artikel

Behandeling van emotioneel eten geen zaak voor diëtist; Atypische depressie veroorzaakt overeten

Voeding & Ziekte

Behandeling van emotioneel eten geen zaak voor diëtist;  Atypische depressie veroorzaakt overeten

Typische, klassieke, depressie gaat meestal samen met verlies van eetlust en uiteindelijke gewichtsverlies. Toch gaat depressie soms ook gepaard met een toename van eetlust en een toename in lichaamsgewicht. Dit type depressie wordt ook wel atypische depressie genoemd en komt vooral bij vrouwen voor.

In een eerder, langjarig onderzoek onder 298 vaders en 294 moeders in Nederland vonden we al dat de gewichtstoename, na vijf jaar, bij de moeders via het emotionele eten verliep. Emotionele eters gaan eten als ze verdrietig, gespannen of somber zijn. Doel van het Finse onderzoek was na te gaan of emotioneel eten ook in de Finse bevolking een mediator is in de associatie tussen depressie en verandering, na zeven jaar, in BMI en de tailleomvangDaarnaast wilden we nagaan of sekse, leeftijd, slaapduur en lichamelijke activiteit dit mediatie-effect modereerden. 

Data 

Voor de baseline en de followupmeting konden we beschikken over data over 3735 Finse mannen en vrouwen tussen de 25 en 74 jaar (54,8% vrouw). Op de baselinemeting werden de lengte, het gewicht (BMI=gewicht/lengte2) en de tailleomvang gemeten; bij de follow-up waren deze maten door twee derde van de respondenten zelf-gerapporteerd. Depressieve symptomen (Center voor Epidemiologie Studies Depressie schaal (CES-D), emotioneel eten (Three-Factor Eating Questionnaire-R18), lichamelijke activiteit en slaapduur waren alle zelf- gerapporteerd.  

Resultaten 

Depressie en emotioneel eten hingen onderling positief samen en voorspelden beide een toename in zowel BMI als in de tailleomvang. De effecten van depressie op verandering in BMI en tailleomtrek waren gemedieerd door emotioneel eten. Dit mediatieeffect gold vooral personen met weinig slaapuren per nacht en voor jongere personen. En hoewel sekse geen significatie moderator was bij het mediatieeffect van emotioneel eten tussen depressie en verandering in BMI en tailleomtrek, bleek het mediatieeffect van emotioneel eten tussen depressie en verandering in BMI en tailleomvang alleen significant bij de vrouwen, maar niet bij de mannen. 

Overgewicht niet altijd leefstijlziekte 

Het gegeven dat het verband tussen depressie en toename in BMI niet alleen in een Nederlandse prospectieve studie maar ook in een grote Finse prospectieve populatie studie via het emotionele eten verloopt, geeft aan dat de twee grootste problemen waarmee we nu kampen door emotioneel eten worden gelinkt. Het suggereert dat overgewicht, althans bij vrouwen, bij lang niet iedereen een simpele leefstijlziekte is; het resultaat van overconsumptie en bewegingsarmoede. Depressie is een ernstige psychische aandoening met grote gevolgen voor de kwaliteit van levenOok de behandeling van emotioneel eten is een zaak voor de GGZpsycholoog of psychiater en niet voor de leefstijlcoach of diëtist. 

Emotioneel eten kan hier in Nederland gemakkelijk, betrouwbaar en valide worden gemeten met de Nederlandse Vragenlijst voor Eetgedrag, waar ook representatieve Nederlandse normen voor zijn. Mensen die een hoge mate van depressie aan een hoge mate van emotioneel eten paren, zouden bijvoorbeeld met een emotieregulatietherapie behandeld kunnen worden. 

Referenties 

  • Konttinen H, Van Strien T, Männistö S, Jausilahti P, & Haukkala A. Depression, emotional eating and long term weight changes: a population-based prospective study. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity. 2019. Doi:oeg/10.1186/s12966-019-0791-8 
  • Van Strien TKonttinen H, Homberg JREngels RCME, & Winkens LHH. Emotional eating as a mediator between depression and weight gain. Appetite. 2016;100:216-224. 
  • Van Strien T, Winkens LHHBroman Toft MPedersen S, Brouwer I, Visser M, & Lähteenmäki L. The mediation effect of emotional eating between depression and body mass index in Denmark and Spain. Appetite. 2016;105:500-508. 

Verder lezen: bekijk hier de oratie van Professor Tatjana van Strien.

 

Reageer op dit artikel