artikel

Onderzoek: Heb ik straks honger of zit ik te vol?

Voeding en gedrag

Onderzoek: Heb ik straks honger of zit ik te vol?

Tijdens het opscheppen van onze maaltijd, maken we onbewust een inschatting van hoe verzadigend deze maaltijd is. We houden daarbij ook rekening met wat we eerder geconsumeerd hebben. Deze inschattingen zijn daarom bepalend voor de hoeveelheid die we op ons bord scheppen en spelen een rol bij een gezond of ongezond gewicht.

Hoe meer verzadiging iemand van een voedselproduct verwacht, hoe kleiner de portie zal zijn die deze persoon opschept en vervolgens consumeert. Onderzoekers van Unilever R&D Vlaardingen gingen nog een stapje verder en onderzochten of de verzadigingsinschatting van één voedingsproduct invloed heeft op de gekozen portiegrootte van andere voedingsproducten. Een tot nu toe onbeantwoorde vraag was of mensen een verzadigingsinschatting maken voor hun gehele maaltijd, dus bijvoorbeeld voor het voorgerecht en het hoofdgerecht samen.

Lunch samenstellen
De onderzoekers lieten 126 proefpersonen aan drie sessies deelnemen. De sessies vonden één keer per week plaats tijdens lunchtijd. Tijdens iedere sessie werd de deelnemers gevraagd om in een online computerprogramma een lunch samen te stellen, met behulp van foto’s. De deelnemers konden kiezen uit drie verschillende soorten groenten, drie verschillende soorten vlees en drie verschillende soorten bijgerechten zoals aardappelen of rijst. Per voedselcategorie konden proefpersonen kiezen uit tien verschillende portiegrootten. Voor iedere portiegrootte was de hoeveelheid energie (in kcal) bekend. De drie sessies verschilden echter op een belangrijk punt: het voorgerecht! Tijdens één sessie werd er geen voorgerecht getoond. Tijdens de andere twee sessies werd er een soep als voorgerecht gepresenteerd. De ene week was dit een soep met hoge verzadigingskenmerken (dikker en donkerder van kleur); de andere week was dit een soep met lage verzadigingskenmerken (transparant).

De samenstelling van de lunch had de meeste energie als de deelnemers geen voorgerecht hadden gezien (342 kcal). Ook werd er meer online opgeschept na het zien van een soep met weinig verzadigingskenmerken (303 kcal) dan na het zien van de soep die er vullend uitzag (286 kcal). Dit verschil was nog sterker bij mensen die goed op hun dieet letten. Mensen maken dus inderdaad een inschatting van het vullende karakter van een gehele maaltijd.

Aanbeveling
Niet alleen de keuze voor bepaalde typen voedsel is belangrijk om het probleem van overgewicht aan te pakken. Ook het beter begrijpen van de keuzes voor bepaalde portiegroottes is van belang. Zo zouden er bijvoorbeeld producten ontwikkeld kunnen worden met minder calorieën, maar met het uiterlijk van een verzadigend product, aldus onderzoekers van Unilever R&D Vlaardingen.

Bulsing, P.J., Gutjar, S., Zijlstra, N., & Zandstra, E.H. (2015). High satiety expectations of a first course promote selection of less energy in a main course picture task. Appetite, 87, 236-242.

Dit artikel verscheen in Voeding Nu nummer 5/6 van mei/juni 2015 op bladzijde 29

Reageer op dit artikel