artikel

Visolie heeft mogelijk positieve effecten voor kankerpatiënten *

Voedingswetenschap

Visolie heeft mogelijk positieve effecten voor kankerpatiënten *

Door de opkomst van effectieve behandelingen zijn de overlevingskansen van patiënten met kanker de laatste jaren gestaag gestegen. De bijwerkingen van deze behandelingen leiden echter vaak tot voedingsproblemen. Daarnaast ontregelt kanker het immuunsysteem en de stofwisseling, wat leidt tot een verhoogd rustmetabolisme, afbraak van spier- en vetweefsel en een verminderde eetlust. Deze factoren veroorzaken vaak ernstig gewichtsverlies en zwakte, ook wel uitgedrukt als ‘cachexie’.

Dit syndroom is niet succesvol te behandelen met een conventionele voedingsinterventie. Meervoudig onverzadigde omega-3 vetzuren uit visolie staan bekend om hun immuun-modulerende werking, en zouden een gunstig effect kunnen hebben op cachexie. Het promotieonderzoek van Barbara van der Meij richtte zich op effecten van suppletie met omega-3 vetzuren op gewicht, spiermassa en kwaliteit van leven bij patiënten met kanker.

Cachexie
Kankercachexie wordt onderscheiden in een drietal fasen: precachexie, cachexie en refractaire cachexie. Van der Meij gebruikte twee nieuwe instrumenten om (pre)cachexie vast te stellen bij patiënten met longkanker die startten met een combinatiebehandeling van chemotherapie en radiotherapie. Hieruit bleek dat 23% van de patiënten precachexie had. Afhankelijk van het gebruikte instrument had 18 tot 28% cachexie. Tijdens de behandeling nam het gewicht en de spiermassa verder af. Cachexie ging gepaard met een slechtere kwaliteit van leven en een kortere levensduur, opvallend genoeg ook bij patiënten met overgewicht.

Effecten van visolie
Om te onderzoeken wat de effecten waren van omega-3 vetzuren tijdens de combinatiebehandeling, werd aan 40 personen met longkanker een eiwit- en energierijke drinkvoeding met omega-3 PUFAs of een isocalorische placebo drinkvoeding voorgeschreven. De groep die drinkvoeding met omega-3 vetzuren gebruikte, had minder verlies van gewicht en spiermassa dan de placebogroep. Aan het einde van de behandeling was de omega-3 groep ook actiever en rapporteerde een betere kwaliteit van leven.

Verder zette Van der Meij in een systematische literatuurstudie de effecten van suppletie van omega-3 vetzuren bij patiënten met kanker op een rijtje, en concludeerde dat er alleen enig bewijs is voor positieve effecten op lichamelijke activiteit en kwaliteit van leven. Bewijs voor effecten op gewicht, spiermassa, eetlust, complicaties en levensduur bleek niet overtuigend. Door de heterogeniteit van de klinische studies was het niet mogelijk om een meta-analyse uit te voeren. Er blijft behoefte aan onderzoeken naar grootschalige gerandomiseerde studies naar interventies voor (pre)cachexie, bestaande uit visolie, eventueel gecombineerd met aminozuren, training en/of medicatie.

The impact of fish oil on clinical parameters and quality of life in patients with cancer, Barbara van der Meij, Vrije Universiteit 2013.

Dit artikel verscheen in Voeding Nu nummer 3/4 van maart/april 2013 op bladzijde 29

Reageer op dit artikel