artikel

Visvetzuren remmen cognitieve achteruitgang *

Voedingswetenschap

Visvetzuren remmen cognitieve achteruitgang *

Omega-3-vetzuren, ook wel visvetzuren genoemd, staan bekend om hun gunstige effecten op de gezondheid van het hart. Minder bekend is de mogelijk positieve rol van deze vetzuren op het cognitief functioneren. Carla Dullemeijer bestudeerde in haar onderzoek Langketenige meervoudig onverzadigde n-3 vetzuren: een voorsprong om wat jaren tussen de oren te winnen? de rol van deze visvetzuren tijdens hersenweefselontwikkeling (aan het begin van het leven) en in cognitieve achteruitgang (tegen het einde van het leven).

Dullemeijer keek naar het verband tussen visvetzuren en cognitieve achteruitgang in een studie met 807 Nederlandse ouderen (50-70 jaar). Hieruit bleek dat senioren met grotere hoeveelheden visvetzuren in hun bloed minder snel cognitief achteruit gingen op bepaalde cognitieve testen vergeleken met leeftijdsgenoten die lagere hoeveelheden van deze vetzuren in hun bloed hadden. Een hogere hoeveelheid visvetzuren in het bloed bleek geassocieerd te zijn met minder cognitieve achteruitgang in sensormotorische snelheid en complexe snelheid. De hoeveelheid visvetzuren in het bloed was echter niet gerelateerd aan veranderingen in geheugen, informatieverwerkingssnelheid of taalbeheersing. De hoeveelheid visvetzuren in het bloed lijkt dus vooral gunstig voor de snelheidsgerelateerde cognitieve functies.

Experimenteel
Voordat Dullemeijer aan haar eigenlijke studie begon, deed ze experimenteel onderzoek naar hersenweefselontwikkeling. Dit type onderzoek wordt vaak uitgevoerd in diermodellen. Varkens zijn hiervoor uitstekend geschikt, omdat de timing van de groeispurt van de varkenshersenen overeenkomt met die van de mens. Bovendien vertonen varkens en mensen veel gelijkenissen in de morfologie en oppervlakteanatomie van de hersenen. Dullemeijer onderzocht of er regionale verschillen zijn in de gevoeligheid van de verschillende hersenregio’s voor visvetzuren met behulp van een interventiestudie in jonge varkens. Dieren die acht weken lang visolie in het varkensvoer kregen, hadden significant hogere hoeveelheden van het visvetzuur DHA in de frontaalkwab, de parietaalkwab en de occipitaalkwab, maar niet in de temporaalkwab. Varkens die voeding met zonnebloemolie aten, hadden minder DHA in hun hersenregio’s. Hieruit volgt de conclusie dat de hersenen van jonge varkens ontvankelijk blijken te zijn voor visolie in de voeding, maar dat de temporaalkwab minder gevoelig lijkt te zijn dan de andere drie hersengedeeltes.

Geven visvetzuren ons nou een voorsprong om wat jaren tussen de oren te winnen? Het verkrijgen van een antwoord op deze fascinerende vraag is een voortdurend proces van het toevoegen van stukjes om de puzzel volledig te maken. Dit proefschrift heeft aan deze puzzel een aantal veelbelovende stukjes toegevoegd. Verder onderzoek naar de rol van visvetzuren in zowel hersenontwikkeling als cognitieve achteruitgang lijkt hiermee gerechtvaardigd.

Carla Dullemeijer. Very long-chain n-3 polyunsaturated fatty acids:
a head start to win some years between the ears? PhD-thesis
Wageningen University and Top Institute Food and Nutrition.

Dullemeijer C, Zock PL, Coronel R, Den Ruijter H, Katan MB,
Brummer FJM, Kok FJ, Beekman J, Brouwer IA. Differences in fatty
acid composition between cerebral brain lobes in juvenile pigs after
fish oil feeding. Br J Nutr 2008; 100: 794-800

Dullemeijer C, Durga J, Brouwer IA, van de Rest O, Kok FJ,
Brummer RJM, van Boxtel MPJ, Verhoef P. N-3 fatty acid proportions
in plasma and cognitive performance in older adults. Am J Clin Nutr
2007; 86(5): 1479-85

Dit artikel verscheen in Voeding Nu nummer 9 van september 2009 op bladzijde 33                                

Reageer op dit artikel