kootstra-foto-door-Marc-van-de-Kort-200x300 Yneke Kootstra

Yneke Kootstra

Yneke is voedingskundige en leefstijlprofessional en leidt leefstijlcoaches op aan de Academie voor leefstijl en gezondheid. Ze coacht zelf ook mensen. Ook Yneke ziet dat cliënten ergens over IF hebben gehoord. ‘Het voorkomt wel dat je ’s avonds gaat snacken als je om zeven uur stopt met eten.’

Maak je gebruik van intermittent fasting voor je cliënten?

‘Ja, maar mensen komen er altijd zelf mee. Ze hebben erover gelezen of van gehoord en vragen dan wat ik ervan vind. Belangrijker is wat ze er zelf van verwachten. Het kan helpen om structuur en regelmaat in hun leven aan te brengen en hun oude patroon te doorbreken.’

Uit onderzoek blijkt dat intermittent fasting kan helpen bij afvallen. De deelnemers namen gemiddeld 550 kcal minder in en vielen 3 procent af. Zouden dezelfde mensen ook afgevallen zijn als ze 550 kcal minder hadden gegeten, maar wel verspreid over de dag?

‘Naar de gunstige effecten van intermittent fasting zal meer onderzoek gedaan moeten worden. Maar het zou zo maar kunnen dat je op de lange termijn in de uren dat je mag eten, méér gaat eten zodat je gewicht stabiliseert. In ieder geval voorkomt het dat je ’s avonds gaat snacken als je om zeven of acht uur stopt met eten. Daardoor gaan mensen vanzelf gezonder eten en bijvoorbeeld minder alcohol drinken.’

‘Structuur aanbrengen helpt om het eetpatroon onder controle te krijgen. Voor sommige mensen werkt het heel goed om alleen drie maaltijden aan te houden en geen tussendoortjes te nemen. Voor anderen werkt het om alleen van 12 uur ‘s middags tot 8 uur ‘s avonds te eten.’[intermezzo:2]

‘Wat ik zou afraden, is alleen ’s avonds te gaan eten. Dat past niet bij het bioritme. Uit onderzoek blijkt dat je door overdag te eten meer energie verbruikt dan wanneer je dezelfde energie-inname verschuift naar ’s avonds.’

Voeding Nu stelde voedingswetenschapper Sander Kersten een aantal vragen over intermittent fasting.

Lees ook
Van ARFID  tot orthorexia

Van ARFID tot orthorexia

Niet willen eten. Te veel eten of bepaalde types voedsel links laten liggen vanwege de kleur of textuur, in praktijk Gezond Leven Diëtisten van Berdien van Wezel kloppen mensen aan met verschillende voeding-gerelateerde problemen. Soms levert dit zoveel belemmeringen op voor het dagelijks functioneren dat gesproken kan worden van een eetstoornis.

De passie van:  NAV-lid Laura van der Velde

De passie van: NAV-lid Laura van der Velde

In De passie van... spraken we Laura van der Velde. Ze is onderzoekers bij de LUMC-Campus in Den Haag en mocht de VoedingNL Award dit jaar in ontvangst nemen. Van der Velde onderzoekt voedselonzekerheid in Nederland en de gevolgen daarvan voor de gezondheid en voedingsinname.

Interview: Marianne Geleijnse, vicevoorzitter Gezondheidsraad

Interview: Marianne Geleijnse, vicevoorzitter Gezondheidsraad

Voor het eerst in de geschiedenis komt de Gezondheidsraad met speciale voedingsaanbevelingen en voedingsnormen voor vitamines en mineralen voor zwangere vrouwen. Een van de opvallende punten: zwangeren wordt aanbevolen meer vis te eten dan de algemene bevolking. Prof. dr. Marianne Geleijnse, vicevoorzitter van de Gezondheidsraad is trots: “Het advies...