nieuws

Claimswetgeving zit probioticafabrikanten dwars: omzetten dalen

Voedingscommunicatie

Claimswetgeving zit probioticafabrikanten dwars: omzetten dalen

De onmogelijkheid om vooraf met EFSA over gezondheidsclaims te communiceren en de ban op het woord ‘probiotica’ zorgen voor fors dalende omzetten bij probioticafabrikanten. International Probiotics Association (IPA) Europe hoopt dit jaar het tij ten goede te keren.

Het was een heugelijk moment toen EFSA in het voorjaar van 2012 een lijst met 222 goedgekeurde generieke gezondheidsclaims publiceerde. Ondernemingen hebben nu helderheid welke uitingen op verpakkingen en in reclames volgens de claimverordening mogen, stelden brancheorganisaties Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie (FNLI) en het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) destijds .

EFSA

Maar anno 2016 is er voor fabrikanten van probioticaproducten nog steeds geen duidelijkheid. De Europese Voedsel Autoriteit (EFSA ) is voor hen nog even onbenaderbaar als altijd. Vrijwel alle gezondheidsclaims die de fabrikanten indienden, wees EFSA af als “niet onderbouwd.”

Yakult

“Er is nog steeds geen dialoog mogelijk met EFSA en het is nog steeds onvoldoende duidelijk wat de eisen zijn”, zegt Martine van der Velde van Yakult Nederland. Onlangs is er wel een probioticaclaim van het Japanse bedrijf in Zwitserland goedgekeurd. Maar de EU blijft vooralsnog lastig.

Gezondheidseffecten probiotica

Gezondheidseffecten van de verschillende probioticastammen zijn lastig aan te tonen, weet biochemicus Mark Kats die die als mkb- innovatiemakelaar Voeding en Gezondheid onder andere is ingehuurd door de TKI (Topsector) Agri & Food. “Er gebeurt iets, maar wat is het biomechanisme daarachter? Dat is vaak niet duidelijk.”

EFSA geeft aan dat de term ‘probiotica’ op zich geen gezondheidseffect beschrijft , maar dat deze effecten afhangen van de specifieke probioticastam, gaat Carine Lambert, uitvoerend directeur van IPA Europe verder.

IPA Europe heeft als doel om EFSA te overtuigen vooraf de dialoog aan te gaan om eisen waaraan gezondheidsclaims moeten voldoen, te bespreken. Ook wil de organisatie dat de ban op het gebruik van het woord ‘probiotica’ in communicatie-uitingen van tafel gaat.

In 2007 besloten de Europese Commissie en de Europese lidstaten een verbod in te stellen, omdat de term ‘probiotica’ een gezondheidseffect zou beschrijven.

Zolang ze het woord probiotica niet mogen gebruiken in hun communicatie en een dialoog met EFSA er niet inzit, ondervinden fabrikanten de kwalijke gevolgen.  

Drinkyoghurts

De ban op de term probiotica levert de markt van drinkyoghurts met probiotica een inkomstenverlies op van €1,5 miljard tegen 2020, zo blijkt uit data van Euromonitor. IPA Europe wijt dit direct aan de stringente regelgeving in Europa. Onacceptabel in een tijd waarin het continent naar mogelijkheden zoekt om wereldwijd competitief te blijven, vindt de belangenbehartiger.

Afgelopen decennium kende de probiotische voedings- en drankenindustrie een jaarlijkse gemiddelde groei van 5%. In 2012 veranderde dat positieve percentage in een negatief cijfer:-5%. In 2013 zakte dit percentage naar een negatieve groei van -8%. En dat terwijl de verkopen buiten Europa in dat jaar bloeide: 12% groei in de Verenigde Staten, 7% in Latijns Amerika en 11% in Azië, stelt IPA Europa dat zich baseert op cijfers van Euromonitor.

Claimswetgeving remt onderzoek

De claimswetgeving remt onderzoek en ontwikkeling bij fabrikanten af. Zo vinden er steeds minder klinische proeven plaats met probiotica in de Europese Unie, stelt IPA Europe. Ook heeft de wetgeving impact op de consument. Zijn recht op informatie komt in gevaar. “Er is een verschil in het informeren dat een product probiotica bevat of het claimen van een specifiek gezondheidseffect van het micro-organisme”, zegt Lambert.

Levende organismen

IPA Europe benadrukt dat “veranderingen in EFSA’s huidige accessmentprocedure nodig zijn.” Probiotica verschillen namelijk fundamenteel van elk ander voedingsingrediënt die EFSA in de ingediende dossiers tegenkwam. Het gaat het hier om levende organismen die meervoudige effecten kunnen hebben op cellen en systemen van het menselijk lichaam. Probiotica zijn daarom aanzienlijk complexer dan andere voedingsstoffen waarvan de claims wel zijn goedgekeurd.

EFSA deed de afgelopen jaren moeite om de dialoog met wetenschap en bedrijfsleven te bevorderen. De voedselautoriteit is opener geworden. Zo richtte EFSA in 2012 een speciale helpdesk op voor indieners van gezondheidsclaims, zijn er workshops geweest met hen en is er zelfs de mogelijkheid tot een teleconferentie na publicatie van een EFSA opinie. Met deze tekenen van goodwill gaat de voedselautoriteit niet ver genoeg voor de fabrikanten van probioticaproducten.

Term probiotica

EFSA’s case-by-case-aanpak vraagt bij gezondheidsclaims vraagt namelijk ook om een case-to-casedialoog tussen indieners en EFSA. IPA Europe denkt dan aan overleg met EFSA voorafgaand aan het indienen van de gezondheidsclaim. Dat zit er voorlopig alleen niet in, omdat EFSA vreest dat hiermee haar onafhankelijkheid mogelijk wordt aangetast.

Een dialoog met EFSA bewerkstelligen, is iets van de lange adem, weet ook Lambert. Waar IPA Europe dit jaar naar streeft, is het opheffen van de ban op het gebruik van de term ‘probiotica.’ Lambert: “We zijn hierover al drie jaar in gesprek met de EC en de lidstaten. Maar dit jaar zouden we mogelijk een doorbraak kunnen bereiken.”

Als fabrikanten de term ‘probiotica’ weer mogen voeren, zou dat een impuls geven aan de verkopen die de afgelopen jaren dramatisch zijn gedaald, aldus Lambert.

Reageer op dit artikel