artikel

Mediterraan voedingspatroon en het risico op hart- en vaatziekten *

Voeding en gedrag

Mediterraan voedingspatroon en het risico op hart- en vaatziekten *

In meerdere prospectieve cohortstudies is aangetoond dat het mediterrane voedingspatroon is geassocieerd met een lager risico op hart- en vaatziekten (HVZ). HVZ is echter een verzamelnaam van ziektebeelden met verschillende oorzaken (etiologie) en dus zouden verbanden kunnen verschillen voor diverse ziektebeelden. In een grootschalig Nederlands cohortonderzoek, het EPIC-NL cohort, is onderzocht hoe het verband tussen de mediterrane voedingsscore voor verschillende HVZ eruit ziet.

Het promotieonderzoek van Marieke Hoevenaar-Blom richtte zich onder andere op de associatie tussen een mediterraan voedingspatroon en verschillende vormen van hart- en vaatziekten. Daarnaast heeft ze onderzocht of de effectschatter van de associatie tussen een mediterraan voedingspatroon en HVZ sterker wordt door meerdere metingen van dit voedingspatroon te gebruiken.

In dit onderzoek zijn bij bijna 35.000 mannen en vrouwen van 20-65 jaar in de periode 1993-1997 voedings-, leefstijl- en risicofactoren gemeten. De mate waarin volgens het mediterrane voedingspatroon wordt gegeten, wordt vaak berekend met een score van 0-9. Deze score is gebaseerd op de consumptie van acht basisvoedingsmiddelen en alcohol. In het EPIC-NL cohort ging elke toename van twee punten op de score gepaard met een 22% lager risico op sterfte aan HVZ en een 5% lager risico op totaal (ziekte + sterfte) HVZ. Wanneer werd gekeken naar specifieke vormen van HVZ, was elke toename van twee punten op de score gerelateerd aan een 14% lager risico op een hartinfarct, een 12% lager risico op beroerte en een 26% lager risico op longembolie. De mediterrane voedingsscore liet geen verband zien met angina pectoris, TIA (lichte beroerte van voorbijgaande aard), en perifeer arterieel vaatlijden. Dit komt mogelijk doordat deze aandoeningen minder makkelijk vast zijn te stellen dan die van hartinfarct, beroerte en longembolie.

Meerdere metingen
Studies naar de relatie tussen het mediterrane voedingspatroon en HVZ relateren vaak  één meting van voedingsgewoonten aan het optreden van HVZ vele jaren later. In de Doetinchem Cohort Studie, een grootschalige Nederlandse studie, is de associatie tussen de mediterrane voedingsscore en het optreden van HVZ op basis van één meting van de mediterrane voedingsscore aan het begin van de studie vergeleken met dezelfde associatie op basis van het gemiddelde van drie metingen over een periode van tien jaar bij ongeveer 3.400 mensen.

De associatie van HVZ met de eenmalige meting van het mediterrane voedingspatroon was minder sterk dan die met het gemiddelde van drie metingen. In welke mate dit komt door het verminderen van de meetfout of door mogelijke veranderingen in eetgewoonten is niet duidelijk. De resultaten van Hoevenaars onderzoek laten zien dat de sterkte van de associatie tussen de mediterrane voedingsscore en HVZ mogelijk wordt onderschat in onderzoeken met slechts één meting van deze score.

Lifestyle factors and risk of cardiovascular diseases. Marieke P. Hoevenaar-Blom. Wageningen Universiteit. 2013

Dit artikel verscheen in Voeding Nu nummer 3/4 van maart/april 2013 op bladzijde 30

Reageer op dit artikel