artikel

Wat je ziet is wat je eet: hoe de hersenen van kinderen reageren op het zien van eten *

Voeding en gedrag

Wat je ziet is wat je eet: hoe de hersenen van kinderen reageren op het zien van eten *

Overal om ons heen zien we voedsel of voedselreclame. Hoe onze hersenen deze ‘voedselcues’ verwerken kan verklaren waar- om sommige mensen meer eten dan ande- re. Kinderen zouden wel eens gevoeliger voor voedselreclame kunnen zijn dan vol- wassenen, blijkt uit onderzoek van UMC Utrecht.

Obesitas is een van belangrijkste oorzaken van vermijdbare gezondheidsproblemen, en komt in grote delen van de wereld steeds meer voor. Er is ook een stijging in het aantal kinderen met overgewicht en obesitas. Maar hoe komt het nu dat sommige kinderen overgewicht krijgen en anderen niet? Het I.Family project, gesubsidieerd door de Europese Unie, probeert een antwoord op deze vraag te vinden.

Hoe de hersenen reageren op ‘voedselcues’ kan meer inzicht geven in hoe eetgedrag tot stand komt. Een voedselcue is bijvoorbeeld het zien  van voedsel, een voedselreclame of een uithangbord van een fastfood restaurant. Het zien van voedsel zorgt dat allerlei hersensystemen actief worden die te maken hebben met onder andere de voorbereiding op voedselinname en trek hebben in eten. Hoe de hersenen reageren op het zien van voedsel is voorspellend gebleken voor toename in gewicht en voedselkeuze.

Mede vanwege de wereldwijde obesitasepidemie bestuderen onderzoekers al langer de hersenreacties op voedselcues, maar bijna al het onderzoek is onder volwassenen verricht. In het UMC Utrecht is nu een meta-analyse uitgevoerd van alle hersenonderzoeken op dit vlak die met kinderen gedaan zijn. Zo’n meta-analyse is een soort optelsom van alle bekende onderzoeken om tot een nieuwe, sterkere conclusie te komen. Het gaat om onderzoeken waarbij met functionele MRI-scans de hersenen van kinderen in beeld gebracht werden terwijl ze naar plaatjes van voedsel keken.

Resultaten
In kinderen werden vooral hersengebieden die te maken hebben met de evaluatie van voedsel, de smaak van voedsel en visuele aandacht voor voedsel actief bij het zien van voedsel. Dit is niet zo verrassend, want deze gebieden behoren allemaal tot het eetlustsysteem in de hersenen. Al deze gebieden werden ook actief in de hersenen van volwassenen die naar voedsel kijken.

Een opvallend verschil tussen kinderen en volwassenen zat in een hersengebied dat als rem fungeert. In sommige onderzoeken met volwassenen werd dit actief bij het zien van voedsel. Maar in geen enkel onderzoek met kinderen kwam dit naar voren. Dit zou kunnen betekenen dat kinderen gevoeliger zijn voor voedselcues, en daarmee kwetsbaarder, omdat zij hun eetgedrag moeilijker kunnen remmen. Dit sluit naadloos aan op het feit dat kinderen minder goed zijn dan volwassenen in het remmen van gedrag als er beloning in het spel is.

Deze meta-analyse vormt een basis voor verder onderzoek naar de rol van de hersenen bij overgewicht in kinderen. Ook wijzen de resultaten van dit onderzoek erop dat kinderen wellicht gevoeliger zijn voor voedselcues dan volwassenen, wat een argument is voor strengere regels voor voedselmarketing gericht op kinderen.

van Meer, F., van der Laan, L.N., Adan, R.A.H., Viergever, M.A., Smeets, P.A.M., 2015. What you see is what you eat: An ALE meta-analysis of the neural correlates of food viewing in children and adolescents. Neuroimage 104, 35-43.
www.ifamilystudy.eu

Dit artikel verscheen in Voeding Nu nummer 12 van december 2014 op bladzijde 29

Reageer op dit artikel