nieuws

Professor De Vet ziet kansen voor een gezondere leefstijl

Voeding en gedrag

Professor De Vet ziet kansen voor een gezondere leefstijl

Vijf miljoen Nederlanders lijden onder een chronische ziekte zoals diabetes, depressie of hartfalen. Om dat aantal terug te dringen is aandacht voor gezond gedrag en gedragsverandering (naar een gezondere leefstijl) nodig. Dat bepleit professor De Vet vandaag in haar inaugurele rede A taste of temptation: contextual approaches to health behaviour change aan Wageningen Universiteit. Komende dinsdag 29 november is De Vet spreekster op de bijeenkomst over gedragsverandering van Voeding Nu.

Gezondheid wordt geschouwd als een groot goed, maar als het gaat om een gezonde leefstijl haken veel consumenten af. Ontbreekt het hen aan zelfbeheersing? En wat is de invloed van de omgeving, waarin een overdadig assortiment van in het oog springende vet- suiker- en zoutrijke producten op alle mogelijke plaatsen en tijden beschikbaar is, op het gedrag? Tijdens haar inauguratie geeft hoogleraar Gezondheidscommunicatie en gedragsverandering Emely de Vet inzicht in de rol van de omgeving op consumentengedrag.

Veel beslissingen

Per dag maken mensen zo’n 200 beslissingen rond hun eten.  Het merendeel gebeurt op de automatische piloot, intuïtief, zonder er uitgebreid bij stil te staan. In plaats van deze ‘gedachteloosheid’ te bestrijden, suggereert De Vet om in te zetten op het ‘automatisch en intuïtief’ maken van de gezonde keuze, onder andere door nudging.

Gezond leven is moeilijk

Gezond leven is een complexe zaak, weet De Vet. Zij schetst dat er de afgelopen decennia veel is veranderd in de omgeving waarin we consumeren. Het assortiment levensmiddelen is verbreed tot tienduizenden producten. Het aantal locaties waar eten wordt aangeboden is gigantisch gegroeid, van een cafetaria om de hoek, terrassen, kantines, stations of sporthallen, tot zelfs in ziekenhuizen waar ook de gevolgen van de ongezonde keus worden bestreden. Er is een 24/7 eetservice. ‘Verleidingen zijn overal’, aldus de hoogleraar.

Gezondheidsverschillen

Daarnaast maakt De Vet zich zorgen over de grote gezondheidsverschillen in Nederland. De hoge gemiddelde levensverwachting van circa 83 jaar (vrouwen) en 80 (mannen) in Nederland ten spijt, is het gemiddelde aantal gezonde levensjaren beperkt tot zo’n 64 jaar. Met name mensen met een lage opleiding leven korter in goede gezondheid dan hoogopgeleiden, zo’n negentien jaar.

Verleiding voor gezonde leefstijl

De Wageningse onderzoeker ziet kansen voor een gezondere leefstijl. Zij onderzoekt daartoe eerst de mechanismen van hoe de omgeving mensen verleidt tot bepaald (eet)gedrag. Vandaaruit zijn er mogelijkheden om in te grijpen op leefpatronen. Vanuit verschillende perspectieven gaat ze deze uitdaging aan. Zo ziet De Vet het als optie dat mensen leren van een situatie waarbij ze worden uitgedaagd tot ‘niet-eten’, ondanks verleidingen. Dat zou de individuele zelfbeheersing blijvend kunnen versterken.

Afstand

Door bijvoorbeeld in een experiment een schaaltje met chocolaatjes een halve meter verder weg te zetten, zakte het aantal mensen dat wat at met 40 procent. ‘Het gunstige effect is dat wanneer een goede gewoonte is gevormd, deze moeilijk is te doorbreken’, aldus De Vet.

Bitterballen

En wat gebeurt er bijvoorbeeld wanneer op een feestje een schaal dampende bitterballen langskomt en de feestvierder impulsief naar de ballen reikt, terwijl een trage inwendige stem roept deze ongezonde handeling achterwege te laten? De Vet maakt er verder studie van.

Tijdens de bijeenkomsten over overgewicht van Voeding Nu, op 29 november en 31 januari, zal De Vet ingaan op haar onderzoeksterrein en de resultaten die daarin geboekt worden.

Reageer op dit artikel