nieuws

In kleine stappen naar een duurzamere en gezondere samenleving

Voeding en gedrag

In kleine stappen naar een duurzamere en gezondere samenleving

Voor een duurzamere samenleving met gezondere mensen zal stapsgewijs verandering moeten plaatsvinden. En daar zijn we nog lang niet, blijkt uit de tussentijdse rapportage van de nieuwe Voedselconsumptiepeiling. Dat is de conclusie die werd getrokken na een dag op het congres van FrieslandCampina in het kader van Gezondheid & Duurzaamheid dat afgelopen week plaatsvond.

Caroline van Rossum, projectcoördinator Voedselconsumptiepeiling van het RIVM presenteerde tijdens het symposium de cijfers van het tussentijdse rapport van de nieuwe Voedselconsumptiepeiling. Het onderzoek werd uitgevoerd in de periode tussen 2012 en 2016 over ruim 2000 mensen tussen de 1 en 79 jaar. Het tussentijdse rapport geeft de resultaten van 2012 tot en met 2014 weer. De peiling werd vergeleken met de voedselconsumptiepeiling van vijf jaar geleden. Een bekende maar belangrijke noot was de uitspraak ‘mannen eten meer dan vrouwen’. Op dit feit werd dan ook humoristisch ingespeeld door Stephan Peters, manager Voeding en Levensmiddelenwetgeving bij de Nederlandse Zuivel Organisatie, met het advies: ‘mannen, word vrouw’.

Vis en peul weinig geconsumeerd

Uit de peiling blijkt dat 41 procent van wat we eten en drinken van dierlijke oorsprong is. De fruitconsumptie van 9 tot 18 jarigen is ten opzichte van de vorige voedselconsumptiepeiling gegroeid met 16 procent voor jongens en voor meisjes is de fruitconsumptie zelfs toegenomen met 23 procent. Voor volwassenen is de fruitconsumptie nauwelijks toegenomen; de groei kwam niet verder dan twee procent. Vis en peulvruchten worden niet vaak gegeten, terwijl vlees, dat volgens Peters erg milieubelastend is, op bijna alle dagen van de week gegeten wordt, in het bijzonder bewerkt vlees. Fruit wordt gemiddeld genomen vijf dagen in de week geconsumeerd, groenten zes dagen in de week. Van groenten wordt er slechts 127 gram per dag geconsumeerd.

Groente- en fruitconsumptie valt tegen

Van Rossum vindt ‘het een tegenvaller dat de groenteconsumptie niet omhoog is gegaan de afgelopen jaren en dat de fruitconsumptie alleen bij kinderen sterk is toegenomen.’ Er moet dan ook worden ingespeeld op deze feiten om te zorgen dat mensen gezonder en duurzamer gaan eten.

Kleine stappen

Maar voordat mensen zover zijn moet allereerst het gedrag veranderen. Een van de sprekers, psycholoog Martijn Veltkamp, senior onderzoeker bij FrieslandCampina, heeft afgelopen tijd met een team van onderzoekers gedragsonderzoek uitgevoerd. Hij legde uit dat de intenties van mensen bijna nooit gelijk staan aan het daadwerkelijke gedrag. Hij vindt dat er voor diëtisten nog veel gedaan kan worden op het vlak van gedragsverandering. Volgens hem zou verandering bij mensen beter in kleine stappen kunnen plaatsvinden dan radicaal het roer om te gooien. Het blijkt namelijk uit zijn onderzoek dat hoe groter de stap is die mensen moeten zetten, des te lager de motivatie is om het gewenste gedrag uit te voeren. Volgens hem zou de diëtist haar behandeling beter kunnen inzetten op kleine succesvolle veranderingen.

Nudging succesvol

Ook in het bedrijfsleven en in supermarkten kan er volgens Veltkamp beter worden ingespeeld op verandering in gedrag. Nudging zou hier volgens hem goed bij kunnen helpen. Nudging is het toepassen van kleine veranderingen in een product of een omgeving. Het zoutgehalte in chips in kleine stappen verlagen tot een acceptabel niveau is een voorbeeld van nudging. ‘Door de kleine stappen valt het mensen niet op dat er iets verandert’, zegt Veltkamp. ‘Ze wennen stapsgewijs aan de smaak en na langere tijd ligt er een gezonder product in het schap.’

Kennis en attitude bijbrengen

Om het voor elkaar te krijgen dat mensen ook daadwerkelijk ander gedrag gaan aannemen is attitude en kennis ten opzichte van voeding een belangrijk punt dat aangescherpt zou moeten worden, volgens de experts die deze dag aan het woord waren. Voedselonderwijs op scholen geven  aan de jongsten van de samenleving zou volgens diëtiste Berdien van Wezel een belangrijke stap zijn om kennis op lange termijn bij te brengen en gedragsverandering in structureel gang te brengen.

Reageer op dit artikel