nieuws

‘Commotie rond uitspraak Dafne Schippers over broodloze dieet niet nodig’

Voeding en gedrag

‘Commotie rond uitspraak Dafne Schippers over broodloze dieet niet nodig’

Dafne Schippers eet geen brood. Ze doet dit onder andere op aanraden van haar coach en andere experts, zo maakte de sprintster bekend op het Symposium Sport en Voeding van FrieslandCampina in Papendal. Voeding NU vroeg sportdiëtisten en voedingsdeskundigen om een reactie. Is het verstandig om als topsporter brood te laten staan?

Sportdiëtiste Anneke Palsma

Bij Anneke Palsma, sportdiëtiste roept dat twee vragen op, namelijk: ‘Kunnen topsporters zonder brood?’ en: ‘Welke vervangende voedingsmiddelen kunnen dienen als alternatief voor brood om voldoende koolhydraten, voedingsvezels, vitamine B1 en jodium te leveren?’

‘In Nederland is brood de belangrijkste bron voor deze voedingsstoffen. Voor sporters die geen last hebben van coeliakie of glutensensitiviteit is er geen reden om brood te mijden.’

Eiwitten belangrijker?

‘In het interview geeft Schippers aan dat ze eiwitten in haar voeding belangrijker vindt, omdat er in haar sport (sprint) sprake is van een kortdurende prestatie. Dat komt overeen met de aanbevelingen voor haar type sport: sprinters leveren een krachtsprestatie doordat ze in een korte tijd een hoge snelheid dienen te bereiken en dat hoeven ze niet zo lang vol te houden, het gaat om bijvoorbeeld 21,63 seconden over 200 meter. Het energiesysteem dat voor de koolhydraatverbranding zorgt wordt tijdens de sprint zeer kort aangesproken’, zegt Palsma.

Broodvervangers

‘Bonen/peulvruchten, zilvervliesrijst en een klein beetje aardappelen eet Schippers wel. Dat zijn goede vervangers van brood voor het leveren van koolhydraten, voedingsvezels en vitamine B1. Als Schippers voldoende eet van deze voedingsmiddelen kan dat voldoende zijn voor de normale energiebehoefte en de energie die nodig is voor de trainingsarbeid’, aldus Palsma.

Eentonig voedingspatroon

Palsma is van mening dat dit praktisch gezien wel tot een eentonig voedingspatroon kan leiden waarin vooral de groenten, fruit en de eiwitbronnen voor variatie moeten zorgen. ‘En om aan voldoende jodium in de voeding te komen is het voor Schippers een aanrader om voldoende vis, schaal en schelpdieren te eten.’

Voedingsdeskundige Suzan Tuinier

Suzan Tuinier, voedingsdeskundige, eigenaar van communicatiebureau De tafel van 3 en zelf fervent sporter, was aanwezig bij het symposium Sport en Voeding waar Dafne Schippers haar praatje hield.

Geen diëtist stond op

‘Wat ik vooral opvallend vond was dat er geen een diëtist opstond om Schippers te wijzen op het feit dat volkorenbrood gewoon een gezond basisproduct is. Natuurlijk kunnen we brood op een volwaardige manier vervangen met producten uit de Schijf van vijf, en daar heb ik als voedingsdeskundige niet veel op tegen. Schippers doet dit volwaardig, want haar prestaties liegen er niet om. Maar lukt het iedereen om voor de juiste vervanging te kiezen?’, vraagt Tuinier zich af.

Jodium van belang

Ze wijst verder op het belang van jodium. Volkorenbrood verrijkt met bakkerszout is een belangrijke bron van jodium in het Nederlandse voedingspatroon. ‘Als iemand besluit niet langer brood te consumeren moet jodium uit een andere bron gehaald worden, bijvoorbeeld een voedingssupplement met een juiste hoeveelheid jodium.’

Bloedwaarden bepalen

‘Schippers laat haar bloedwaarden regelmatig bepalen, een mooiere manier om achter voedingstekorten te komen bestaat er niet. Helaas heeft niet iedereen die luxe. We kunnen brood prima vervangen, met het jodiumverhaal in ons achterhoofd, maar ik vraag mij af of brood alleen het probleem is. Het ligt er ook aan hoe we ons brood beleggen en de context waarin we het eten.’

‘Als de groente- en fruitinname optimaal is, een boterham gevarieerd wordt belegd en er ook voldoende eiwitten worden geconsumeerd is er niks mis met die volkorenboterham’, zegt Tuinier.

Sportdiëtiste Esther van Etten

‘De commotie om de uitspraak van Dafne Schippers over het niet eten van brood, is naar mijn mening helemaal niet nodig’, zegt Van Etten. ‘Er wordt nu eenmaal veel over voeding gezegd en geschreven. Dit zet mensen en vooral ook (top)sporters tot nadenken. Ieder detail wordt immers meegenomen en ze proberen vervolgens het een en ander uit.’

Koolhydraatbehoefte

‘Voor een topsporter als Schippers is de juiste voeding zeer belangrijk. Voor haar geldt dat ze een voeding prefereert zonder brood. In haar kookboek zie je dat haar voorkeuren uitgaan naar zoete aardappel, teff, quinoa, wraps, peulvruchten, spelt en havermout. Daarmee kan ze de koolhydraatbehoefte makkelijk invullen.’

Balans macronutriënten

Volgens Van Etten heeft een krachtsporter nu eenmaal minder koolhydraten nodig dan een duursporter. ‘Ik ga ervan uit dat een sportdiëtist of sportvoedingsdeskundige ervoor heeft gezorgd dat de balans van de macronutriënten klopt. En dat Schippers tijdens haar trainingen voldoende energie heeft om te presteren en ook goed kan herstellen. Aangezien ze topprestaties neer heeft gezet lijkt mij dit prima in orde.’

Persoonlijk voedingsadvies

‘Waar het naar mijn mening om gaat bij het geven van een goed voedingsadvies is dat het advies past bij de sporter en bij cliënten in het algemeen. Ik ben zelf een broodliefhebber, maar dat betekent niet dat iedereen dezelfde voorkeuren heeft. Indien een sporter aangeeft geen brood te willen eten, omdat hij of zij een andere koolhydraatbron de voorkeur geeft, dan ga je hiermee aan de slag. Het enige punt van aandacht is dan jodium’, aldus Van Etten.  

Geen goed of fout

Van Etten geeft aan dat er geen goed of fout bestaat. Het gaat volgens haar om een persoonlijke voorkeur. En we leven nu eenmaal in een tijdperk dat het echte Nederlandse voedingspatroon meer invloeden krijgt van buitenaf. Brood is volgens Van Etten terecht niet de enige manier om je ontbijt en lunch mee in te vullen. ‘Fijn dat er meer alternatieven zijn. Ook omdat we meer groenten eten wanneer we bijvoorbeeld een salade met linzen of quinoa als lunch tot ons nemen.’

Praktische invulling

‘Om de beste te zijn is meer nodig dan het wel of niet eten van brood. Dus ik zou het zeker niet als richtlijn nemen om brood uit de voeding van een sporter te halen. Brood is naar mijn mening een zeer praktische en ook prima invulling om aan de benodigde koolhydraten te komen. Al is het natuurlijk wel belangrijk om de hoeveelheid die je nodig hebt niet te overschatten’, vind Van Etten. 

Reageer op dit artikel