artikel

Vitamines, mineralen en kinderen *

Voedingswetenschap

Vitamines, mineralen en kinderen *

Wanneer is welke vitamine- en mineralensuppletie bij kinderen in de leeftijd van 1 t/m 12 jaar, die onder behandeling zijn van een diëtist, geïndiceerd? Deze vraag stond centraal in de afstudeeropdracht van Mariëlle Strijbos die met haar studie-opdracht dit jaar de NVVL-jaarprijs won. Ze deed onderzoek om antwoord te geven op praktische vragen die ouders regelmatig ouders van patiëntjes van het Juliana Kinderziekenhuis in Den Haag regelmatig aan de diëtisten vragen over vitamines en mineralen en het gebruik van supplementen. De kennis van de diëtisten over de vitamine- en mineralensupplementen voor kinderen die in Nederland verkrijgbaar zijn blijkt gering.

De kennis van de diëtisten over de vitamine- en mineralensupplementen voor kinderen die in Nederland verkrijgbaar zijn was gering. Ook bleek dat de advisering over vitamine- en mineralensuppletie niet volgens een protocol of richtlijn verliep. Deze situatie vormde de aanleiding voor de afstudeeropdracht, waarin de centrale vraag luidt: Wanneer is welke vitamine- en mineralensuppletie bij kinderen in de leeftijd van 1 t/m 12 jaar, die onder behandeling zijn van een diëtist, geïndiceerd?

De afstudeeropdracht is begonnen met een literatuurstudie waarin verschillende aspecten rond vitamines en mineralen bij kinderen naar voren komen. Een belangrijke bevinding hieruit is dat de basisvoedingen, opgesteld door het Voedingscentrum, de aanbevelingen voor vitamine A, foliumzuur, vitamine D, vitamine E en ijzer niet dekken.

Tevens is het opvallend dat de vitamines en mineralen waarvan de basisvoedingen de aanbevelingen niet dekken, voor een groot gedeelte overeen komen met de vitamines en mineralen waarvan bij kinderen in Nederland inadequate innemingen voorkomen. Deze bevinding is van invloed geweest op het verdere verloop van de afstudeeropdracht.

Praktisch hulpmiddel
Om op basis van de vergaarde kennis een praktisch hulpmiddel te ontwikkelen, dat diëtisten zouden kunnen gebruiken bij de advisering over vitamine- en mineralensuppletie, bleek alleen een literatuurstudie niet voldoende. Hiervoor zijn drie beslisbomen ontwikkeld voor verschillende leeftijdscategorieën: 1 t/m 3 jarigen, 4 t/m 8 jarigen en 9 t/m 12 jarigen.

De basisvoeding voor de betreffende leeftijdscategorie vormt bij iedere beslisboom het uitgangspunt. De volgorde van het doorlopen van de beslisboom komt overeen met de algemene handelswijze van de diëtist. Zo wordt bij een lagere inname dan de basisvoeding in eerste instantie gekeken naar vervangingsmogelijkheden binnen de voeding en naar de te verwachte duur van de inadequate inname. Uiteindelijk gaat de voorkeur uit naar een volwaardige voeding, waarbij geen suppletie nodig is. Mocht dit niet haalbaar zijn dan geeft de beslisboom uiteindelijk een advies over welke vitamines en/of mineralen wenselijk zijn om te suppleren.

Adviesdosering
Om het praktisch bruikbare aspect nog verder uit te breiden is naast de beslisbomen een overzicht ontwikkeld met de vitamine- en mineralensupplementen voor kinderen die momenteel op de markt zijn. In de beslisbomen is een verwijzing opgenomen naar dit overzicht. Zo is niet alleen duidelijk welke vitamines en mineralen wenselijk zijn om te suppleren, maar zo kan ook direct worden geadviseerd voor welke bestaande supplementen kan worden gekozen.

In het overzicht is een dagelijkse adviesdosering opgenomen, die in een aantal gevallen zal afwijken van de dagdosis die op de verpakking vermeld staat. Het blijkt namelijk dat voor de dagdosis op de verpakking over het algemeen wordt uitgegaan van de aanbevelingen (ook wel adequate inneming) voor vitamines en mineralen voor de oudste leeftijdscategorie (14 t/m 18 jarigen). Dit heeft tot gevolg dat bij jongere kinderen de percentages van de adequate inneming flink onderschat kunnen  worden. Bij het gebruik van de aanbevolen dagdosis op de verpakking bereiken zij regelmatig percentages van ver boven de 100 procent van de adequate inneming die voor hun leeftijd geldt. Het overzicht laat de diëtist zien dat hij/zij niet standaard moet verwijzen naar de dagdosis op de verpakking.

De ontwikkelde beslisbomen en het overzicht van de bestaande vitamine- en mineralensupplementen voor kinderen geven overzichtelijk en praktisch weer wanneer welke vitamine- en mineralensuppletie bij kinderen geïndiceerd is. Op deze manier wordt het voor de diëtist makkelijker om een compleet, praktisch en passend advies te geven over vitamine- en mineralensuppletie bij kinderen.

Dit artikel verscheen in Voeding Nu nummer 11 van november 2009 op bladzijde 16

Reageer op dit artikel