artikel

Koolhydraten en de Schijf van Vijf *

Voedingsbeleid

Koolhydraten en de Schijf van Vijf *

De Schijf van Vijf is het voorlichtingsmodel dat het Voedingscentrum gebruikt om aan te geven hoe een gezonde voeding eruitziet. Het schrijft niet voor wat iemand precies moet eten of drinken om gezond te eten, maar het geeft hiervoor kaders.

Koolhydraatarm is een trend of zelfs een hype. Hoe laag kun je gaan met koolhydraten in een dagvoeding? De Gezondheidsraad geeft voor koolhydraten de volgende kaders aan: 40-70 energie procenten. De Raad geeft aan dat er een minimale hoeveelheid aan koolhydraten nodig is om de afbraak van lichaamseiwit tegen te gaan. Deze ondergrens is vastgesteld op 40 energieprocenten. Koolhydraten worden vooral geleverd door het vak uit de Schijf van Vijf dat brood, ontbijtgranen, aardappelen, peulvruchten en graanproducten zoals rijst, pasta en couscous bevat. Deze producten helpen je om onmisbare voedingsstoffen binnen te krijgen, zoals koolhydraten, eiwitten, vezels, B-vitamines, calcium en ijzer. Een voeding laag in koolhydraten levert relatief weinig producten uit dit vak.

Menu 1 en menu 2 zijn twee dagmenu’s als illustratie van de invulling van een laagkoolhydraat patroon van in ieder geval boven de 40%. Met de twee gegeven voorbeelddagmenu’s laag in koolhydraten voldoe je aan de Richtlijnen Voedselkeuze. Wel moet er bij opgemerkt worden dat de jodiumvoorziening bij dagvoedingen met weinig brood in het gedrang komt.

Koolhydraatrijke voeding
Duursporters zijn juist gebaat bij een hoger koolhydraatgehalte in de voeding. Om die reden laten we met dagmenu nummer 3 zien hoe je ook gezond kunt eten met een koolhydraatrijke voeding. Voor koolhydraten is geen aanvaardbare bovengrens voor inneming vastgesteld. Voor vet is de aanbeveling 20 tot 35/40 energieprocent en voor eiwit 10-25 energieprocent. De 70 energie% koolhydraten is hiermee bepaald door de aanbeveling voor eiwit en vet. Ook dit voorbeelddagmenu met 65 energie% koolhydraten voldoet aan de Richtlijnen Voedselkeuze. De dagmenu’s zijn voorbeelden. Binnen de productgroepen moet natuurlijk gevarieerd worden.

Maatpak
Als basis voor de Schijf van Vijf dienen de Richtlijnen Voedselkeuze. Ze zijn het resultaat van de praktische vertaling van de Richtlijnen Goede Voeding van de Gezondheidsraad. De Richtlijnen Voedselkeuze dienen als basis voor de voorlichting van het Voedingscentrum als vertaling naar de bevolking en voor de Schijf van Vijf. Iedereen kan binnen deze richtlijnen kiezen voor een voeding die het beste bij hem of haar past. Als het gaat om invullingen aan de randen van de kaders, is het voor een consument raadzaam een diëtist te raadplegen. Dit om te garanderen dat de consument voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt en om tekorten te voorkomen. De diëtist op haar beurt maakt er een maatpak voor de cliënt van.

Dit artikel verscheen in Voeding Nu nummer 7/8 van juli/augustus 2014 op bladzijde 22

Reageer op dit artikel