nieuws

Toxicoloog: NVWA-norm fipronil mogelijk te beschermend

Voedingsbeleid

Toxicoloog: NVWA-norm fipronil mogelijk te beschermend

De norm die de NVWA hanteert voor het gehalte van de gifstof fipronil in eieren is te conservatief en te zwaar aangezet. Er worden mogelijk meer eieren uit de keten gehaald dan eigenlijk nodig. Dat stelt hoogleraar toxicologie Martin van den Berg van Universiteit Utrecht.

“Vanuit de toxicologie vind ik dat de NVWA bij deze kwestie met fipronil in eieren mogelijk een te hoge bescherming in zet voor de volksgezondheid”, aldus Van den Berg tegenover VMT.

MRL

De NVWA heeft deze week gewaarschuwd voor eieren waarin de schadelijke stof fipronil voorkomt. Het gehalte van de giftige stof zou in veel eieren te hoog zijn. De NVWA gaat bij de metingen uit van de Europees vastgestelde maximale residulimiet (MRL) voor fipronil (pdf, zie pag 30-32). Deze bedraagt op basis van de pesticiderichtlijn (verordening (EG) nr. 396/2005)  0,005 mg/kg product. Bij een hogere gevonden waarde fipronil gaat de alarmbel af en moeten de eieren direct uit de handel worden gehaald.

Niet toepasbaar

Van den Berg plaatst hier zijn kanttekeningen bij: “De gebruikte MRL is gebaseerd op een 2-jaarsstudie bij dieren en gaat dan bij de mens uit van de consumptie van één zo’n besmet ei per dag en dat bijv.  80 jaar lang. Ten eerste is er bijna geen mens dat iedere dag een ei eet en bovendien zit er geen tachtig jaar fipronil in eieren, maar waarschijnlijk hooguit enkele maanden. De gehanteerde norm is wat mij betreft dus niet goed op deze situatie toepasbaar. Als je één tot twee keer per week een ei eet met fipronil erin verwacht ik geen acute gezondheidsproblemen, waarbij kinderen het meeste risico lopen.”

ARfD

Volgens de hoogleraar toxicologie is het reëler om de Duitse aanpak te volgen. De Duitsers hebben een berekening gemaakt op basis van de Acute Referentie Dosis (ARfD). Dat is een schatting van de hoeveelheid van een stof in voedsel of drinkwater die men binnen een korte tijd, bijvoorbeeld een dag of maand, kan innemen zonder noemenswaardige gezondheidseffecten. Van den Berg: “Die berekening is gebaseerd op een 90-dagenstudie bij honden en ratten en dan kom je uit op een tien keer hogere grenswaarde voor de eieren. In de huidige kwestie met de fipronil vind ik dat een reëlere risicoschatting geven.

NESTI en PRIMO

Eurofins is een voorbeeld van een laboriatorium dat ook met de ARfD werkt. Daphne van Damme, Business unit manager Dioxines en Pesticides bij Eurofins Lab Zeeuws-Vlaanderen: “Eurofins hanteert bij de analyse van de eieren op fipronil een ARfD van 1,6 mg/kg voor kinderen volgens hetzelfde model wat door de NVWA wordt toegepast. Natuurlijk kan deze ARfD, ofwel een acuut toxische waarde bij eenmalige consumptie, per individu verschillen. NVWA gebruikt hierbij het NESTI-model (The National Estimate of Short Term Intake). Op Europees niveau wordt gewerkt met het PRIMO-model, waarbij wordt gerekend met een langdurige inname van een bepaalde stof. Als ik dan de waarden doorreken kom ik op een ARfD van 0,35 mg/kg. Ik weet niet wat het beste model is om in dit geval mee te werken. Eurofins kan niet reageren op de vraag of NVWA met uitspraken onterecht onrust veroorzaakt. Van Damme: “De waarden fipronil die zijn gevonden in de eieren overschrijden de MRL, dus wordt er opgetreden. Maar de gevonden waarden zitten nog ver onder de ARfD. Duidelijk is dat NVWA met de strikte aanpak in dit dossier het zekere voor het onzekere wil nemen.”

Reactie NVWA

De NVWA reageert bij monde van woordvoerder Paula de Jonge: “We hebben met de geldende Europees vastgestelde MRL-norm voor fipronil gewerkt. Toen de aanwezigheid van fipronil in eieren aan het licht kwam, hebben we een melding gemaakt op RASSF. Vervolgens is het aan landen zelf hoe het wordt opgepakt. Zo heeft een Duitse deelstaat ervoor gekozen om het iets anders aan te pakken.”

Reageer op dit artikel