artikel

Logo’s door consumentenogen *

Voeding en gedrag

Logo’s door consumentenogen *

Gezondheidslogo’s op eten hebben het laatste decennium een flinke opmars gemaakt in het supermarktschap. Was de voedingsboodschap in de jaren tachtig en negentig nog gericht op welke groepen voedingsmid- delen je meer of minder moest eten, de periode daarna richtte zich op het verschaffen van intuïtieve informatie op de verpakking.

Het veelvuldig onderschreven idee is dat ongecompliceerde voedingsinformatie nuttig is op de plek van aankoop. De logica van logo’s is een positief effect te bewerkstelligen op de volksgezondheid door consumenten te helpen bij het maken van een gezondere keuze, en fabrikanten aan te moedigen gezondere producten te maken. In de praktijk blijkt deze logica nog niet zo makkelijk te realiseren. Dit onderzoek ging in op de waarde en betekenis van gezondheidslogo’s vanuit consumentenperspectief. Dit is gedaan aan de hand van een kritische reflectie op de literatuur in dit domein. De structurering verloopt langs de kernstappen van het klassieke consumentenbeslissingsmodel: bewustwording en aandacht, begrip en gevolgtrekkingen, en gebruik in de praktijk.

Meningsverschillen
De betekenis die consumenten geven aan informatie gaat vaak verder dan de letterlijke betekenis die bedoeld wordt. Consumenten verwerken informatie namelijk in constante wisselwerking met andere bronnen, zoals merknaam of verpakking en de kennis die ze al hebben. De auteurs beschrijven diverse mogelijke misinterpretaties die mogelijk zijn, waardoor consumenten een gevoelsmatige vrijbrief krijgen om uitgebreid te genieten van minder gezonde producten. Er bestaat dan ook discussie en controverse over de voor- en nadelen van logo’s. Er is verschil van mening over de te gebruiken logosystematiek en de wenselijkheid van meerdere logo’s. Het visueel indelen in goede en slechte voedingsmiddelen lijkt het beste te worden begrepen door consumenten, maar wordt tegelijkertijd het heftigst bediscussieerd. Desgevraagd geven veel consumenten in vragenlijstonderzoek aan dat ze gezondheidslogo’s bruikbaar vinden. In de dagelijkse praktijk van de supermarkt zijn consumenten echter vaak afgeleid en blijken ze slechts de aandacht te trekken van een kleine voedingsbewuste groep.

Positief effect
De kern van het debat over gezondheidslogo’s op eten betreft de vraag of de logo’s gebruikt worden als zelfpromotiestrategie en manier om strenge wetgeving te ontlopen door bedrijven, of dat ze daadwerkelijk de keuze van consumenten verbeteren en een positief effect hebben op productinnovatie en volksgezondheid.  Bewijs voor positieve gezondheidseffecten is beperkt, voornamelijk omdat het zeer moeilijk is om experimenteel onderzoek over een langere termijn te doen. Tegenstanders waarschuwen tegen de misleidende kanten van logo’s en de verwarring die ze kunnen zaaien onder consumenten. Ondanks verschillende belangen en opinies, kunnen logo’s een rol spelen in het bevorderen van gezond eten. En hoe we ook over logo’s denken, ze zijn niet meer weg te denken uit het supermarktschap.  


Referentie

Van Kleef, E., Dagevos, H. (2015). The growing role of front-of-pack nutrition profile labelling: A consumer perspective on key issues and controversies. Critical reviews in Food Science and Nutrition, 55, 291-303.

Dit artikel verscheen in Voeding Nu nummer 12 van december 2014 op bladzijde 28

Reageer op dit artikel