Wethouders grote steden pleiten voor invoering suikertaks (update)

De discussie over de suikertaks laait weer op. De wethouders van Amsterdam, Rotterdam en Utrecht willen dat het kabinet een belasting op suikerhoudende dranken invoert.

Daarover schrijft de NOS. Maar die frisdrankbelasting komt er voorlopig niet, besloot staatssecretaris van Volksgezondheid Paul Blokhuis begin september. ‘Ik heb de Tweede Kamer geschreven dat de suikertaks een perspectiefrijk instrument is, die hebben we zeker in onze achterzak zitten, zegt Blokhuis tegen Nieuwsuur.

Volgens het RIVM worden suikerhoudende dranken waarop extra belasting zit, minder verkocht. Toch houdt de staatssecretaris het bij afspraken met frisdrankproducenten. Een belasting op suiker acht hij op dit moment niet nodig. Voeding Nu vroeg professor Fred Brouns van de universiteit Maastricht om een reactie.

Gemiste kans

Een gemiste kans, vindt de Rotterdamse wethouder voor Volksgezondheid Sven de Langen. ‘Elke dag dat er geen suikertaks is, is een dag te laat. We zien nu dat ongezond voedsel goedkoper en makkelijker beschikbaar is dan gezond voedsel. Zo lang die prikkel er is, gaan we hier in deze stad de wedstrijd verliezen’, vertelt hij aan de NOS.

attachment-voedselverleiding-300x200 Verleidingen uit de omgeving

Volgens De Langen zijn verleiding uit de omgeving een groot probleem. ‘In het centrum van Rotterdam is het makkelijker om een hamburger te krijgen dan een appel.’ De wethouders pleit voor een brede aanpak van overgewicht, zoals de interventie ‘Proeftuin Gezond Gewicht’ in zijn stad.

Net als hamburgers, zijn frisdranken makkelijk en goedkoop verkrijgbaar. Een suikertaks zou kunnen helpen om de keuze voor ongezonde dranken minder makkelijk te maken, volgens de NOS.

Nationaal Preventieakkoord

In 2018 sloten onder meer de Rijksoverheid, gemeenten, supermarkten en levensmiddelenfabrikanten het Nationaal Preventieakkoord. Daarin maakten ze afspraken om overgewicht terug te dringen. Waar nu nog meer dan de helft van de volwassen Nederlanders te zwaar is, moet in 2040 dat percentage zijn afgenomen naar maximaal 38 procent.

30 procent minder suiker

Een van de afspraken is dat fabrikanten in 2025 frisdranken met 30 procent minder suiker verkopen. Op dit moment lopen ze voor op schema. ‘Het huidige beleid met een focus op zelfregulering werkt’, concludeert de Federatie Nederlandse Levensmiddelenindustrie. Ook het Centraal Bureau Levensmiddelen steunt het besluit van de staatssecretaris om geen suikertaks in te voeren.

Gezond eten moet de norm worden

Maar de maatregelen uit het Preventieakkoord zijn niet genoeg om het doel van maximaal 38 procent overgewicht in 2040 te halen, concludeerde het RIVM al in 2018. Er moet dus meer gebeuren, vinden medische specialisten en beleidsmakers. En een suikertaks op frisdrank zou een goede stap zijn, zegt Liesbeth van Rossum, hoogleraar obesitas en voorzitter van het Partnerschap Overgewicht Nederland.

‘Het is natuurlijk een klein stukje van de puzzel, maar het helpt wel degelijk om de suikerinname te verminderen. En dat is goed voor je gezondheid’, zegt Van Rossum tegen de NOS. ‘Je zou eigenlijk willen dat ongezond voedsel over het algemeen duurder wordt en gezond voedsel goedkoper. Gezond eten moet de norm worden.’

Professor Fred Brouns: niet alleen suiker leidt tot overgewicht

Professor Fred Brouns van de universiteit in Maastricht is geen voorstander van de suikertaks. ‘De gedachte dat alleen suiker tot overgewicht leidt, is onjuist’, vertelt hij. ‘Dat frequent frisdrank drinken bijdraagt aan overgewicht is onmiskenbaar. Echter, mensen die dat vaak doen leiden over het algemeen een meer passief leven. Ze zitten bijvoorbeeld vaker voor de TV, doen minder aan sport, roken meer en eten minder groenten en fruit.’

‘Het demoniseren van suiker in frisdrank geeft dus een scheef beeld van de werkelijke situatie’, meent Brouns. ‘Mensen die geen suikerhoudende dranken willen nemen, stappen vaak over op light frisdranken. Uit onderzoek blijkt echter dat de consumptie daarvan nog steeds samenhangt met overgewicht. Daarnaast vraagt hij zich af of een suikertaks ook geldt voor vruchtensappen, die bijna net zoveel suikers bevatten als frisdranken.

Bovendien vindt de professor het prijsverschil te klein. ‘Het is de vraag of een prijsverhoging van een paar cent daadwerkelijk verschil maakt.’

Lees ook
Een week lang suikervrij

Een week lang suikervrij

Van 7 t/m 13 juni vindt voor de vierde keer de Nationale Suiker Challenge plaats. Doel: een week lang zonder toegevoegde suikers eten en drinken. Organisator Diabetes Fonds hoopt met de campagne 75.000 mensen zo ver te krijgen.

Suikerhoudende drank en overgewicht: Pas op met limonade

Suikerhoudende drank en overgewicht: Pas op met limonade

Uit Voeding Nu 3: Suikerhoudende dranken houden verband met gewichtstoename en overgewicht, ook bij jonge kinderen. Wat zijn de consumptiegewoonten van deze groep als het gaat om suikerhoudende dranken? En kunnen gegevens hierover aanleiding zijn voor beter voedingsbeleid?

Fructose nu slechter dan  vijf jaar geleden

Fructose nu slechter dan vijf jaar geleden

Uit Voeding Nu 3: Fructose is een van de meest besproken en onderzochte stoffen in de dagelijkse voeding. Het zoete bestanddeel van gewone suiker heeft al heel lang de schijn tegen, maar had altijd de wetenschappers mee. Hoe is het met dat onderzoek gesteld? Het ziet er nu een stuk slechter uit voor fructose dan vijf jaar geleden.