artikel

Meer dan drie kopjes koffie tegen aderverkalking *

Voedingswetenschap

Meer dan drie kopjes koffie tegen aderverkalking *

Vrouwen van 55 jaar en ouder die dagelijks meer dan 3 kopjes koffie drinken hebben minder verkalking van de kransslagaders. Deze bevinding komt naar voren in de studie Coffee consumption and coronary calcification: the Rotterdam coronary calcification study van Truus van Woudenbergh, onderzoeker aan de Wageningen Universiteit. Met haar studie won ze de eerste Nederlandse Alpro Foundation Award, een prijs van 2.500 euro, die op 10 februari aan haar werd uitgereikt op het 2e Nationaal Voedingscongres in Ede.

De studie van Van Woudenbergh is een nadere analyse van gegevens uit de grootschalige Rotterdam Studie. Dit is een meerjarig onderzoek waarin vrijwel alle inwoners van 55 jaar en ouder uit de buitenwijk Ommoord zijn gevolgd (7.983 deelnemers). De studie heeft tot doel te achterhalen en te verklaren wat de determinanten zijn van chronische ziekten in een verouderende populatie. Tussen 1990 en 1993 zijn biomedische nulmetingen bij de deelnemers verricht en zijn voedingsgegevens verzameld, waarna follow-ups hebben plaatsgevonden. In de deelstudie van Van Woudenbergh zijn 1570 deelnemers (jonger dan 86) geïncludeerd bij wie tussen 1997 en 2000 scans zijn gemaakt van de kransslagaders en van wie de voedingsgegevens volledig waren. Ook zijn van hen cardiovasculaire risicofactoren in kaart gebracht, zoals roken, de bloeddruk, het bloedcholesterolgehalte en suikergehalte. Vervolgens zijn de koffiedrinkers in drie groepen verdeeld: 3 kopjes per dag of minder, meer dan 3 tot 4 kopjes per dag en meer dan 4 koppen per dag. Voor de calciumscores werden twee categorieën gemaakt (niet ernstig en ernstig). Na correcties (voor leeftijd, roken, BMI, opleiding, energie- en alcoholinname) bleek dat de aderverkalking bij vrouwen die meer dan 3 koppen per dag dronken in vergelijking met hen die minder dronken, significant lager was (44-57%). Voor mannen gaat dit niet op. Alleen bij rokende mannen werd eenzelfde relatie gezien, maar die bleek niet-significant. ‘We denken dat de gunstige effecten bij de vrouwen verband houden met de fyto-oestrogenen, met name isoflavonen, in koffie’, zegt prijswinnaar Truus van Woudenbergh. ‘Van vrouwen gaat na de menopauze het oestrogeengehalte omlaag, de fyto-oestrogenen zouden het gedaalde niveau kunnen compenseren. Als antioxidant zouden ze beschermend kunnen werken tegen het optreden van atherosclerose in de kransslagaders. Bij mannen is de verandering van oestrogeenspiegel niet aan de orde. Maar om de sekseverschillen te verklaren is meer onderzoek nodig.’

Alpro Foundation

De studie van Van Woudenbergh werd door een Nederlandse commissie van de Alpro Foundation gekozen uit 7 inzendingen. Ook in België, Duitsland, Groot-Brittannië en Italië stuurden afstudeerders hun scripties in, in totaal 43 inschrijvingen. De Nederlandse studie dingt nog mee in een Europese scriptiewedstrijd van de Alpro Foundation, waaraan de winnende studies uit de verschillende landen meedoen. In april wordt de Europese winnaar bekendgemaakt, waarna de prijs 2.500 euro in Brussel wordt uitgereikt. ‘De Alpro Foundation bestaat sinds 1996’, licht Stephanie De Vriese, nutrition scientist van Alpro Foundation toe. ‘Met de foundation stimuleren we onderzoek waarbij relaties tussen plantaardige voeding of de bioactieve componenten en de gezondheid centraal staan.’

In 2008 zijn is de Alpro Foundation Award uitgebreid naar Masters. Deze prijs (€ 2.500) zal jaarlijks in 5 landen uitgereikt worden. De uiterste indiendatum voor de volgende editie is 15/10/2009 (meer informatie op www.alprofoundation.org)

Referentie
Van Woudenbergh GJ, Vliegenthart R, van Rooij FJA, et al. Coffee consumption and coronary calcification: the Rotterdam Coronary Calcification Study. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2008;28:1018-23.

Dit artikel verscheen in Voeding Nu nummer 3 van maart 2009 op bladzijde 30

Reageer op dit artikel