artikel

Gezaghebbende opvoedstijl beste voor eetpatroon kind *

Voeding en gedrag

Gezaghebbende opvoedstijl beste voor eetpatroon kind *

De eetgewoonten die kinderen in hun eerste levensjaren ontwikkelen vormen de basis voor hun toekomstige eetpatroon. Ouders spelen bij de ontwikkeling van die eetgewoonten een cruciale rol. Zij hebben op verschillende manieren invloed op het eetgedrag van hun kind.

Opvoedstijlen en ouderschapspraktijken vormen belangrijke kaders waarin ouders het eetgedrag van kinderen kunnen beïnvloeden. Ouderschapspraktijken uiten zich bijvoorbeeld in regels over eten. Ouderschapspraktijken vinden plaats binnen de context van de opvoedstijl. Bij de opvoedstijl gaat het om ouder-kind interacties over het algemeen.

We onderscheiden vier soorten opvoedstijlen: gezaghebbend, autoritair, toegevend en verwaarlozend. Uit onderzoek van de Universiteit van Maastricht blijkt dat kinderen die opgevoed worden volgens de gezaghebbende opvoedstijl gezonder eten, fysiek actiever zijn en een lagere BMI hebben, vergeleken met kinderen die worden opgevoed volgens een van de andere stijlen (1). Een gezaghebbende opvoedstijl verkleint de kans op overgewicht. Kenmerken van een gezaghebbende ouder zijn dat hij controle uitoefent, maar het kind ook niet enorme beperkingen oplegt. Voorbeelden zijn het kind stimuleren van nieuwe dingen proeven door als regel te stellen dat het ten minste een hapje moet proeven, maar het niet te dwingen alles ervan op te eten.

Een gezaghebbende opvoedstijl helpt kinderen ook om zelfcontrole te ontwikkelen. Extreme controle over wat het kind eet, kan averechts werken; het verbieden van bepaald eten zou er bijvoorbeeld voor kunnen zorgen dat het kind dit juist gaat eten. Maar ook erg toegeeflijk zijn is niet goed; kinderen kiezen daardoor doorgaans sneller voor ongezonde producten. Een zekere mate van controle uitoefenen als ouder is de beste manier, bijvoorbeeld door in de gaten te houden en te reguleren wat een kind aan ongezonde snacks tot zich neemt.

Imiteren
Daarnaast speelt het voorbeeldgedrag van ouders een belangrijke rol in de ontwikkeling van het eetgedrag van het kind. Kinderen leren namelijk niet alleen over voedsel door hun eigen ervaringen, maar ook door het observeren van het eetgedrag van anderen. De ontwikkeling van voedselvoorkeuren van kinderen wordt dan ook beïnvloed door voorbeeldgedrag van ouders. Kinderen imiteren hun ouders met betrekking tot voedselvoorkeuren, maar ook in voedsel dat zij afkeuren. Ouders kunnen daar slim gebruik van maken wanneer zij gezonde voedingsgewoonten willen aanleren bij hun kind. Waar het kind dwingen te eten averechts werkt, zal genieten van gezonde voedingsmiddelen in het bijzijn van het kind juist wel een positieve uitwerking hebben.

Beschikbaar en toegankelijk
Ook kunnen ouders het eetgedrag van hun kinderen beïnvloeden door het beschikbaar en toegankelijk maken van bepaalde voeding. Door goede voedingsmiddelen ruim beschikbaar en gemakkelijk toegankelijk te maken, kunnen ouders voorkeuren van hun kind positief beïnvloeden. Bijvoorbeeld door dagelijks gesneden fruit aan te bieden, of ervoor te zorgen dat de fruitschaal op een zichtbare en makkelijke bereikbare plaats staat.

De structuur die ouders hun kinderen bieden, speelt ook een belangrijke rol. Een gezond eetpatroon wordt onder andere bevorderd door de hoofdmaaltijden met het hele gezin aan tafel te eten. Het gezelschap van de ouders en de mogelijkheid tot het geven van het goede voorbeeld zijn hierbij relevant. Hoe vaak er samen wordt gegeten, blijkt zelfs een relatie te hebben met het gewicht en eetpatroon van het kind; uit onderzoek is gebleken dat kinderen en adolescenten die drie keer per week of vaker samen met het gezin eten een grotere kans op normaal gewicht en gezondere eetpatronen hebben (2).

Referenties
1
. Sleddens, E.F.C., et al. (2011). General parenting, childhood overweight and obesity-inducing behaviors: a review. International Journal of Pediatric Obesity, 6(2), 12-27.
2.
Hammons, A.J., & Fiese, B.H. (2011). Is frequency of shared family meals related to the nutritional health of children and adolescents? Pediatrics ,127(6), 1565-1574.

Dit artikel verscheen in Voeding Nu nummer 3/4 van maart/april 2013 op bladzijde 19

Reageer op dit artikel