artikel

Voeding Nu Basics over zuivel *

Voedingswetenschap

Voeding Nu Basics over zuivel *

Twee porties zuivel passen goed in een gezond en duurzaam voedingspatroon. Dat kwam naar voren tijdens de bijeenkomst Voeding Nu Basics Zuivel die eind november plaatsvond in de Yakult-fabriek in Almere. Zowel gewichtsconsulenten als diëtisten (in opleiding) bezochten de bijeenkomst waarbij sprekers in- gingen op de centrale vraag of zuivel past in een gezond voedingspatroon.

‘Een halve liter halfvolle of magere melk per dag? Why not?’. Met deze boodschap sloot professor Gertjan Schaafsma zijn lezing af. Aan de hand van wetenschappelijke studies liet hij zien waar er volgens hem bewijs voor gunstige of ongunstige eigenschappen van zuivel in de voeding is. ‘Er zijn maar weinig negatieve gezondheidseffecten van zuivel te noemen’, zegt Schaafsma. ‘De bewijzen hiervoor zijn zwak.’ Daarmee verwees hij tevens naar de kritiek die er is op het gebruik van melk- en melkproducten in de voeding zoals expliciet verwoord in de Voedselzandloper van Kris Verburgh. Daarin staat dat melk- en melkproducten ongezond zijn en verband houden met osteoporose, Parkinson, prostaat- en ovariumkanker en ongezonde darmen. ‘Dat is veel te kort door de bocht. Er zijn veel meer onderzoeken die een positief effect van zuivel laten zien.’ Volgens Schaafsma is er een sterk bewijs dat zuivel een gunstige invloed heeft op de bloeddruk en darmgezondheid. ‘Dat zuivel gunstig is voor de botontwikkeling is een feit. Daarnaast is van zuivelproducten bekend dat ze een hoge nutriëntendichtheid hebben, een goede kwaliteit eiwit (in vergelijking met eiwit uit plantaardige bron) en het is waarschijnlijk dat zuivel in de voeding gunstig is tegen het metabool syndroom en bij gewichtsbeheersing.’

Ook onderkende Schaafsma dat groepen mensen lactose-intolerant kunnen zijn. Door een gebrek aan het lactase-enzym zijn ze moeilijk in staat de melksuikers af te breken. Dit kan tot gevolg hebben dat de lactose zich ophoopt in het achterste deel van de darm waar darmbacteriën er gebruik van kunnen maken. ‘Dit kan leiden tot buikpijn of diarree, maar deze is meestal niet ernstig’, vertelde Schaafsma. Het probleem van lactose-intolerantie is vooral rasgebonden.  Mensen met Caucasische genen kunnen lactose goed verwerken, maar de meeste Aziaten en mensen met een donkere huidskleur zijn lactase-deficiënt. ‘Ook dan nog kunnen ze melkproducten met lactose nemen. In kleinere hoeveelheden verspreid over de dag is er niets aan de hand.’

Zuivel in plaats van sap
In haar praktische lezing benoemde diëtiste Nienke ten Hoor de fobie die er is tegen melkproducten. Het idee dat er relatief veel verzadigd vet in zuivelproducten zit, zou mensen ervan weerhouden om zuivel in hun voeding op te nemen. ‘Dat is jammer, want er zijn zoveel magere en halfvolle producten die prima in een gezonde voeding passen’, aldus Ten Hoor. Ze gaf aan met lede ogen te zien hoe kinderen vaak pakjes sap mee naar school krijgen. ‘Waarom niet gewoon een bekertje melk met alle gezonde ingrediënten die er in zitten.’
Ook het afsluiten van de maaltijd met een yoghurtje is een goed idee: ‘Dat werkt verzadigend, het is bewezen dat mensen die zuivel gebruiken minder zwaar zijn dan mensen die geen zuivel nemen.’

Hoe een zuivelfabrikant omgaat met de veranderende markt en de kritiek op zuivelproducten werd belicht door Francis Riekhoff van het FrieslandCampina Institute. Zij liet zien hoe publicaties voor professionals tot stand komen en aan welke wettelijke regels een bedrijf gebonden is. ‘Openheid, zichtbaarheid en transparantie zijn belangrijke kenmerken in de communicatie’, aldus Riekhoff.

Duurzaam
Corné van Dooren van het Voedingscentrum ging ten slotte in op het duurzaamheidsaspect van zuivel. Nederlanders zijn steeds meer zuivel gaan eten en drinken. ‘We eten ook steeds meer van de vette variant en verborgen zuivel in bijvoorbeeld taart en koek.’ Toch wordt er ook veel melk door het gootsteenputje gespoeld. Deze verspilling in combinatie met de hoeveelheid energie en ruimte die nodig is om bijvoorbeeld kaas te produceren, zorgen dat zuivel een slechte invloed heeft op het broeikaseffect. ‘Maar als het verantwoord geproduceerd wordt, passen twee porties van bij voorkeur de magere vloeibare variant van zuivel in een gezond en duurzaam voedingspatroon’, aldus de kennisspecialist.

Dit artikel verscheen in Voeding Nu nummer 12 van december 2013 op bladzijde 15

Reageer op dit artikel