artikel

Choices wil meer zijn dan alleen een logo *

Voedingsbeleid

Choices wil meer zijn dan alleen een logo *

Choices International Foundation wil de impact van haar gezonde keuzelogo’s vergroten en zoekt daarom actief naar nauwere samenwerking in andere landen. Tot op heden is de organisatie actief in Nederland (het Vinkje), Tsjechië, België en Polen. Maar om samenlevingen echt ‘gezonder’ te maken is samenwerking met meer partners nodig, inclusief andere gezonde keuzesystemen, zo bleek tijdens een bijeenkomst in het Europees Parlement in Brussel.

Dr. Masoud Dara, wetenschappelijk adviseur van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) bij de Europese Unie is razend druk. De wereld staat in brand door het dodelijke ebolavirus dat heerst in delen van West-Afrika én de samenlevingen daar ontwricht. Regeringsleiders over de hele wereld vrezen dat het virus ook hun landsgrenzen bereikt. Aan de WHO onder andere de taak om mee te denken verdere verspreiding tegen te gaan. Toch vond Dara het belangrijk zijn gezicht te laten zien tijdens de bijeenkomst van Choices. Overgewicht is weliswaar niet direct dodelijk, maar wel degelijk een groot wereldwijd probleem dat om oplossingen vraagt. Uit cijfers van de WHO blijkt dat de helft van de Europeanen kampt met overgewicht, vooral in Oost- en Zuid-Europa. Europese kinderen groeien in omvang, benadrukt de wetenschapper, die het maar niks vindt dat ze meer tijd besteden aan hun iPad of Playstation, dan dat ze buiten spelen.

Beweging

De WHO adviseert 150 minuten lichaamsbeweging per week. Dat lijkt niet heel veel, maar is voor veel Europeanen al onhaalbaar. Europeanen eten te vet, te zoet en vooral te zout. Geen enkel land blijft onder de maximaal aangeraden dagelijkse zoutinname van de WHO van 5 gram. Om Europeanen de gezonde richting op te duwen, presenteerde de Europese Commissie afgelopen september in Kopenhagen het European Nutrition Actionplan 2015-2020 dat deel uitmaakt van de Europese gezondheidsstrategie Health 2020. Naast het verzamelen van meer data over het eet- en drinkgedrag om tot een goede evidence-based aanpak te komen, is ook meer publiek-private samenwerking nodig. Iets waar Choices International een groot voorstander van is. ‘In Nederland stimuleert de regering fabrikanten om actief zout, suiker en vet te verminderen.

Zonder deze steun waren we niet zo ver als we nu zijn’, zegt Clémence Ross, voorzitter van de Choices International Foundation. Dat samenwerking soms balanceren is, blijkt wanneer WHO’er Dara een sheet presenteert met een scherp stijgende lijn: de Europese suikerconsumptie. ‘Hoe meer suiker, hoe groter de kans op diabetes’, licht Dara toe. Een vertegenwoordigster van de Europese organisatie voor suikergebruikers CIUS tikt hem op de vingers: er zijn wel meerdere factoren die hierbij een rol spelen. Dara erkent dit.

Criteria choices
Choices, in Nederland beter bekend als het Vinkje van de Stichting Ik Kies Bewust, focust met haar gezonde keuzelogo op alle productgroepen en streeft ernaar consumenten de verantwoorde keuze te laten maken binnen een productgroep. Om het keurmerk te mogen voeren, dienen bedrijven te voldoen aan productcriteria die de onafhankelijke wetenschappelijke commissies van Choices vaststellen. Iedere vier jaar worden deze criteria iets strenger. Naast een internationale wetenschappelijke commissie zijn er nationale wetenschappelijke commissies die de criteria per land bepalen. Léon Jansen, wetenschappelijk coördinator van de Choices International Foundation, zegt dat de reductie van zout, vet en suiker misschien wel sneller kan, maar dan lopen bedrijven het risico dat consumenten hun producten niet meer kopen. Door de weg der geleidelijkheid te bewandelen, kunnen consumenten wennen aan het aangepaste product en blijven bedrijven innoveren. Volgens Ross ‘heb je rekening te houden met de zeden en gewoonten van een land’. In Portugal is het brood relatief zout, ga je dat te drastisch verminderen dan kopen de consumenten iets anders. ‘Gedragsdeskundigen vertellen ons dat een verandering geleidelijk moet gaan’, aldus de Choices-voorzitter. Jansen: ‘Het gaat natuurlijk sneller als meer bedrijven zich bij ons aansluiten.’

Voedingsbedrijven
Inmiddels hebben zich 7000 bedrijven bij Choices aangesloten, waarvan het merendeel afkomstig is uit Nederland. Maar ook bedrijven die niet bij de logo’s van Choices, zoals het Nederlandse Vinkje, zijn aangesloten, kunnen gebruikmaken van haar productcriteria. Iets wat Coca-Cola bijvoorbeeld doet. ‘We gaan onze klassieke Coca-Cola natuurlijk niet veranderen, maar bij de productontwikkeling kijken we wel naar de criteria van Choices. Als bedrijf hoef je niet het wiel opnieuw uit te vinden toch?’, zegt Dr. Loek Pijls, director Nutrition Innovation Global Scientific & Regulatory Affairs van The Coca-Cola Company. Ook maakt het bedrijf gebruik van Front-Pack-labeling zodat consumenten duidelijk zicht hebben op hun calorie-inname.

Sommige bedrijven kiezen systemen die ze het best bij het land vinden passen. Zo gebruikt Nestlé in het Verenigd Koninkrijk het stoplichtsysteem en in Singapore weer een ander systeem dat het beste aansluit bij de lokale situatie. Choices wil graag meer samenwerking met andere gezonde keuzesystemen die vaak veel overeenkomsten kennen en hetzelfde doel nastreven: gezondere samenlevingen. Choices zelf wil haar positieve impact vergroten. Hoe zorg je bijvoorbeeld dat etnische groepen met hun eigen culinaire tradities en winkels de gezonde keuze maken? Ross is daarom naarstig op zoek naar experts op het gebied van bepaalde etnische groepen en ook naar marketingexperts. Ross: ‘Daar zijn deze bijeenkomsten ook voor.’

Dit artikel verscheen in Voeding Nu nummer 11 van november 2014 op bladzijde 8

Reageer op dit artikel