artikel

De Stuurgroep Kies Gezond Vet kent zijn beperkingen *

Voedingscommunicatie

De Stuurgroep Kies Gezond Vet kent zijn beperkingen *

Zeventien experts uit de wetenschap, de voedingspraktijk, diëtetiek en communicatiewereld dienen gezamenlijk om de consument op het pad van de gezonde vetten te krijgen. Mensen hebben onvoldoende kennis om de juiste vetkeuze te maken. Gerard Hornstra spreekt in dit artikel openhartig over zijn voorzitterschap van de Stuurgroep Kies Gezond Vet. ‘De stuurgroep wordt geacht te sturen. We hopen erachter te komen wat er mis is en wat er anders kan’, licht de 71-jarige professor in ruste toe.

‘Kom je naar beneden, het bezoek is er’, roept mevrouw Hornstra. ‘Laat maar boven komen’, reageert Gerard Hornstra, de kersverse voorzitter van de Stuurgroep Kies Gezond Vet. Op de eerste verdieping van zijn huis in het Limburgse Gronsveld bestiert de geboren Fries zijn eigen adviesbureau en werkte hij tot voor kort als Hoogleraar Humane Biologie met als specialisatie Experimentele Voedingskunde aan de Universiteit van Maastricht. In juli leverde hij zijn laatste promovendus af. ‘Het is wel mooi geweest’, zegt de 71-jarige professor in ruste.

Multidisciplinair team
Hornstra merkt dat de jaren gaan tellen, het volgen van de laatste wetenschappelijke ontwikkelingen valt hem steeds zwaarder. Het is hem niet aan te zien. De professor ziet er slank en vitaal uit. Hornstra fietst en loopt regelmatig in het Savelsbos dat te zien is vanuit het raam van zijn ruime kantoor. Maar hij werkt zich niet in het zweet. ‘Ik ben nogal lui aangelegd zie je.’ Maar in ieder geval niet lui genoeg om het voorzitterschap van de Stuurgroep Kies Gezond Vet op zich te nemen. Een hele uitdaging? ‘Eerlijk gezegd zit ik eigenlijk niet meer zo op uitdagingen te wachten, reageert Hornstra. En daarbij gelijk toevoegend: ‘Ik zag direct het belang van de stuurgroep in, maar ik dacht eigenlijk dat ik niet de juiste achtergrond had voor het voorzitterschap ervan. Volgens mij moet je voor dit werk namelijk vooral gedragswetenschapper zijn en dat ben ik niet.’ Maar een groot voordeel van de stuurgroep is dat deze multidisciplinair van samenstelling is. Zeventien experts uit de wetenschap, de voedingspraktijk, diëtetiek en communicatiewereld: gezamenlijk dienen ze om de consument op het pad van de gezonde vetten te krijgen. Dat is namelijk hard nodig. Veel Nederlanders eten nog steeds te veel slechte- en te weinig goede vetten. De kennis om de juiste vetkeuzes te maken ontbreekt grotendeels. Om die kennis op te vijzelen en mensen te helpen met het maken van de goede vetkeuze zag de Stuurgroep Kies Gezond Vet het levenslicht. Gezondheidsprofessionals spelen hierin een cruciale rol. Zij staan in direct contact met cliënten die hun leefstijl willen veranderen en vragen over voeding hebben. Door het geven van een consult over het voedingspatroon van de cliënt waarin de vetconsumptie centraal staat, tracht bijvoorbeeld de arts, praktijkondersteuner of diëtist een gedragsverandering teweeg te brengen.

Gedragsverandering
Een gezondheidsexpert kent de drempels die mensen weerhoudt hun gedrag te veranderen en wat nodig is om dit te bereiken. Een grootscheepse campagne via folders, televisie, print en internet om onder andere mensen met overgewicht en andere risicogroepen aan te zetten tot een gezondere leefstijl, ligt niet in de planning. Althans voorlopig niet. Er zijn al genoeg van dergelijke campagnes via het Voedingscentrum en het Ik Kies Bewust (IKB)-logo, geeft Hornstra aan, zonder het uit te sluiten dat de massamedia in de toekomst misschien wel een rol gaat spelen. ‘Wij hebben gekozen voor de gezondheidsprofessionals die als kracht de persoonlijke benadering hebben.’ Hij voegt toe dat alle campagnes en alle informatie die beschikbaar is om een gezonde leefstijl te bevorderen nog onvoldoende vruchten afwerpen. ‘De stuurgroep wordt geacht te sturen. We hopen erachter te komen wat er mis is en wat er anders kan.’ Hoe het plan van aanpak van de Stuurgroep Kies Gezond Vet eruit gaat zien, wordt in het najaar bekend. De organisatie stuurde ruim honderd enquêteformulieren naar contacten in de gezondheidswereld met vragen over wat de gezondheidsprofessionals nodig hebben om hun werk nóg beter te kunnen doen. Aan de hand van de reacties zal de stuurgroep een actielijn uitzetten. ‘We denken er bijvoorbeeld aan om informatiemateriaal te verbeteren en zonodig te vervangen door betere voorlichtingsbenodigdheden. Ook laten we onze gedachten gaan over een eenvoudige methode om iemands vetzuurinname te schatten. Hierdoor kunnen gezondheidsprofessionals het effect van hun adviezen meten’, vertelt Hornstra.

Beperkingen
Bereik je door het inzetten van gezondheidsprofessionals niet een te kleine doelgroep? Sommige mensen komen bijvoorbeeld nooit bij een huisarts of diëtist en jongeren en allochtonen zijn moeilijk te bereiken groepen. ‘Ja, ik ben het met je eens. De stuurgroep heeft beperkingen’, beaamt Hornstra. Maar hij hoopt dat gemotiveerde cliënten die de gezondheidsprofessional bezoeken en vervolgens zien dat het helpt, zorgen voor een spin-off naar de rest van de bevolking. Hij wijst er verder op dat jeugdartsen vertegenwoordigd zijn in de stuurgroep die jongeren kunnen bereiken. ‘De grote rol van de gezondheidsprofessional voorkomt ook dat je als stuurgroep te belerend overkomt’, vertelt de hoogleraar.

Gezondheidsprofessionals en zeker huisartsen hebben het druk zat. Is er wel genoeg tijd voor een consult om cliënten voor te lichten over gezonde vetten en ze bewust te maken van een gezondere leefstijl? ‘Je hebt gelijk, dit moet allemaal binnen de beschikbare tijd gebeuren. Maar huisartsen zijn over het algemeen wel “in” voor zogenaamde “minimale interventie strategieën” zéker als ze daarin door praktijkondersteuners en andere gezondheidsprofessionals worden geholpen’, meent Hornstra.

En dan is er nog de geldkwestie. De stuurgroep heeft vooralsnog geen eigen budget. Hoe wil de organisatie dan bijvoorbeeld nieuw voorlichtingsmateriaal gaan ontwikkelen? ‘Dit zou door de voedingsmiddelenindustrie wellicht gesubsidieerd kunnen worden en misschien ook door overheidsinstanties’, denkt hij.

Het mandaat van de stuurgroep loopt tot 2010, waarna zij een advies uitbrengt aan het productschap MVO. ‘Dit eerste jaar is een opstartjaar. Het zou buitengewoon onverstandig zijn om daarna te stoppen. Dit moet je kunnen continueren. Maar ik ken nog geen plannen om door te gaan.’

Dit artikel verscheen in Voeding Nu nummer 9 van september 2009 op bladzijde 24

Reageer op dit artikel